Boek : Voor profeet en Führer.
door Pieter Vandermoere in ’t Pallieterke.
Wie schetst de verbazing van de Anglo-Amerikaanse troepen toen ze op D-Day vele Aziaten in Duits uniform gevangen namen ? Het nationaalsocialisme ging toch uit van de superioriteit van het Arische ras? Niet enkel Japan vocht zij aan zij met de Europese asmogendheden Duitsland en Italië. Ook heel wat (Europese én niet-Europese) moslims sloten zich aan bij de Wehrmacht en de Waffen SS. ‘Bien étonnés de se trouver ensemble’ of hadden Hitler en de islam valide redenen om de handen in elkaar te slaan ?
De westerse strijd om de gunst van de moslim, het lijkt een fenomeen van de jongste decennia. Nochtans gaat dit beleid terug tot midden 19e eeuw. Toen stookten Frankrijk en Groot-Brittannië al de islamitische Tataren van de Krim tegen Rusland op. Toen in 1939 de wapens weer kletterden, lagen de breuklijnen tussen de oorlogspartijen wat anders. Vooral de positie van Duitsland was interessant : het bezat geen kolonies meer, voerde een anti-Joods beleid en lag op ideologische ramkoers met het communisme. Die cocktail bevatte voldoende ingrediënten om de islam het hof te maken.
Islamitische identiteit
Het nationaalsocialisme stelde zich niet-confessioneel op, gegeven het eeuwenoude Duitse conflict tussen katholieken en protestanten, maar redeneerde eerder raciaal. In de toenadering tot de islam werden deze principes omgeruild. Wanneer men volkeren binnen de moslimwereld voor de Duitse kar wenste te spannen, was men weigerachtig om de nationale kaart te spelen. Men benadrukte eerder hun islamitische identiteit en hoe deze door de geallieerde kolonisator werd genegeerd of zelfs onderdrukt.
In Vlaamse kringen werd vaak geklaagd over de beperkte faciliteiten die het Vlaams Legioen kreeg tijdens zijn campagne aan het oostfront. Deze stak schril af tegen de voorrechten die islamitische regimenten genoten: een eigen imam, aangepaste menu’s volgens de geldende voedselvoorschriften en geregelde pauzes om te bidden. In gebieden die voorheen Sovjet-Unie waren, zoals de Kaukasus, werden moskeeën terug opgericht en kwamen de islamgebruiken weer in voege.
Langetermijnblunders
Wat waren de gevolgen van deze verzoeningspolitiek met de islam ? Op korte termijn kon Berlijn honderdduizenden (!) islamitische soldaten werven om te dienen in Duits uniform. Niet onbelangrijk voor de asmogendheden die qua manschappen altijd in de minderheid waren in vergelijking met de geallieerden. Ook slaagde het Duitse leger er makkelijker in om deze gebieden te pacificeren.
Op lange termijn waren de gevolgen ronduit negatief. Zo was het niet mogelijk om de brede spreidstand binnen de islam en de onderlinge nationale conflicten te blijven ontkennen. Qua discipline en engagement liep ook een en ander fout.
Maar veruit de belangrijkste blunder is dat deze pan-islamitische politiek de Balkan en erna ook West-Europa in niet-Europese handen zou brengen. Motadel citeert terzake een visionair diplomaat als Hans Alexander Winkler die hiervoor al anno 1943 waarschuwde. Helaas zou deze kortzichtigheid geen monopolie vormen voor nazi-Duitsland.
Op uiterst heldere manier trekt de auteur de lijn door naar vandaag. Niet enkel de politieke lafheid van West-Europa valt hierbij op. Ook het stuntelend Amerikaans buitenlandbeleid verdient een vermelding. Zbigniew Brzezinski was de invloedrijke adviseur van Amerikaans president Carter. In 1998 liet hij noteren : “Wat is belangrijker voor de wereldgeschiedenis ? De taliban of de ineenstorting van het Sovjetimperium ? Een paar opgehitste moslims of de bevrijding van Midden-Europa en het einde van de Koude Oorlog ?”
Het is enkel een ezel die zich geen tweemaal aan dezelfde steen stoot. De nefaste invloed van Qatar en Saudi-Arabië in ons dagelijks leven is intussen allang nefaster dan die van Rusland.
David Motadel, ‘Voor profeet en Führer – De islamitische wereld en het Derde Rijk’, Prometheus, 2021. 432 bladzijden, 24,99 euro. ISBN 9789044646801
