door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
We zitten stilaan in de laatste rechte lijn naar de verkiezingen en dat betekent dat er de komende weken nog een aantal peilingen gepubliceerd zullen worden. Een peiling van Kantar in opdracht van La Libre Belgique en RTBf beet de spits af, met een paar opmerkelijke resultaten voor het Vlaamse landsgedeelte.
Beginnen we met de resultaten voor de grootste partij in Vlaanderen, en dat is nog altijd Vlaams Belang. Volgens Kantar kan die partij nog altijd rekenen op meer dan een kwart van de Vlaamse kiezers, met een ruime voorsprong op achtervolger N-VA. Ander goed nieuws voor Vlaams Belang is dat er opnieuw een V-meerderheid mogelijk lijkt, al is dat lang geen zekerheid. Komt die V-meerderheid er toch, zal ze eerder aan de nipte kant zijn. Maar de partij kan N-VA zo wel het vuur aan de schenen leggen wanneer in juni de coalitiegesprekken van start zullen gaan, en daarna voor de volgende vijf jaar.
Veel slecht nieuws voor N-VA
Deze peiling bevat voor N-VA veel slecht nieuws. Beginnen we toch met één lichtpuntje : de partij blijft deze keer boven de twintig procent. Dat is natuurlijk nog steeds een verlies tegenover 2019, maar dat verlies werd reeds lang geleden geïncasseerd. De tweede plaats blijft ook veilig, want de eerste achtervolger ligt meer dan acht procent achterop.
Maar hoewel de reeds aangehaalde mogelijke V-meerderheid ook een stok achter de deur kan zijn om te verhinderen dat de federale coalitiegesprekken opnieuw verkeerd aflopen, is het voor N-VA misschien toch een groter probleem dat ze vijf jaar lang voor veel lastige discussies binnen de partij kan zorgen.
Met de score van meer dan twintig procent is N-VA in principe de spelverdeler in het Vlaams Parlement. Het probleem is echter dat volgens deze peiling de Vlaamse kiezer de kaarten wel eens zo zou kunnen schudden dat er voor N-VA weinig spel te verdelen valt. Naast een coalitie met Vlaams Belang blijft er immers maar één mogelijkheid meer over : een coalitie met cd&v, Vooruit en Open Vld. Zelfs de optie om één van die partijen in te wisselen voor Groen, is nu weg.
Ook het feit dat Open Vld opnieuw opveert, is bijzonder slecht nieuws voor N-VA. We denken dat als Bart De Wever kon kiezen en hij slechts één partij richting de kiesdrempel kan duwen, hij veel liever Open Vld kopje-onder zou zien gaan dan Groen. Vooral een electorale afstraffing kan ervoor zorgen dat enkele mandatarissen eieren voor hun geld kiezen door een overstap richting N-VA. Bovendien kan een Open Vld met herwonnen zelfvertrouwen op het federale niveau veel meer schade aanrichten dan Groen, zowel voor N-VA in het bijzonder als voor Vlaanderen in het algemeen.
PVDA de derde grootste in Vlaanderen ?
Voor de communisten geeft deze peiling een gemengd beeld. In Vlaanderen staat de partij voor het eerst op de derde plaats, met een topscore van meer dan twaalf procent. Maar in Wallonië, waar PTB een tijdje geleden nog tegen de twintig procent zat, scoort ze deze keer relatief zwak met ‘slechts’ zestien procent van de stemmen. Eenzelfde beeld zien we in Brussel, waar de partij deze keer vijftien procent haalt.
Laten we echter niet vergeten dat dit voor PTB/PVDA winst betekent in alle drie de gewesten, ook al zal de winst in Wallonië en Brussel niet zo groot zijn als ooit gehoopt. Maar voor een belgicistische partij is het toch ook geen nadeel als de scores in de drie landsdelen niet te ver uit mekaar liggen.
In de Kamer is de Vivaldi-regering opnieuw haar meerderheid kwijt
Terugkeer van de ‘elfjes’
De drie traditionele partijen cd&v, Vooruit en Open Vld scoren in deze peiling rond de elf procent. Voor cd&v is het een tegenvaller dat de partij de net herwonnen derde plaats alweer moet afstaan, deze keer aan PVDA. Vooruit staat nog steeds op een kleine winst tegenover de laatste verkiezingen, maar het is nu wel duidelijk dat het grootste deel van de Conner-winst helemaal verdwenen is.
Van de drie traditionele partijen kan alleen Open Vld tevreden zijn met de resultaten van deze peiling, want na een lange reeks slechte resultaten komt die partij eindelijk nog eens boven de tien procent uit. Indien dit in de volgende peilingen bevestigd wordt – en die peilingen zullen niet lang op zich laten wachten -, zal dat de Vlaamse liberalen een stevige scheut zelfvertrouwen geven in de laatste weken voor de verkiezingen.
Groen worstelt met de kiesdrempel
Met amper 6,0 procent van de kiesintenties is deze peiling de slechtste voor Groen sedert de verkiezingen van 2019. In onze projectie voor het Vlaams Parlement houdt de partij ongeveer vijf zetels over, maar kan ze in het slechtste geval doorzakken naar drie zetels of nog minder. De groenen zitten daarmee in de gevarenzone in meer dan één kieskring. Voor de Kamer haalt de partij volgens onze projectie trouwens geen vijf zetels meer, wat betekent dat ze in enkele van de Vlaamse kieskringen nu al onder de effectieve kiesdrempel zit.
Staatshervorming wordt moeilijk
In de Kamer is de Vivaldi-regering opnieuw haar meerderheid kwijt, maar een uitbreiding met Les Engagés kan die meerderheid herstellen. De mogelijkheden om een werkbare meerderheid te vinden, zijn echter zeer beperkt, net zoals in het Vlaams Parlement.
Voor een staatshervorming is N-VA hoe dan ook onontbeerlijk. Maar door de opmars van zowel Vlaams Belang als PTB/PVDA begint de bijzondere meerderheid waarover de traditionele partijen samen met N-VA beschikken, te slinken. Slechts een paar zetels extra hebben Vlaams Belang en PTB/PVDA (en misschien DéFI ?) nog nodig om te beschikken over een blokkeringsminderheid.
