door redactie ’t Pallieterke .
De kans wordt kleiner dat Ecolo en Groen toetreden tot een volgende federale regering. Niet alleen omdat ze afstevenen op een stevige verkiezingsnederlaag, maar ook en vooral omdat de andere partijen het gehad hebben met het dogmatische discours van de partijen rond klimaat, maar ook rond thema’s als woke en gender. Enkel in Brussel en Wallonië zouden ze nog kunnen rekenen op regeringsdeelname.
Het was de in Vlaanderen amper bekende minister van Klimaat Zakia Khattabi die in deze verkiezingscampagne een veelbesproken kemel schoot. Toch aan Franstalige kant. Khattabi is Ecolo-lijsttrekker voor het Brussels Gewest en profileert zich openlijk als kandidate voor het minister-presidentschap en ze doet dat via sociale media op een manier die typisch is voor de ecologisten. Het genderaspect wordt benadrukt, want ze kan de eerste vrouwelijke minister-president van Brussel worden.
Daarbij laat ze natuurlijk niet na met scherp te schieten op haar voorgangers die allemaal ‘blanke oude mannen’ waren en zijn. Ze werden allemaal afgebeeld met een tekening van een grijze en kalende man op jaren.
De reactie liet niet op zich wachten. Eléonore Simonet, kandidate voor de MR in Brussel, wees erop dat haar vader, wijlen Jacques Simonet (minister-president in 1999-2000 en in 2004) amper 40 jaar oud was in die functie. Hij overleed trouwens plots aan een longembolie op 14 juni 2007. Hij was toen 43 jaar oud, vijf jaar jonger dan Khattabi vandaag.
Het toont aan hoe de groenen van Ecolo en Groen geobsedeerd zijn door het woke- en genderdiscours en dat op een nefaste manier gebruiken in hun verkiezingscampagne.
Moeizaam samenwerken
Kopstukken van andere partijen hebben duidelijk gemaakt dat ze er de buik van vol hebben. Het was in de voorbije federale regering ook moeilijk samenwerken met die partijen. Minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) jaagde de andere coalitiepartners meer dan eens de gordijnen in met zijn obsessies rond openbaar vervoer. Petra De Sutter, de vicepremier van Groen, was pragmatischer, maar gedroeg zich te vaak moreel superieur. Tine Van der Straeten was een ramp als minister van Energie. De excellenties uit de uittredende federale regering verklaren in vertrouwelijke gesprekken dat ze niet begrijpen dat de Groen-minister in de rapporten van de kranten een ‘onderscheiding’ krijgt. Al gaat men er in de Wetstraat vanuit dat Van der Straeten enkel bij een klein groepje van bobo-kiezers nog op enige aanhang kan rekenen. Ze zal tijdens deze campagne alvast geen cadeaus krijgen van de andere partijen. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zet nu de frontale aanval in op Van der Straeten. Hij wil een onderzoekscommissie naar de sluiting van de kerncentrales, want volgens hem zou de minister van Energie het dossier gemanipuleerd hebben.
Ook buiten de regering wekt de houding van mandatarissen van Ecolo en Groen argwaan en ergernis. De hautaine houding van voorzitter Nadia Naji tijdens debatten is men bij de andere partijen meer dan beu.
In zijn net verschenen boek over het familieverleden geeft Vlaams Parlementslid Björn Rzoska (Groen) een pijnlijk voorbeeld van het dogmatisme in zijn partij, wellicht een reden waarom hij zich nu op de lokale politiek stort. Rzoska heeft het in zijn boek ‘Gedeelde grond’ over zijn grootouders; één ervan kwam uit Polen en vluchtte voor de communisten, een ander was een oostfronter. Over oostfronters gesproken : toen oud-oostfronter en oud-VU-parlementslid Oswald Van Ooteghem in 2022 overleed, was er een kort herdenkingsmoment in het Vlaams Parlement. De verkozenen van de linkse partijen verlieten toen het halfrond. Rzoska bleef zitten, schrijft hij in zijn boek. Het leverde hem een massa kritiek op vanuit zijn eigen partij.
Enkel in Wallonië en Brussel
Op verschillende partijhoofdkwartieren heeft men dan ook al een beslissing genomen : als het kan, dan is de volgende federale regering er een zonder de groenen. Op regionaal vlak liggen de kaarten enigszins anders. In Vlaanderen wordt het misschien wel kantje boord om de kiesdrempel te halen, waardoor Groen in een aantal provincies gewoonweg geen verkozenen zal hebben. Het ‘probleem’ van een Vlaamse regeringsdeelname lost zich dan vanzelf op. Tenzij natuurlijk Vlaams Belang en PVDA zo sterk staan dat zelfs een Vlaamse coalitie van N-VA samen met de traditionele partijen niet meer tot de mogelijkheden behoort. Maar een Vlaamse regering van N-VA, cd&v, Vooruit, Open Vld en Groen is iets waaraan niemand wil denken en wat ook niet ernstig wordt genomen. In Vlaanderen is en blijft die deur dicht, zelfs al moet N-VA in het najaar in pakweg Antwerpen met Groen een coalitie sluiten op lokaal vlak.
In Brussel en Wallonië lijkt Ecolo nog kans te maken op regeringsdeelname. Voor PS-voorzitter Paul Magnette is een ‘Olijfboomcoalitie’ van socialisten, groenen en de centristen van Les Engagés “de natuurlijke coalitie op regionaal vlak”. Het is geen geheim dat de Parti Socialiste er alles aan zal doen om de Mouvement Réformateur (MR) van Bouchez alvast uit de Waalse regering te houden. Toch zijn er twee hinderpalen voor een aanwezigheid van Ecolo. Ten eerste is men het – net als bij Vooruit in Vlaanderen – beu dat Ecolo constant een anti-ondernemingsdiscours houdt, of toch op zijn minst een anti-industriediscours. Ook al zitten de Waalse socialisten constant te kappen op de bedrijven, men weet dat die in Wallonië ook nodig zijn. Overigens liet Thierry Bodson, voorzitter van de socialistische vakbond ABVV/FGTB, weten dat hij niet meer rekent op een grote ‘progressieve’ Waalse regering van socialisten, communisten en groenen. Dat is geen onbelangrijk signaal. Ten slotte bestaat de kans dat ook Ecolo een dermate groot pak slaag krijgt en dat de partij eigenhandig voor de oppositie kiest.
Geen alibi van een crisisregering zoals met corona
De aanwezigheid van de groene partijen in de federale regering en de steun die ze daarvoor krijgen van de hun bevriende media (De Standaard, De Morgen, Knack, VRT,…) heeft overigens de indruk doen ontstaan dat regeringsdeelname voor die partijen de evidentie zelve is. Maar eigenlijk is hun federale passage zeer beperkt. Er was de periode 1999-2003 na de dioxinecrisis, die eigenlijk een meevaller was voor die partij. In 2003 werden ze afgestraft.
Daarna waren er wel deelnames aan de Brusselse en Waalse regeringen, maar eigenlijk is het dus pas met de Vivaldi-coalitie dat de groenen weer aan boord kwamen, met eigenlijk het alibi van een crisisregering om eind 2020 de woedende coronapandemie de baas te kunnen. Dat alibi van een crisisregering is er straks niet meer.
foto’s (c) Gazet van Hove.