Zuhal Demir (N-VA) verrast opnieuw

Zuhal Demir, ex-allochtoon en N-VA districtsburgemeester in Antwerpen verlaat de koekestad. Ze keert naar haar roots. Naar Genk. ‘Eens Limburger, altijd Limburger,’ liet ze zich gisteren ontvallen in Het Belang van Limburg.

Demir is een politica van het type ‘from zero to hero’. Uit een Turks-Koerdische mijnwerkersbroek geschud. Ontdekt door Jan Jambon, ook al afkomstig uit Genk maakte ze pijlsnel carrière in de N-VA. Een carrière die ze door hard te werken op haar eentje heeft opgebouwd. Die meritocratische spirit – wie zich inzet en hard werkt, komt er wel – is ook haar maatschappelijk model, dat in elk interview doorsijpelt. Of het nu gaat om werklozen, kansarmen of allochtonen; Zuhal Demirs recept is kinderlijk eenvoudig: neem je verantwoordelijkheid op. Daarmee is ze – willens nillens, we hebben haar nooit betrapt op een verwijzing naar de man – een aanhanger van de verantwoordelijkheidsretoriek van Theodore Dalrymple. Tot voor een paar jaar nog een goeroe van N-VA-partijvoorzitter Bart De Wever.

Zuhal Demir is ook een politica die op korte tijd – vijf, zes jaar – niet alleen naam, maar ook voornaam heeft gemaakt. ‘Zuhal’ was ondertussen een programma en een figuur op zich. Goedlachse babe op de cover van de P-Magazine (de tweede meest verkochte P uit de geschiedenis van het blad, enkel Veronique De Cock deed beter), die vakkundig PS-coryfee Laurette Onkelinx de mond snoerde toen die de N-VA aanviel op vermeend extreemrechts racisme. Op vele vlakken een atypische N-VA’er. Ze smeedde een even atypische Braziliaanse coalitie in haar district Antwerpen (N-VA-Groen-Open Vld), liet iedereen verstaan dat ze het keigoed met Groene bazin Meyrem Almaci kan vinden, liet elke partij in haar coalitie punten scoren. Ze stond allicht op selfies met de helft van de mannelijke bevolking van Antwerpen, als ze al niet joggend in het Stadspark werd gesommeerd om het geluid van haar iPod te dimmen.

Tot daar het obituarium. Dan nu de politieke analyse.

In Genk scoort de N-VA momenteel 18%. Het is Demirs ambitie de partij te doen groeien. Daarbij kijkt ze vooral naar de CD&V, die al sinds mensenheugenis de plak zwaait in de lelijke mijnwerkersstad. Haar buurman in de Kamer, CD&V-voorzitter Wouter Beke, zal zich gisteren wel verslikt hebben in zijn ochtendkoffie.

Zuhal Demir is niet van Turks machisme gespeend. Ze staat graag haar mannetje, en wil graag baas zijn. In se wil elke politicus dat: sleutelfiguur worden om een eigen beleid te voeren. En in Genk mag er wel wat veranderen. 40 % van de werkzame bevolking is er immers werkloos. 20 % van de Genkse jongeren studeert af zonder diploma secundair onderwijs. De kansarmoede-index is op drie jaar tijd gestegen met 3,5%. 45% van de kinderen heeft een andere taal dan het Nederlands als thuistaal. Genk is dan ook een oud-mijnwerkersstad met een grote Italiaanse en Turkse gemeenschap. Zuhal Demir komt trouwens uit die laatste; haar vader kwam in 1974 vanuit Oost-Turkije naar Genk om er de kost te verdienen voor zijn vrouw en vijf kinderen.

Zo rooskleurig is de sociaaleconomische situatie er dus niet. Uitdagingen genoeg voor een dynamische politica. Niet alleen op dat vlak, maar ook partijpolitiek lijkt Genk wel op een klein Antwerpen, met dat verschil dat CD&V hier nog van til is. Er is wel een groen-rood kartel, maar PVDA haalt meer dan 8% en het Vlaams Belang speelt hier nog enigszins mee met 9,3%. Ook hier is nog veel bewegingsruimte, zeker als je ziet dat de Volksunie hier ooit tot 25% van de stemmen haalde. Hoe stemt allochtoon Genk? Zal Zuhal daar – net als in Antwerpen – kunnen appelleren?

Ze heeft nu een nieuw territorium te veroveren. Met haar kan de N-VA Limburg verder koloniseren. Genk zal haar snel leren kennen. En haar moeder zal haar dochter terug aan haar borst kunnen drukken.

Met het verdwijnen van Demir wordt de Antwerpse politiek weliswaar witter. En saaier. Bart Maddens zal toch nog gelijk krijgen.

Foto’s (c) Gazet van Hove.