door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Afgelopen vrijdag publiceerden Het Laatste Nieuws en VTM de resultaten van een nieuwe peiling. Opvallendste resultaat was dat N-VA weer de grootste partij is in Vlaanderen, vóór Vlaams Belang. Grootste verliezer is Open Vld, die onder de psychologische drempel van de tien procent zakt. Met deze uitslag wordt geel-rood-oranje een mogelijkheid in het Vlaams Parlement.
Met 23,4 procent van de kiesintenties gaat de N-VA er bijna twee procent op vooruit sedert de vorige peiling. Dat is nog altijd twee procent onder de laatste verkiezingsuitslag, maar dat zal de Vlaams-nationalisten waarschijnlijk weinig deren. Voor het eerst sedert die verkiezingen stijgt de partij weer naar de eerste plaats, al bedraagt de voorsprong op Vlaams Belang niet meer dan een dikke procent. In de peilingen heeft de partij tegenwoordig de wind in de zeilen, en meer heeft men eigenlijk niet nodig.
Dalende lijn voor Vlaams Belang
Vlaams Belang pakte in de sociale media uit met een stijging tegenover de laatste verkiezingen : van 18,6 naar 22,2 procent. Dat klopt, maar dat de partij naar de tweede plaats zakt is geen opsteker. Belangrijker is dat het VB sedert de topnotering van exact twee jaar geleden, toen de partij nog 28,0 procent haalde, in een dalende lijn zit. De score van vandaag is zelfs de slechtste sedert de verkiezingen van mei 2019, en dat zou de top van de partij toch tot nadenken moeten stemmen.
Vooruit en CD&V stijgen
De partij van Conner Rousseau gaat lichtjes vooruit tegenover de vorige peiling, en krijgt met 14,2 procent van de stemmen stilaan zicht op de 15 procent. Het is twijfelachtig dat zijn optreden in ‘The Masked Singer’ daar al iets mee te maken heeft, want daarvoor werd de peiling iets te vroeg afgenomen. Maar het is duidelijk dat een deel van het Vlaamse kiespubliek wel pap lust van een partij waarvan de partijvoorzitter vooral uitblinkt door zulke mediaoptredens.
Ook CD&V gaat lichtjes vooruit, en dat zal ongetwijfeld tot een zucht van verlichting hebben geleid op het partijhoofdkwartier. 11,3 procent is voor de christendemocraten eigenlijk geen score om over naar huis te schrijven, en betekent nog altijd een verlies van bijna drie procent tegenover de laatste verkiezingen. Maar de winst van 0,6 procent tegenover vorige keer verlicht wel de druk op partijvoorzitter Joachim Coens, en geeft Vlaams minister Wouter Beke misschien wel enkele maanden extra respijt.
Catastrofe voor Open Vld
Met een resultaat van 9,8 procent is deze peiling een kleine catastrofe voor de liberalen van Open Vld. In crisissituaties, zoals nu weer met de oorlog in Oekraïne, hebben kiezers gewoonlijk de neiging om de partij van de zittende premier te ondersteunen, ook wel bekend als het ‘rally around the flag’-effect. In Vlaanderen lijkt echter net het omgekeerde effect te spelen. Het nettoverlies van de Open Vld tegenover de laatste verkiezingen bedraagt ondertussen al meer dan drie procent, en van een kanseliersbonus is dus helemaal geen sprake.
De observatie van Isabel Albers op Twitter dat PVDA in de buurt van Open Vld komt is niet helemaal correct, want het is Open Vld die wegzakt naar de PVDA, maar wel dodelijk.
Status quo voor PVDA en Groen
Inderdaad, PVDA houdt de hoge score van 8,9 procent van vorige keer vast, en staat daarmee op minder dan een procent van Open Vld. De partij blijft ook een half procent groter dan Groen. Blijkbaar hebben de PVDA-kiezers geen problemen met de manier waarop de communisten de oorlog in Oekraïne benaderen, of het speelt alleszins geen rol in hun partijkeuze.
De score voor Groen blijft zwak, maar vermoedelijk is men in die partij al blij dat men geen verder verlies hoefde te incasseren. Merk wel dat de peiling te vroeg komt om een eventueel effect van het debacle rond de kernuitstap of het aftreden van voorzitster Meyrem Almaci te kunnen meten. Eén ding is wel duidelijk : haar opvolger heeft veel werk voor de boeg.
Een geel-rood-oranje coalitie in Vlaanderen ?
Kijken we naar een projectie voor de zetelverdeling in het Vlaams Parlement, dan valt meteen op dat een meerderheid voor N-VA en Vlaams Belang er net niet inzit, of heel krap zou worden. Maar in combinatie met de PVDA is wel duidelijk dat de andere partijen niet om de N-VA heen kunnen.
Een voortzetting van de huidige coalitie zit er niet in, en een regering met N-VA, Vooruit en Open Vld raakt waarschijnlijk net niet aan een meerderheid. Maar een coalitie met N-VA, Vooruit en CD&V lijkt wel mogelijk, en is bovendien ook politiek gezien realistisch.
PTB wint, PS verliest
In Wallonië tekent de PS een verlies van 2,5 procent op, terwijl PTB anderhalve procent aandikt sedert de peiling van december. In combinatie met de status quo van de MR plaatst dat de drie grootste partijen in Wallonië zeer dicht bij elkaar in de buurt van de twintig procent. Vergeleken met de verkiezingen staat de PS op een verlies van meer dan drie procent, terwijl de PTB er zes zou winnen en de MR nagenoeg gelijk blijft. Ook in Brussel gaat de PTB erop vooruit, net zoals de MR trouwens, terwijl de PS daar tegen een verlies van vijf procent aankijkt.
In het federaal parlement zakt de meerderheid van de Vivaldi-regering van 88 naar ongeveer 80 zetels. Maar een verlies van de meerderheid valt statistisch niet uit te sluiten, en dus zit de regering–De Croo wel degelijk in de gevarenzone. Maar het grootste probleem is misschien wel dat de PS steeds meer in slechte papieren zit en de hete adem van de PTB in de nek voelt. De partij van de eerste minister doet het bovendien ook slecht, terwijl de MR uit de peilingen zelfvertrouwen kan putten.
Het zou dus wel eens een interessante lente kunnen worden voor de Vivaldi-regering, al hoeft dat nog niet meteen tot vroegtijdige verkiezingen te leiden. Daarvoor is de schrik voor de kiezer bij de meeste partijen waarschijnlijk veel te groot.
Foto’s (c) Gazet van Hove.