door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke .
De federale regering slaagt er maar niet in een akkoord te bereiken over een aantal pensioenhervormingen die naam waardig. Vorige week gaf men dan maar de opdracht aan het Planbureau om de impact van een aantal hervormingen te berekenen. Nutteloos en vooral bedoeld om politiek tijd te winnen, want de maatregelen die genomen moeten worden en wat hun effect is, zijn allang bekend.
Er kan veel negatiefs over de Vivaldi-coalitie worden gezegd, maar de echte erfzonde van deze beleidsploeg is toch het ongelooflijke cadeau dat men bij het schrijven van het regeerakkoord aan de PS heeft gedaan. In oktober 2020 werd afgeklokt dat het minimumpensioen zou worden opgetrokken naar 1.500 euro netto per maand. De Franstalige socialisten hadden hun trofee binnen en sindsdien hebben ze totaal geen haast meer om nog pensioenhervormingen door te voeren. Ook nu niet onder druk van de Open Vld, die koste wat kost met een pensioenplan het zomerreces wil instappen. De Belgische politiek kennende, zal er de komende dagen (misschien zelfs al wanneer u dit leest) een akkoord zijn, maar het zal een mager beestje zijn.
Slecht theater
De politieke vertoning hierrond is ronduit zielig. Vast staat dat het om een minimaal pensioenplan zal gaan met wat nieuwe afspraken over hoeveel jaar men gewerkt moet hebben om recht te hebben op een minimumpensioen, het stimuleren van een deeltijds pensioen en het invoeren van de pensioenbonus. Maatregelen die niet zullen leiden tot langere loopbanen, zeggen alle experts, maar wel veel geld zullen kosten terwijl de pensioenfactuur eigenlijk omlaag moet.
Het was opvallend genoeg staatssecretaris van Begroting Eva De Bleeker (Open Vld) die op de rem ging staan, een ondergeschikt personage binnen de regering. Maar op kabinetten is te horen dat de Vlaams-Brabantse beseft dat ze bij een blauw electoraal debacle in 2024 niet herverkozen zal geraken. Dan maar beter nu proberen de linkerflank van de regering met twee voeten vooruit te tackelen.
En dus geeft ze tot ergernis van de PS regelmatig interviews over het belang van een gezonde begroting en wijst ze op de noodzaak van echte pensioenhervormingen. En op de vergadering van de topministers vorige zaterdag dook ze plots op, dit tot ergernis van de PS. De Bleeker scoorde zelfs bij de achterban, want ze kreeg gedaan dat het Planbureau zich moest buigen over het pensioenplan dat op tafel ligt. Het moet berekenen wat de impact is.
De Belgische pensioenfactuur stijgt de komende jaren met 14 miljard euro
Tijd- en geldverspilling
Maar in werkelijkheid is dit een totaal onnodige en tijdverslindende oefening. Rapporten van het IMF, de OESO en de Europese Commissie geven al jaren een overzicht van de impact van de vergrijzende bevolking op ons pensioenstelsel. En die vermelden expliciet welke maatregelen er genomen moeten worden om het systeem te redden.
Ook en vooral omdat bekend is dat de pensioenuitgaven hier sneller stijgen dan in de andere EU-landen. In 2070 zouden de jaarlijkse pensioenuitgaven 3 procent van het bbp hoger liggen dan vandaag. In de eurozone zou de gemiddelde stijging uitkomen op amper 0,1 procent en in de buurlanden op 0,8 procent.
De Belgische pensioenfactuur stijgt de komende jaren met 14 miljard euro. De Belg stopt voor zijn 61ste met werken, wat te vroeg is. De grote verschillende tussen ambtenarenpensioenen en die in de privésector zijn onhoudbaar. De helft van het overheidspersoneel gaat op zijn 60ste met pensioen, in de privé is dat een kwart.
Klavertjevier
De maatregelen die genomen moeten worden, zijn een klavertje vier, maar blijkbaar blijft dit taboe voor de federale regering. Ten eerste, de gelijkgestelde periodes of periodes van niet-werk die worden meegeteld bij de berekening van het pensioen, moeten worden herbekeken en afgebouwd. Ten tweede, de pensioenen van ambtenaren, werknemers en zelfstandigen moeten op elkaar worden afgestemd. Ten derde, er is nood aan meer pensioenkapitalisatie. Meer pensioensparen dus. Ten vierde, de pensioenleeftijd wordt gekoppeld aan de levensverwachting.
Volgens de Europese Commissie zou alleen al die laatste maatregel de pensioenfactuur met 1,3 procent van het bbp of 6,5 miljard euro verlagen. Er is dus geen studiewerk van het Planbureau meer nodig. Wat de voorbije dagen gebeurde, diende slechts één doel : de regering-De Croo wou, lamlendig als ze is, gewoon nog eens tijd winnen.
Foto’s (c) Gazet van Hove .