door Pieter Van Berkel in ’t Pallieterke .
“Gazprom financiert milieu-NGO’s die ministers leveren in bepaalde Europese landen, zoals België”, zei de Franse politicoloog Dominique Reynié in een interview met televisiezender CNews.
In een interview met de Franse televisiezender CNews gaf politicoloog Dominique Reynié (Sciences Po) duiding over de manieren waarop Rusland de politiek en maatschappij van westerse democratieën probeert te beïnvloeden. Een bekend voorbeeld zijn de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. In tegenstelling tot wat breed verkondigd werd in talloze media, probeerden de Russen de verkiezingen niet te ‘hacken’, maar steunden ze wel verschillende bewegingen – zowel pro-politie als pro-Black Lives Matter – om zo de polarisatie en het wederzijds wantrouwen in de Amerikaanse samenleving te versterken.
Gazprom
Een ander voorbeeld is de steun van Gazprom aan milieubewegingen die ijveren voor een kernuitstap. Gasbedrijf Gazprom en gasexporteurs hebben er immers alleen maar bij te winnen als landen afhankelijker worden van gas. Vooral in ons buurland Duitsland, dat ook tot een kernuitstap overging en erg afhankelijk is van Russisch gas, zijn er tal van expliciete voorbeelden : een klimaatfonds (Klima- und Umweltschutz) dat gefinancierd wordt door Gazprom om zowel milieuacties te voeren als ervoor te zorgen dat de pijpleiding Nordstream 2 zou doorgaan, de Duitse tak van Greenpeace die een energiebedrijf opricht om Russisch gas te verkopen, groene NGO’s BUND en WWF die 10 miljoen euro van Gazprom ontvangen om nadien te verklaren dat “gas te verkiezen is boven kernenergie”, enzovoort.
Opmerkelijk aan het interview is echter dat ook België door Reynié genoemd wordt. “De financiering van Gazprom werd met name gevonden bij milieu-NGO’s, die ministers leverden aan bepaalde Europese landen, zoals België, en die vervolgens betrokken raakten bij een soort wederdienst door het verdedigen van de geleidelijke afschaffing van kernenergie”, zei Reynié zaterdag op CNEWS.
Blixt
Het is niet de eerste keer dat minister van Energie Tinne Van der Straeten in deze context in opspraak komt. In 2010 richtte ze samen met advocaat Tim Vermeir de firma Blixt op. De bekende ecomodernist en pleitbezorger voor kernenergie Michael Shellenberger wees er in mei 2021 voor het eerst op dat de zakenbelangen en stellingnames van Blixt en het huidige beleid van Van der Straeten enige parallellen vertonen als het aankomt op gas- en kernenergie.
Van der Straetens voormalige zakenpartner Vermeir werkte in de jaren 2000 – lang voor de oprichting van Blixt – onder meer voor Wingas, dochteronderneming van het Russische gasbedrijf Gazprom, en Distrigas, in handen van het Italiaanse gasbedrijf Eni. Hij is tevens vrijwillig wetenschappelijk medewerker bij het Instituut voor Milieu- en Energierecht aan de KU Leuven.
Advocaat Tim Vermeir
Ook na de oprichting van Blixt toonde Vermeir zich in verschillende opiniestukken een vurig pleitbezorger van gas. “Een kerncentrale is quasi niet regelbaar en heeft minder en minder een plaats in een energiemix met alsmaar meer hernieuwbare energie”, schreef hij bijvoorbeeld in 2012 in De Tijd. “De focus op een gascentrale bij de regering is ook hier logisch : gascentrales zijn schoon, efficiënt én flexibel. Dat de regering haar nek uitsteekt om ze rendabel te maken, is meer dan lovenswaardig.”
Zelf dagvaardde Van der Straeten de Belgische staat in 2016 als advocaat bij Blixt namens een samenwerkingsverband van tachtig Duitse, Nederlandse en Luxemburgse gemeenten, waaronder Aken en Maastricht, om de zogenaamde ‘scheurtjescentrale’ van Tihange 2 te laten sluiten.
Nadat het artikel van Shellenberger verscheen, benadrukte Vermeir op Twitter dat hij en Van der Straeten intussen geen zakenpartners meer waren. Uit een ondernemersakte, te raadplegen in het Belgisch Staatsblad, blijkt echter dat de Groen-politica in het najaar van 2019 al haar aandelen overdroeg aan Vermeir. Dat gebeurde na haar verkiezing tot Kamerlid, maar voor haar benoeming tot minister.
Foto’s (c) Gazet van Hove.