door Redactie Politiek ’t Pallieterke .
De PVDA/PTB zit als NAVO-criticus door de Russische inval in een moeilijk parket. Het kan hen electorale schade opleveren. Vlaams Belang pakt het verstandiger aan door de inval te veroordelen, maar de Rusland-sympathie van sommige (ex-)verkozenen is geen cadeau. De groenen in heel Europa moeten ook kiezen voor politiek bochtenwerk : plots akkoord gaan met extra defensie-uitgaven.
“Indien we ooit in de regering komen, dan stappen we uit de NAVO.” Dat zei PTB/PVDA-verkozene Nabil Boukili vorige zondag tijdens een televisiedebat op de Franstalige commerciële zender RTL. Consequent zijn ze wel, de neocommunisten. Ondanks de ideologische bijsturing weg van stalinisme en maoïsme in 2008, blijven de PVDA’ers toch met enige bewondering kijken naar de autoritaire regimes in Rusland en China. En hun afkeer voor de VS en de NAVO is nog altijd even groot als in de tijd dat Ludo Martens en co de partij in handen hadden. In de Kamer weigerde men de inval van de Russen in Oekraïne te veroordelen.
Test voor PVDA
Dat leidde tot scherpe kritiek van de andere partijen. Uiteraard betreft het hier het klassieke partijpolitieke spelletje. En zeker de PS, vol frustratie over de electorale opgang van de neocommunisten, zag een unieke kans om Raoul Hedebouw en co in een hoek te duwen. Een hoek waaruit het voor de neocommunisten moeilijk zal zijn om weg te raken. Als dit aansleept, zal het gevolgen hebben voor de electorale opgang van de partij. Een eerste test mogen we al verwachten wanneer over een paar weken nieuwe peilingen worden gepubliceerd.
Voormalig partijvoorzitter Peter Mertens probeerde nog de brand te blussen door zelf de Russische aanval te veroordelen en tegelijk te wijzen op de provocatieve houding die de NAVO in de regio heeft aangenomen. Maar of dat zal helpen ? In de Senaat chargeerde MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez frontaal tegen de communisten en insinueerde dat de partij misschien wel financiële steun uit Moskou had gekregen.
We wanen ons bijna 60 jaar terug in de tijd toen de Sovjet-Unie ervan werd verdacht om de rode vakbonden in Wallonië te steunen met sponsorgeld ten tijde van de stakingen tegen de Eenheidswet (1960-61). In elk geval weigert de PVDA/PTB aan het electoraal noodzakelijke bochtenwerk te doen. Zich uit die situatie praten, zou ook moeilijk geworden zijn.
Vlaams Belang verstandiger
Dat is anders met het Vlaams Belang. Men moet er niet flauw over doen. Een niet onbelangrijk deel van de partij heeft altijd sympathie gehad voor Vladimir Poetin. En dan hebben we het niet alleen over Filip Dewinter die via de Russische connecties een paar keer naar Syrië reisde. Of Frank Creyelman die voor de nationalistische partij “onze man in Moskou” was. Deze week nog liet hij zich kritisch uit over mogelijke westerse wapenleveringen aan Oekraïne.
Meer algemeen kon Poetin bij de VB-kiezer op enige sympathie rekenen omdat Rusland in Syrië de nodige steun gaf aan de strijd tegen Islamitische Staat. En Poetins kritiek op het Westen en de Europese Unie die meer aandacht zouden hebben voor gendergelijkheid en LGBT-rechten in plaats van het verdedigen van de oude Europese identiteit en culturele erfenis, kreeg applaus.
Maar met de oorlog in Oekraïne moest de top van het Vlaams Belang toch een bocht maken. In tegenstelling tot de PVDA/PTB kwam die er en was die verstandig. Ook al is de sympathie van een aantal verkozenen voor Rusland geen cadeau.
Voorzitter Tom Van Grieken slaagde er tot nu toe in verstandig te communiceren. Het verhaal dat het VB brengt, is dat van steun aan een onderdrukt volk, de Oekraïners. Dat is het voordeel van een nationalistische partij : men kan opkomen voor de zwakkeren. Daarnaast is er de terechte kritiek op de verwaarlozing van de defensie-uitgaven. En tenslotte waarschuwt het Vlaams Belang voor een mogelijke escalatie vanuit het Westen. Niet enkel door de retoriek, maar ook en vooral door de plannen van de Europese Unie om Oekraïne militair te steunen. Om het cru te stellen : het Vlaams Belang zal zich gemakkelijk uit een aanvankelijk ongemakkelijke positie kunnen praten. En ook meer respect afdwingen dan een aantal N-VA-verkozenen die plots voorstander zijn van een ingrijpen van het Westen in Oekraïne via landtroepen.
Een groene verkozene had zelfs tranen in de ogen toen de Duitse bondskanselier meer defensieuitgaven aankondigde
Groene traantjes
Minder comfortabel is de situatie voor de groenen. Niet enkel in Vlaanderen of België, maar in heel Europa. Als tegenstanders van kernenergie lijken ze alle rationaliteit verloren te hebben. Federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten blijft zweren bij de kernuitstap en gas als energiebron in afwachting van een koolstofarme energiebevoorrading via hernieuwbare bronnen. Haar vroegere werk als advocate waarbij het Russische Gazprom een klant was, maakt dat ze de perceptie tegen heeft.
Federaal minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) was het spoor volledig bijster door te pleiten tegen kernenergie omdat dit ook voor militaire doeleinden gebruikt kan worden. Lees : kernenergie is slecht, want er worden atoombommen gemaakt. Twee totaal verschillende zaken uiteraard.
De groene partijen zaten er al niet goed voor. Deze crisis dreigt echt tot een electorale afstraffing te leiden. Immers, de hogere defensie-uitgaven, waarover er binnen de Europese Unie een consensus is, zijn voor de groene partijen een echte marteling. Als regeringspartij kunnen ze niets anders dan dat te steunen, maar met flinke tegenzin.
Toen de Duitse bondkanselier Olaf Scholz (SPD) in de Bundestag verklaarde dat Duitsland per direct 100 miljard euro extra vrijmaakte voor defensie-uitgaven, kwam er geen applaus van de Grünen, nochtans een regeringspartij. Een verkozene had zelfs de tranen in de ogen. Het afstappen van het eeuwige pacifisme dreigt de groenen electoraal zuur op te breken. Niet enkel in Duitsland.
Foto’s (c) Gazet van Hove.