door Redactie Politiek ’t Pallieterke .

De Franstalige socialisten spelen de eerste viool in de federale regering, maar toch voelt de partij zich niet goed in haar vel. Het wantrouwen ten opzichte van de coalitiepartners is groot, de extreemlinkse druk van de PTB baart zorgen, het beeld van PS-cliëntelisme duikt weer op en men vreest een negatieve impact van de Franse stembusslag. Een analyse. 

Een regering die amper hervormt. Een coalitie waar men niet maalt over een miljard euro extra uitgaven of niet. Een trofee zoals de 1.500 euro minimumpensioen waarmee men al van bij het begin kan uitpakken. Bij de Franstalige socialisten heerste lang het gevoel dat Vivaldi hun droomcoalitie is. En ondanks de interne spanningen is het duidelijk dat de PS er momenteel nog altijd de lakens uitdeelt. De PS laat in een machtspositie graag het zuivere spel van stemmen en zetels spelen. De boodschap naar de liberalen is bijvoorbeeld duidelijk : wij zijn de grootste partij in de coalitie en dus mogen wij het meeste binnenhalen. Partijvoorzitter Paul Magnette kijkt vanuit een comfortabele zetel in Charleroi toe. Al zijn er een aantal elementen die aantonen dat de PS-top onwennig op de stoel aan het schuifelen is.

De verzwakte groenen

De eerste factor is de verzwakte positie van de groenen in de federale regering. Tussen PS en Ecolo is er altijd sprake geweest van een haat-liefdeverhouding. De socialisten moeten niet weten van het drammerige betweterige gedoe van de groene partijen. Maar ze hebben die wel nodig om de linkerflank van de regering sterk genoeg te houden. Indien nodig vormt men een front tegen de rechts-liberale hemelbestormer Georges-Louis Bouchez (MR). Alleen krijgen ze de MR-voorzitter moeilijk onder controle. De man zit vol van de glorie nadat de kernuitstap werd afgevoerd of minstens uitgesteld. De groenen zitten in de hoek waar de klappen vallen. Kortom, de PS is de enige partij in de regering die de linkse eer hoog moet houden.

Men rekent niet op Vooruit dat in Vlaanderen steeds meer bij de N-VA van Bart De Wever aanschurkt. Onder andere door de efficiënt werkende coalitie in Antwerpen, zo is bij de PS te horen. De vrees bij Magnette en co bestaat dat men zich de komende maanden in een aantal dossiers in de hoek laat dringen. Rond bijvoorbeeld maatregelen om de koopkracht te garanderen, rond de loonvorming of wanneer minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) met een aantal fiscale hervormingen komt. De PS is op haar hoede. Men vindt premier Alexander De Croo (Open Vld) ook een mak figuur. De vraag waarom Magnette het premierschap niet opgeëist heeft, zo is te horen.

“De PS rekent niet op Vooruit, de socialistische partij die in Vlaanderen steeds meer bij de N-VA van Bart De Wever aanschurkt”

Het spook van het cliëntelisme

Ondertussen kijkt men met een bezorgde blik naar de verankering van de extreemlinkse PTB/PVDA in het Waalse electorale landschap. De partij van Raoul Hedebouw is een sterke nummer drie aan het worden. Bij de PS had men gehoopt dat de PTB van haar pluimen zou laten na de Russische inval in Oekraïne. De dubbelzinnige houding van de neocommunisten ten opzichte van de regimes in Moskou en in Peking zou hen pijn doen. Blijkt dat dit niet het geval is.

Hedebouw en co blijven tot de verbeelding spreken omdat ze kiezen voor een radicaal-linkse en vooral zuivere socialistische lijn. Tegelijk hangen ze een beeld op van de PS die vermolmd is door vriendjespolitiek en favoritisme. Op dat vlak kreeg de partij van Paul Magnette begin deze week een oorveeg. Een uitspraak van minister van Pensioenen Karine Lalieux (PS) tijdens een partijmeeting bracht de PS in een moeilijk parket. Zij kwam er openlijk voor uit dat geld uit het Beliris-fonds vooral naar bevriende mandatarissen gaat. “Beliris, dat is gewoon geluk hebben. Ik heb een investeringsportefeuille en doe daar alle Brusselse gemeenten een plezier mee, maar vanzelfsprekend vooral de socialistische gemeenten.”

Beliris is het miljoenenfonds voor de financiering van de hoofdstedelijke functie van Brussel. Want volgens de linkerzijde is het gewest ondergefinancierd en heeft het dus extra geld nodig. Alleen wordt het federaal geld bijna uitsluitend aangewend om lokale Brusselse problemen aan te pakken. Enfin, ‘problemen’. Zo werd er indertijd geld gestoken in de restauratie van de kerk van Laken. Nu trekt een hardliner als Lalieux zich weinig aan van de kritiek op haar uitspraak. Ze weet dat ze populair is bij de Brusselse achterban.

Maar bij de andere partijen is men niet vergeten dat de PS in het verleden vaak in tal van schandalen terechtkwam. Daarvoor moet men niet teruggaan naar de Agusta/Dassault-affaire van de jaren ’90. Er was vijf zes jaar geleden ook nog het gedoe rond de Luikse intercommunales.

Geen Franse zusterpartij meer

Wat de PS in Wallonië en Brussel momenteel echter het meest zorgen baart, is het resultaat van de PS-kandidaat voor de Franse presidentsverkiezingen. Zondag 10 april vindt de eerste ronde plaats. PS-burgemeester van Parijs Anne Hidalgo is de kandidate van de socialisten. Dat ze niet ging winnen stond allang vast. Maar in de peilingen is ze verschrompeld tot amper 2 procent.

Dat is het angstbeeld van Magnette en co, namelijk dat de PS hier ooit ook een kleine partij wordt. Men kan zich van Luik tot Charleroi troosten dat de Franse PS lokaal nog sterk verankerd is. Maar een echte zusterpartij is de Franse PS niet meer. Het feit dat de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon de sterkste linkse kandidaat is, maakt het voor de Waalse PS’ers alleen maar erger. In Franstalig België wordt meer naar de Franse tv gekeken dan naar zenders als RTBF of RTL. Een zeer slechte score van de Franse PS zou misschien ook hier de partij kunnen beschadigen, is de redenering.

Men probeert dan maar de aandacht af te leiden door te kappen op de radicaal-rechtse kandidaten als Marine Le Pen en Eric Zemmour. En men doet dat ook voor binnenlands gebruik. Staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine (PS) postte op Twitter een filmpje met een hoog calimerogehalte. Hij klaagde over de vele beledigingen die hij op sociale media van Vlaams Belang-sympathisanten moest incasseren. Altijd vreemd van een partij waarvan de kopstukken Vlaams-nationalisten in het verleden als ‘zwammen’ hebben bestempeld.

Foto’s (c) Gazet van Hove.