Regering wil opnieuw reisbeperkingen kunnen opleggen

NIEUWS – door Christophe Degreef – www.doorbraak.be .

De federale regering kan nu ook buiten een epidemie administratieve reisbeperkingen opleggen om gezondheidsredenen. Hoewel het werkelijke nut van het Passagiers Lokalisatie Formulier (PLF) onduidelijk is, eigent de regering zichzelf zo de macht toe om persoonlijke gegevens van reizigers zonder controle uit te kunnen wisselen en op te slaan. ‘Dit doet het wantrouwen bij de burger alleen maar toenemen’, zegt N-VA-parlementslid Frieda Gijbels.

Het Passagier Lokalisatie Formulier (PLF) doet bij de meesten nog meer dan een belletje rinkelen. Wie op reis ging tijdens de coronaperiode moest het document invullen zodat de overheid zicht zou hebben wie uit risicogebied kwam. Vaak werd het formulier niet gecontroleerd. Zeker niet voor wie met de auto reisde. Het PLF werd bij het einde van de pandemiewet in het voorjaar van 2022 afgeschaft.

Dat experiment wil de federale regering nu nog eens dunnetjes overdoen. Ook buiten een pandemie moet het mogelijk zijn om een PLF aan reizigers op te leggen, vindt de Vivaldi-meerderheid. Dat staat in een wetsontwerp dat vorige week werd goedgekeurd.

Infectieziekten ?

Voor de goede orde : de regering wil het PLF alleen kunnen toepassen voor infectieziekten. Dus niet voor andere echte of gepercipieerde noodsituaties zoals – we zeggen maar iets – ‘extreem weer’. Toch zijn er veel vragen te stellen over de maatregel.

Zo is het onduidelijk wat de regering precies bedoelt met ‘infectieziekten’. Die worden niet opgesomd in de wet

Zo is het onduidelijk wat de regering precies bedoelt met ‘infectieziekten’. Die worden niet opgesomd in de wet. Sterker nog : vastleggen wat wel een geen (dodelijke) infectieziekte is, is een bevoegdheid van de deelstaten. Ook rijst de vraag waarom een infectieziekte in het buitenland a priori dan wel zo gevaarlijk zou zijn wanneer er geen epi- of pandemie is.

Drie maanden

Door de nieuwe wet kan de regering nu per Koninklijk Besluit bepalen wat een infectieziekte is. Het PLF kan drie maanden lang worden gevraagd van reizigers, en telkens voor eenzelfde periode worden verlengd. Ook kan de regering reizen naar bepaalde ‘hoogrisicogebieden’ administratief verbieden als ze ‘niet-essentieel’ zijn.

Bij wat nu gestemd is over het PLF, heeft de regering via een Koninklijk Besluit de macht om naar eigen goeddunken te beslissen

De beslissing van de regering om dit te doen is verregaander dan de pandemiewet. Die pandemiewet vereist nog goedkeuring van het parlement. Bij wat nu gestemd is over het PLF, heeft de regering via een Koninklijk Besluit de macht om naar eigen goeddunken te beslissen. Het parlement kan dan alleen de minister ter verantwoording roepen nadat de beslissing genomen is.

Absurd

Bij momenten is de wet ook absurd. Zo moest minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) na een opmerking van Vlaams-Belang-parlementslid Steven Creyelman in de plenaire vergadering toegeven dat het PLF ook nu niet kan dienen om iemand de toegang tot het grondgebied te ontzeggen. De regering kan iemand alleen een boete opleggen wanneer die niet in orde is met een niet of slecht ingevuld PLF.

Hoe de volksgezondheid beschermd is wanneer je iemand niet kan weigeren, werd tijdens het parlementaire debat niet verder besproken.

Gegevensoverdracht

De echte angel zit in de massale gegevensoverdracht die de overheid van reizende burgers door het PLF zal krijgen. Het formulier is alleen elektronisch in te vullen. Daarbij is het niet transparant hoe en door wie deze gegevens allemaal zullen worden verwerkt.

Officieel is het Informatieveiligheidscomité (IVC) hiervoor bevoegd. Maar de regering heeft opmerkingen van de Raad Van State en van de oppositie dat er geen echte controle op dit IVC is door de Gegevensbeschermingsautoriteit (de privacywaakhond, red.) en door het parlement, terzijde geschoven. De leden van dat IVC worden voor het leven benoemd.

Niets geleerd

Volgens parlementslid Frieda Gijbels (N-VA) is deze nieuwe wet verdacht. ‘Er is nog altijd geen evaluatie van de coronaperiode en van de pandemiewet. Daarom weten we gewoonweg niet of het PLF echt nuttig is. Toch kan men het nu opnieuw invoeren, zonder veel transparantie, zelfs als er geen pandemie is’, zegt Gijbels.

‘Ik merk dat de coronaperiode voor een enorme tweedeling in de samenleving heeft gezorgd. Mensen stellen zich vragen. Er is veel radicalisering en polarisering. En dat heeft de regering aan zichzelf te danken door de niet-transparante aanpak. Wat de regering nu doet, zal de zaken alleen maar verergeren en het wantrouwen doen toenemen.’

Ook oppositiepartijen PTB-PVDA, Vlaams Belang en Les Engagés stemden tegen de PLF-wet. Om dezelfde redenen.

CHRISTOPHE DEGREEF

Christophe Degreef is onafhankelijk journalist. Niet oud, wel old skool.

foto’s (c) Gazet van Hove.