door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Het is bekend dat wie lid wil worden van de PVDA, bereid moet zijn een deel van zijn loon af te staan als hij bovengemiddeld verdient. Daar is enerzijds nogal wat controverse rond, omdat de partij die inkomsten boekt als ‘lidgeld’, waardoor ze de wet op de partijfinanciering lijkt te omzeilen. Maar anderzijds is het toch een pak consequenter dan wat we bij een aantal andere partijen zien, waar mandatarissen maar al te vaak het ene prediken om zelf het andere te doen.
Het is niet moeilijk om de hypocrisie van politici van andere partijen op te sommen. Ten tijde van de pandemie met een tricolor mondmasker rondlopen, maar geen gebenedijd woord Nederlands spreken, bijvoorbeeld. Pleiten voor open grenzen en de rijkdom van de stedelijke superdiversiteit bezingen, maar zelf in een buitenwijk wonen en de eigen kinderen naar een ‘witte’ school sturen. Of pleiten voor een verbod op vliegreizen en dan zelf het vliegtuig naar het verre buitenland nemen voor een of andere klimaatconferentie.
Kent PVDA veel grootverdieners die een paar duizend euro per maand afstaan aan de partij ?
Referentiebudget
Zo bekeken, moet je het hen toch maar nagegeven, de PVDA-mandatarissen die in het parlement zitten en die een aanzienlijk deel van hun inkomen aan de partij afstaan. Als je als politicus je zakken wil vullen, dan ben je bij de PVDA duidelijk aan het verkeerde adres.
Er zit zelfs nog enige flexibiliteit in het PVDA-systeem, want hoeveel je mag overhouden, hangt af van je eigen leef- en gezinssituatie. Als lid mag je je eigen referentiebudget opstellen, dat bijvoorbeeld groter wordt als je kinderen hebt. Het doel blijft echter wel dat je niet meer dan ongeveer de mediaan verdient. De groepsdruk binnen de partijcellen zorgt er verder voor dat dat doel wel degelijk gerespecteerd wordt.
Weinig openheid
Hoewel de partij op haar website ook uitpakt met de rechtlijnigheid van haar leden en haar mandatarissen, blijft er toch een zekere waas van geheimzinnigheid hangen rond de ‘lidgelden’. In principe word je lid van de PVDA voor 20 euro per jaar. Ben je ook actief in de partij, betaal je als zogenaamd groepslid 60 euro per jaar. Of meer dus, als je inkomen boven je referentiebudget zit.
Het zou echter interessant zijn te weten hoeveel leden hoeveel lidgeld betalen. Op de website van de PVDA lezen we dat ongeveer de helft van de ‘verantwoordelijken’ een inkomen heeft dat kleiner of ongeveer gelijk is aan het referentiebudget. Als die verantwoordelijken ook representatief zijn voor de gewone leden, betaalt pakweg de helft dus het basisbedrag van 20 of 60 euro. Maar hoeveel meer zouden de anderen betalen ?
Kent de partij buiten de eigen mandatarissen veel grootverdieners die een paar duizend euro per maand kunnen afstaan aan de partij, en dat ook effectief doen ? Of gaat het toch eerder om relatief bescheiden bedragen van pakweg honderd of tweehonderd euro per maand (waarvoor we nog steeds onze hoed afnemen) van misschien een duizendtal leden ? Dat zijn dan leden die uiteindelijk niet zo heel veel meer verdienen dan dat fameuze referentiebedrag, maar die toevallig een beroep uitoefenen dat goed betaalt zonder daarom minder overtuigd te zijn van de communistische zaak.
Als de partij elk jaar een eenvoudig grafiekje of een tabel zou publiceren met per schijf van honderd euro het aantal leden dat zoveel lidgeld betaalt, dan zou dat al veel helderheid verschaffen over hoe het nu precies zit met haar inkomsten. Het zou meteen ook duidelijk maken in welke mate de PVDA op die manier de wet op de partijfinanciering al dan niet omzeilt. In tegenstelling tot lidgelden zijn giften aan politieke partijen immers wel beperkt. Maar het zou natuurlijk ook kunnen dat zo’n grafiekje of tabel snel aantoont dat er uiteindelijk weinig PVDA-leden zijn die grote bedragen afstaan aan de partij, wat de mythe van de grote solidariteit onder de kameraden toch enigszins onderuit zou halen.
“Niet dat iemand wat minder heeft, vormt een probleem voor PVDA, wel dat iemand wat meer heeft”
Geen PVDA-leefloon voor armen
Maar er zit ook een zekere hypocrisie verscholen in het lidgeldensysteem van de PVDA. Jazeker, als je met je inkomen onder je referentiebudget blijft, hoef je alleen maar het basisbedrag te betalen en mag niemand je daarop aanspreken. Maar wat als je als PVDA-lid zo weinig verdient of je uitkering zo klein is dat je ver onder je referentiebudget blijft, en je last hebt om aan het eind van de maand rond te komen ? Je kan dan wel gratis een beroep doen op allerlei diensten gelieerd aan de partij, zoals Geneeskunde voor het Volk, maar daarmee betaal je de huur of de elektriciteitsrekening nog niet.
Verdien je meer dan de andere leden, dan word je onder druk gezet om meer lidgeld te betalen. Maar verdien je minder, en zelfs zo weinig dat je economisch in de problemen komt, dan zul je toch zelf je plan moeten trekken. Daarmee bewijst de PVDA in de praktijk dat ze echte communisten zijn : niet dat iemand wat minder heeft, vormt een probleem voor de partij, wel dat iemand wat meer heeft. Geef die partij regeringsmacht en ze zal binnen de kortste keren niet de armoede oplossen, maar wel elke vorm van rijkdom.
foto’s (c) Gazet van Hove & Wikimedia Commons.