door Drieu Godefridi in ’t Pallieterke .

Wanneer ik inging op uitnodigingen van de RTBF, moest ik soms een paar minuten ‘backstage’ wachten voordat de uitzending begon. Op die manier zat ik eens te wachten naast een journalist van ongeveer 23 jaar oud, die ik van haar noch pluimen kende. Gedurende de vijf minuten die wij moesten wachten, kon ik voelen dat deze jongere vol haat tegen mij zat te sidderen. Toen haar collega haar eraan herinnerde dat ik het woord zou moeten voeren, aangezien ik was uitgenodigd, antwoordde zij : “Jouw idee !”, met een agressiviteit die niet zou misstaan in een strafkamp. Inderdaad, ik ben ‘rechts’. U kunt zich de afschuw voorstellen van deze jonge journalist, die waarschijnlijk een zenuwinzinking heeft gekregen na deze afschuwelijke ervaring.

In 2020 werd ik op een andere Belgische televisiezender uitgenodigd om commentaar te leveren op de Amerikaanse presidentsverkiezingen, omdat er “niemand was, zelfs niet in de Republikeinse partij” om een goed woord over Trump te zeggen. Ik nam de uitnodiging aan.

We zijn op de set en er zijn zes sprekers. Om het programma te beginnen ondervraagt de journalist op afstand een professor in de filosofie van de Université Libre de Bruxelles (ULB) over zijn lezing van de gebeurtenissen (het eindresultaat was nog niet bekend). Deze gewaardeerde professor antwoordde : “Aangezien wij allen voorstander zijn van een overwinning van Biden, zijn wij verheugd over de laatste prognoses.” En alle aanwezige journalisten knikten : ja, natuurlijk, we zijn allemaal Biden-fans. Het tegendeel is ondenkbaar. Een moment van eenzaamheid.

Groene journalisten en leerkrachten

Uit een in 2012 gepubliceerde studie bleek dat 46 procent van de Franstalige Belgische journalisten op Ecolo stemt. Het percentage is sindsdien waarschijnlijk gestegen, maar het is moeilijk om daar zeker van te zijn omdat journalistenorganisaties hebben ingezien dat het niet erg profijtelijk is om dit feit bekend te maken.

Hoe zit het met leerkrachten ? Volgens een studie uit 2017 stemt 80 procent van de Franse leerkrachten links, en zelfs voor het haatdragende extreemlinks van Jean-Luc Mélenchon. Er wordt gezegd dat de vergaderingen van het bureau van de ‘charmante’ partij La France insoumise van Mélenchon lijken op een leraarskamer.

‘Neutrale’ marxistische revolutionairen

80 procent van de leerkrachten links, is dat een probleem ? Toen een leerkracht in België ‘belast met de opleiding inzake neutraliteit voor toekomstige leraren in het hoger middelbaar onderwijs’ de vraag werd gesteld, antwoordde hij : “Neen, absoluut geen probleem. Een leerkracht kan duidelijke politieke verbintenissen hebben. Van hem of haar wordt echter verwacht dat hij of zij bij de behandeling van politieke vraagstukken alle standpunten bespreekt zonder het debat te richten op het standpunt dat hem of haar het dierbaarst is.” Met andere woorden, je kunt leerkracht en marxistisch revolutionair tegelijk zijn, aldus de journalist die hem interviewde. Uit de geschiedenis blijkt dat ‘marxistische revolutionairen’ erom bekend staan in alle zaken neutraal te blijven…

Er moeten krachtige maatregelen worden overwogen om te voorkomen dat morgen de rechtse meningen worden uitgewist door de coalitie van ‘les médiocres’ in de media en de onderwijswereld

Waarom stemt de overgrote meerderheid van leerkrachten en journalisten links en voor uiterst links ? Drie factoren lijken relevant.

1. Fiscale niche

In de eerste plaats zijn journalisten en leerkrachten twee beroepscategorieën die een fiscale niche – een fiscaal voorrecht in enge zin – genieten.

Zo genieten journalisten en perscorrespondenten van bijzondere regels inzake belastingheffing, de toepassing van het sociaal statuut van zelfstandigen en de vaststelling van het inkomen dat in aanmerking moet worden genomen voor de berekening van de sociale bijdragen. In Franstalig België – met de komische naam ‘Fédération Wallonie-Bruxelles’, als een soort intergalactisch rijk – mogen onderwijzers volgens de wet nog steeds met pensioen als ze … 55 jaar zijn, de gelukkigen !

Lager inkomen

Strikt genomen zijn onderwijzers en journalisten fiscaal bevoorrecht, maar de overgrote meerderheid van hen kan niet beweren dat zij opklimmen in de inkomensschaal. Leerkrachten genieten werkzekerheid tot hun gouden vervroegd pensioen op 55 jaar, maar zullen nooit het inkomen of het leven van een succesvolle ondernemer of freelancer ervaren. Het geval van journalisten is ongelukkiger. Als zij vaak slecht betaald worden, komt dat omdat hun competenties niet zeldzaam zijn. Anders gezegd, in België is het gemakkelijker om een journalist te vervangen dan een loodgieter te vinden.

2. Symbolisch kapitaal

Laten we eens een marxistische denker oproepen. Pierre Bourdieu legt uit dat ieder van ons, naast economisch of intellectueel kapitaal, profiteert van wat hij ‘symbolisch kapitaal’ noemt.

Dat kan worden gedefinieerd als het niveau van erkenning door onze gelijken en door de samenleving in het algemeen (de voorlaatste verdieping van de piramide van Maslow). Het is echter duidelijk – en dit is waarschijnlijk de doorslaggevende factor – dat veel journalisten en leerkrachten weliswaar een zeer hoge dunk hebben van hun intellectuele vermogens en hun geostrategische analyses, maar dat deze mening niet altijd wordt gedeeld door de gewone mensen. Met andere woorden, journalisten en leerkrachten worden zelden als intellectuelen erkend. Het symbolisch kapitaal dat zij in de maatschappij bezitten, is veel geringer dan de erkenning waarop zij menen recht te hebben.

Middelmatigheid

Economische middelmatigheid en symbolische ‘médiocrité’ : deze twee gebreken, die leerkrachten en journalisten gemeen hebben, lijken mij voor een groot deel de haat te verklaren die velen van hen koesteren tegen een ‘systeem’ dat zij als ‘kapitalistisch’ beschouwen – ook al is het nooit zo socialistisch geweest als vandaag – en dat hen niet erkent voor wat zij zijn.

3. Conformiteit en angst

Tot slot is er natuurlijk conformiteit en angst. Stelt u zich de eenzaamheid voor van een 22-jarige journalist die op de redactie van een Belgisch RTBF-achtig medium terechtkomt en ‘rechtse’ meningen heeft : zou u dat toegeven ?

Kunt u zich het gevoel van eenzaamheid voorstellen van een jonge onderwijzer, die rechtse auteurs leest en geabonneerd is op ’t Pallieterke, die de onderwijzerskamer van het Koninklijk Atheneum binnenkomt waar hij zojuist is benoemd ?

Vergelijkbare tendensen 

In Vlaanderen blijft de situatie evenwichtiger, en Vlaanderen blijft in tegenstelling tot Wallonië pluralistisch. Maar de tendensen zijn dezelfde – zie de ontstellende evolutie van De Standaard, die in een onophoudelijke stroom de ergste extreemlinkse groene waanzin publiceert – en er moeten krachtige maatregelen worden overwogen om te voorkomen dat morgen de rechtse meningen worden uitgewist door de coalitie van ‘les médiocres’ in de media en de onderwijswereld.

Foto’s (c) Gazet van Hove.