door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Een nieuwe peiling, deze keer uitgevoerd door Kantar in opdracht van La Libre Belgique en RTBF, brengt alweer slecht nieuws voor Open Vld. Nadat de partij twee weken geleden een historisch lage peilingscore te verwerken kreeg, zakt ze in deze peiling nog wat verder weg richting de kiesdrempel. Aan de andere zijde van de taalgrens is die peiling dan weer een opsteker voor de PS. Voor het eerst sedert de verkiezingen staan de Franstalige socialisten zelfs op winst.
Beginnen we meteen met twee belangrijke kanttekeningen bij die nieuwe peiling. Ten eerste is het aantal ondervraagden aan de kleine kant, namelijk slechts een 500-tal in ieder van de drie landsdelen. Dat maakt de peiling op zich minder betrouwbaar dan de Ipsos-peiling van twee weken geleden, maar toch is het nuttig de resultaten te overlopen om te zien wat de punten van overeenkomst zijn en waar er grote verschillen zitten.
De tweede kanttekening is specifiek voor Vlaanderen, namelijk dat de peiling voor het grootste deel uitgevoerd werd vóór de ‘zattemansklap’ van Conner Rousseau in de media bekend raakte. Een eventueel effect daarvan op de politieke voorkeur van de Vlaming is dus nog niet meegerekend in de resultaten.
Open Vld wordt de kleinste in Vlaanderen
Voor een aantal Vlaamse partijen bevestigt die peiling de resultaten van twee weken geleden. Vlaams Belang doet het goed, zij het niet zo goed als in de Ipsos-peiling. N-VA verliest, maar blijft boven de twintig procent, Vooruit haalt net iets meer dan zestien procent en PVDA scoort deze keer bijna negen procent. Opmerkelijk is de goede score voor cd&v, dat zelfs op een haar na de verkiezingsuitslag van 2019 evenaart.
De grote verliezers in deze peiling zijn Groen en Open Vld. Het verschil tussen die twee is dat het verlies van Groen deze keer minder groot is en ook minder groot is tegenover de laatste verkiezingen. Open Vld eindigt met 7,9 procent op de laatste plaats van de parlementaire partijen in Vlaanderen, met alweer een historisch laag record. En er volgt nog meer slecht nieuws voor Open Vld.
Vlaanderen : meerderheid voor N-VA, Vooruit en cd&v ?
Met alle voetnoten die anders al bij een zetelprojectie horen, en dat in combinatie met de kanttekening van hierboven dat het aantal ondervraagden aan de lage kant is, zouden we onze handen niet in het vuur durven steken voor de stelling dat N-VA, Vooruit en cd&v over een kleine meerderheid in het Vlaamse Parlement zouden beschikken als er vandaag verkiezingen zouden gehouden worden. Deze keer komt onze projectie op 63 zetels uit, de kleinst mogelijke meerderheid in het Vlaams Parlement, terwijl dat voor de Ipsos-peiling van twee weken geleden nog 61 was. Een coalitie met N-VA, Vooruit en Open Vld daarentegen zakt van 57 zetels twee weken geleden naar nu nog maar 55 zetels. Het is dus niet helemaal onmogelijk dat de Vlaamse kiezer de kaarten zo zou schudden dat Open Vld wiskundig overbodig is in een coalitie met vier partijen, terwijl ze te klein wordt om een driepartijencoalitie zonder cd&v aan een meerderheid te helpen.
Die vaststelling zou bij de top van de Open Vld nu ook de laatste alarmbellen moeten doen afgaan, maar blijkbaar is dat voorlopig nog niet het geval. We lezen hier en daar dan ook dat daarover het gemor bij de mandatarissen begint toe te nemen. We lezen ook dat niet partijvoorzitter Tom Ongena, maar Vlaams minister Bart Somers van zin zou zijn om de Antwerpse lijst voor de federale Kamer te gaan trekken. Die zet zou hem wel eens (vermoedelijk ongewild, maar misschien ook onbewust) de mogelijkheid kunnen schenken om zich vanaf juli volgend jaar voltijds toe te leggen op het Mechelse burgemeesterschap…
Federaal : Vivaldi II mogelijk zonder Open Vld
Ook federaal liggen de kaarten bijzonder slecht voor Open Vld. In Wallonië maakt de PS een bijzonder goede beurt in de peiling, met een score van maar liefst 27,2 procent. Dat is een winst van meer dan een procentpunt tegenover mei 2019. Daarmee doet Vivaldi het ook weer een pak beter in een projectie van de peilingsuitslag voor de federale Kamer, want deze keer komt de huidige regering uit op 82 geprojecteerde zetels, tegenover 76 twee weken geleden. Wiskundig gezien is Vivaldi II dus zeker nog niet dood.
Maar met amper zes zetels deelt Open Vld met Groen de laatste plaats onder de Vivaldi-partijen. Strikt gezien is ze niet nodig om Vivaldi verder te zetten, maar als de politieke wil er is, blijft ze praktisch toch aan boord omdat een meerderheid van 76 zetels niet werkbaar is. Maar kan een partij die halveert van twaalf naar zes zetels opnieuw de post van eerste minister opeisen, of zelfs nog maar ambiëren ? Zelfs als er in juni van volgend jaar toch een kanseliersbonus uit de lucht zou komen vallen, blijft de partij te klein om zo’n eis geloofwaardig op tafel te kunnen leggen. Veel marge heeft de partij hoe dan ook niet meer om finaal kopje onder te gaan…
foto’s (c) Gazet van Hove.