door Redactie Politiek – ’t Pallieterke .
Nu de kernuitstap van de baan is, hebben de groene partijen hun bestaansreden in de Vivaldi-regering verloren. Maar ze blijven aan boord, er is geen alternatief. Proberen zich eruit te praten helpt evenmin en heeft zelfs een averechts effect.
Is het overdreven te stellen dat we zonder de oorlog in Oekraïne nu met een kanjer van een federale regeringscrisis zaten ? En dat Vivaldi elk moment kon vallen ? De spanning werd de voorbije maanden immers ferm opgebouwd. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez herhaalde letterlijk elke dag dat er van een volledige kernuitstap geen sprake kon zijn. Groen wou die trofee niet laten vallen, het was de reden waarom de partij tot Vivaldi was toegetreden. Alle kerncentrales moesten dicht. Punt uit.
Oorlog in Oekraïne
Maar zie, de oorlog in Oekraïne veranderde het spel grondig, om niet te zeggen volledig. In heel Europa wordt nagedacht over een nieuwe aanpak van de energiebevoorrading. Concreet is het doel een totale onafhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen. Dat betekent op termijn niet alleen meer investeren in groene energie, maar ook in kerncentrales. Frankrijk wijst hier duidelijk de richting aan. Dat was een extra reden voor de MR om verder druk te zetten en de kernuitstap tegen te houden. Dat is nu gelukt, de twee jongste kerncentrales Doel 4 en Tihange 3 zullen tien jaar langer openblijven.
Premier Alexander De Croo (Open Vld) verwoordde het als volgt : “In uitzonderlijke omstandigheden moet je uitzonderlijke maatregelen nemen.” Akkoord, er wordt extra geïnvesteerd in hernieuwbare energie en er worden twee nieuwe gascentrales gebouwd, maar voor Groen en Ecolo is dit een nooit geziene afgang.
“Federaal vicepremier Georges Gilkinet (Ecolo) verklaarde dat zijn partij nooit tegen een volledige kernuitstap is geweest”
De alternatieve waarheid van Gilkinet
Wat is nu nog de reden van de groene partijen om in de Vivaldi-regering te blijven ? Op sociale media en in de pers kregen ze wel steun van hun fanbase. Hun redenering : de groene partijen hebben zich aangepast aan de feiten, dat kan men hen niet verwijten. Een beetje flauw. De strijd van de ecologisten tegen kernenergie was er één van zelden gezien dogmatisme. Waarbij de ene onwaarheid na de andere de wereld werd ingestuurd. Men legde gretig de link tussen kernenergie en kernwapens bijvoorbeeld.
Groene excellenties zijn nog niet van hun eerste leugen gestorven. Begin deze week kwam federaal vicepremier en minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) verklaren dat zijn partij nooit tegen een volledige kernuitstap is geweest. In het beste geval kan men dit als een alternatieve waarheid beschouwen, in werkelijkheid is het een grove leugen. De groene partijen proberen zich eruit te praten en dat werkt tegen hen. Dat ze zich in het debat blijven mengen is ook pijnlijk voor hen omdat hun electorale schade daarvoor dreigt op te lopen. “Als je geschoren wordt, moet je stil zitten”, zo klinkt het spreekwoord.
Slappe Groenen
Feit is dat de groene partijen nooit een vuist hebben kunnen maken en niet hebben kunnen dreigen met een regeringscrisis om hun doelstellingen te bereiken. Een Georges-Louis Bouchez had dat goed door. Nog voor de Russische inval in Oekraïne verklaarde hij in besloten kring dat de groenen nooit de federale regering zouden verlaten en dat hij dus gelijk zou krijgen.
Inderdaad, de Vivaldi-coalitie is immers de enige constellatie waarin de groenen aan het bestuur kunnen deelnemen. In elke andere realistische coalitie komt de N-VA terug en gaan de groenen eruit. De haat en aversie tussen de beide partijen – en zeker bij Ecolo – is zo groot dat een federale coalitie tussen nationalisten en groenen onmogelijk is. Ecolo en Groen kunnen geen kant meer op. Ze zijn veroordeeld tot ofwel regeringsdeelname zonder veel impact via Vivaldi, of het is de oppositie die wenkt.
Kiesdrempel in zicht
In de huidige omstandigheden ziet het er dan ook naar uit dat de groenen als een aanhangsel van de regering zullen aanmodderen tot 2024. Dan dreigt een scenario zoals in 2003 waarbij Ecolo in Wallonië gedecimeerd wordt, in Brussel aanzienlijk verzwakt maar overleeft en Groen onder de kiesdrempel dreigt te vallen. Niet in alle maar toch in twee tot drie Vlaamse provincies.
Des te pijnlijker aan de hele zaak is dat de as van liberalen en groenen die Vivaldi maakten weg is, zoals De Tijd vorig weekend opmerkte. Het waren tenslotte de Open Vld, MR, Ecolo en Groen die in de zomer van 2020 de as PS-N-VA hadden gebroken. N-VA-voorzitter Bart De Wever is er nog altijd boos over.
Bobo-alliantie gebroken
Groenen en liberalen vonden toen ook inhoudelijk dat ze meer gemeen hadden dan men op het eerste gezicht zou denken. Allebei belgicistisch, een afkeer van het Vlaams-nationalisme, economisch de ene keer links, de andere keer eerder rechts… En vooral sociologisch : het zijn allebei partijen van een stedelijke bobo-elite die hautain neerkijkt op de rest van de bevolking. Zelfverklaarde kosmopolieten ook die zich vertegenwoordigd voelen in het mediadebat via journalisten en opiniemakers.
Maar deze groen-links-liberale alliantie heeft dus niet lang standgehouden. Bouchez heeft de groenen gebruikt om Vivaldi mogelijk te maken en nu zijn ze opnieuw een instrument voor de Bergenaar om de regering in zijn richting te sturen en de Waalse rechtse krachten achter zich te krijgen. De MR-voorzitter komt ontegensprekelijk als winnaar uit deze hele saga en zit nog altijd op koers om zijn grote doel te realiseren : in 2024 van de MR de grootste Franstalige politieke partij maken.
Foto’s (c) Gazet van Hove.