door Sjors Remmerswaal in reactnieuws.be

 

Een uniek boek met verhalen, veel gegevens en inzichten vanuit de persoonlijke levenswandel van de Duitse journalist Dr. Udo Ulfkotte, die jarenlang bij de grootste Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) werkzaam was. Hij doet een boekje open over hoe de Duitse pers de bevolking informeert, of beter nog… niet goed informeert en wat hier de redenen van zijn. Het zijn Ulfkotte’s eigen ervaringen, inzichten, publieke informatie en gesprekken met collega’s en bovenal het feit dat hijzelf vele jaren een spin in het journalistieke web was, waarbij de lezers zich zullen vergapen aan de hoeveelheid kennis en feiten doorheen het boek die daarmee een veelzeggend beeld geven van hoe meningsvorming tot stand komt bij de Duitse pers als het belangwekkende onderwerpen betreft. Het is een uniek inzicht van een moedig persoon, die ruiterlijk zijn eigen fouten en tekortkomingen het publiek voorlegt en de rampzalige staat van de Duitse pers genadeloos aan de lezers uit de doeken doet. Niet voor niets was het boek jaren een hardloper in de boekhandels van Duitsland.

Het is een makkelijk te lezen werk dat goed is geschreven voor een breed publiek. Het zit vol sappige anekdotes uit het journalistieke leven van Ulfkotte, dat maakt dat het boek ook aantrekt en moeilijk is weg te leggen, want je valt van de ene verbazing in de andere. Een van de markante gebeurtenissen in het boek gaat over 8 oktober 2008, op deze dag haalden Bondskanselier Angela Merkel en de Minister van Financiën alle bazen van de belangrijkste kranten bij elkaar voor een gesprek over de economische crisis, die toen de eerste tekenen begon te vertonen, over welke boodschap naar de bevolking moest worden overgebracht. Het verzoek aan de journalisten was om geen negatieve stemming te scheppen, omdat de kwestie daarvoor te ernstig was.

De boodschap was overgekomen en zo verzweeg de krant Süddeutsche Zeitung het nieuws dat Hypo Real Estate voor de vierde keer in vier maanden miljarden contant geld en garanties nodig had. (…en dus op omvallen stond) Later kreeg de Bild-Zeitung een prijs omdat ze zo ‘verantwoord’ bericht heeft, gedurende de economische crisis. Een prijs die door journalisten werd toegekend. Ook verbazingwekkend zijn de presentjes die journalisten aannemen, zoals kosteloze uitnodigingen in 5-sterrenhotels in oliestaten, ze zich ter plekke laten fêteren om vervolgens lovende artikels over het land en de bestuurders in de krant te schrijven.

Het is ook wel bewonderenswaardig dat de auteur zelf zo diep door het stof gaat en erkent dat hijzelf een van de ‘gekochte journalisten’ was. Westerse journalisten lijken het normaal te vinden om allerlei bijbanen te hebben bij stichtingen of zelfs tussen mantelorganisaties van inlichtingendiensten te vertoeven. Dat heeft evidente gevolgen voor de berichtgeving, wanneer je je inlaat en zelf financiële vergoedingen ontvangt, voor de kwaliteit van nieuws en achtergronden, die uiteindelijk in de krant, radio of televisie terechtkomen.

Voor mensen die willen weten waarom er berichten in de grote persorganen of op de beeldbuis verschijnen, die iemand met gezond verstand doen twijfelen over de juistheid, weinig recht doen aan wat ze zelf ervaren, is dit een zeer leerzaam boek. Het is namelijk niet altijd zo knip en klaar waarom media een kritiekloze koers volgen bij bepaald overheidsbeleid of werkzaamheden van oligarchen en inlichtingendiensten. Niet alle media zijn zo oprecht als het Nederlandse dagblad de Volkskrant, waarvan de redactie liet weten het coronabeleid van de Nederlandse regering kritiekloos te zullen volgen.

Udo Ulfkotte, Gekochte journalisten, Uitgeverij De Blauwe Tijger, 2016, 319 blz., 25,90 euro.

Foto’s (c) Gazet van Hove.