“Wie het standpunt van zijn tegenstander vergelijkt met de opvattingen van Hitler, verliest het debat”

door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke .

De wet van Godwin

De wet van Godwin stond sowieso op mijn lijstje van ‘instrumenten’. Door enkele berichten van deze week in de Vlaamse pers is dit een geschikt moment. ‘De wet van Godwin klopt niet’ stond boven een stuk van de VRT. Die titel berust op een verkeerde interpretatie van die wet.

Mike Godwin, advocaat en schrijver, schreef in 1990 dat in elke internetdiscussie, als die maar lang genoeg duurt, uiteindelijk wel ergens een vergelijking met Hitler opduikt. Enkele onderzoekers zeggen nu dat ze in werkelijkheid op het Reddit-forum in slechts 10 procent van de debatten een ‘reductio ad Hitlerum’ hebben teruggevonden. Het moet gezegd dat die fora al worden gemodereerd en dus gezuiverd zijn van al te straffe taal. Bovendien zijn vele discussies kort of gaan ze niet over politiek.

In feite is zelfs 10 procent veel. Godwin had zijn waarneming ook niet letterlijk als wet bedoeld, maar wilde vooral lucht geven aan zijn ergernis over het gemak waarmee bepaalde standpunten of daden worden vergeleken met het nationaalsocialisme en Hitler. De echte betekenis van de wet van Godwin is dat een discussie eindigt wanneer iemand het standpunt van de andere Hitleriaans noemt. Meer zelfs, degene die dat eerst doet, heeft het debat eigenlijk verloren.

Gestapo en Wehrmacht

De openbare omroep illustreert de wet van Godwin met het voorbeeld van antivaxers die de regeringsmaatregelen tegen Covid-19 onterecht vergelijken met nazi-praktijken.

Jammer genoeg herinnert de VRT zich geen enkel voorbeeld van decennia aan demonisering van ongeveer alle rechtse strekkingen in het Westen als halve of ganse Hitler-sympathisanten. Nog vorig jaar vergeleek Dirk Verhofstadt (broer van) de woorden van Tom Van Grieken over “het presenteren van de rekening aan linkse leerkrachten” in De Morgen met Gestapo-praktijken. Niemand in de pers riep toen de wet van Godwin in. Dat gebeurde ook niet toen Ecolo Theo Francken in een uniform van de Wehrmacht afbeeldde. De wet van Godwin is blijkbaar kieskeurig.

Foto’s (c) Gazet van Hove.