door Wannes Neukermans in ’t Pallieterke .
“Op zich is het goed dat de Nederlanders krijgen waarvoor ze gestemd hebben, namelijk een nadrukkelijk rechts regeerakkoord.” Els van Doesburg (34), N-VA-schepen in Antwerpen en lijstduwer op de Vlaamse lijst, heeft dankzij haar Nederlandse afkomst de verkiezingen en regeringsvorming bij onze noorderburen met een half oog gevolgd.
De VVD van Dilan Yeşilgöz, NSC van Pieter Omtzigt, PVV van Geert Wilders en de BBB van Caroline van der Plas nemen deel aan de nieuwe Nederlandse regering. Vorige week bereikten de partijen een akkoord over de hoofdlijnen van die regering, zonder al een premier of ministers aan te duiden.
Het gaat om een ‘hoofdlijnenakkoord’, niet om een uitgebreid en gedetailleerd regeerakkoord. Is het niet gevaarlijk om in zo’n regering te stappen ?
“Zo’n hoofdlijnenakkoord laat natuurlijk ruimte voor nog heel veel debat, om het positief uit te drukken. Het lijkt ook wel wat op een uitgestoken hand richting andere partijen, om ook vanuit het parlement nog voorstellen te doen. In deze constructie gaat er veel gewicht bij het parlement komen te liggen. Dat vind ik op zich positief. De vier partijleiders blijven in het parlement en zullen niet in de regering zetelen, waardoor de balans tussen de wetgevende macht en de uitvoerende macht op scherp gesteld wordt. Er komt veel meer ruimte om vanuit het parlement initiatief te nemen.”
Een voorbeeld voor ons land ?
“Ik sta op een lijst voor het Vlaams parlement, dus ik moedig het zeker aan dat er meer ruimte komt voor het parlement. Particratie weegt in Nederland wel minder dan hier. Een sterk parlement is ongelooflijk belangrijk, je ziet hier en daar toch dat men dat probeert uit te hollen. In dat opzicht gaan we interessante tijden tegemoet in Nederland, want het is natuurlijk echt wel een experiment.”
Er was veel verontwaardiging over de samenwerking van vooral de VVD met Geert Wilders.
“Ik vind dit eerder een centrumrechts akkoord dan een extreemrechts akkoord, waar men zoveel schrik voor had. Geert Wilders is aan tafel gekomen met het voorstel om de Koran te verbieden. Hij is met iets anders naar huis gegaan.”
Onder andere met het strengste migratiebeleid ooit in Nederland.
“Het akkoord ligt in lijn met het sentiment dat in heel West-Europa leeft. Dat gaat over het behoud van welvaart en over een strenger asiel- en migratiebeleid. Je ziet in dit akkoord ook wel wat zaken die in het N-VA-programma staan. Dan heb ik het over kernenergie, over fiscale regels om een ondernemingsvriendelijk klimaat te creëren en punten uit ons migratieverhaal. Het verlagen van het eigen risico in de zorgsector is dan weer een grote overwinning voor Wilders. Hij wilde dat volledig afschaffen, maar moet het doen met een halvering vanaf 2027. Dat zal structureel 5 miljard euro kosten en de Nederlanders kunnen dat betalen ? Wij hebben voor dat soort zaken de budgettaire ruimte niet. Op federaal niveau zijn de putten veel te diep. Dat houdt voor alle duidelijkheid allerhande partijen hier niet tegen om beloftes te doen. Maar de realiteit is : bij ons zal het federaal de komende tien jaar een stevig saneringsbeleid moeten worden. Vlaams is de buffer groter.”
Een moeilijke boodschap als je stemmen wil halen.
“Daar ben ik niet van overtuigd. Ik zeg altijd : waarom zouden wij als N-VA dit verhaal brengen als het niet echt nodig was ? Het is veel gemakkelijker om de markt op te gaan en allerlei zaken te beloven, maar dan ben je de mensen iets aan het wijsmaken. Hier in Antwerpen hebben we de laatste jaren een beleid gevoerd dat gefocust was op het schuldenvrij maken van de stad. Nu kunnen we in campagnetijd iedereen recht in de ogen kijken en zeggen : ‘Ik heb niets beslist waarvan uw kinderen of kleinkinderen de factuur moeten betalen.’”
“PVDA liegt regelmatig beenhard in de gemeenteraad”
De regeringsdeelname van de PVV wordt als een geschenk voor het Vlaams Belang beschouwd. Begrijpt u dat ?
“Ik heb gezien dat zij dat erg hoopvol vonden. Dat begrijp ik vanuit het perspectief van Vlaams Belang, maar je kan de Nederlandse situatie onmogelijk kopiëren naar die van ons. Hun systeem zit anders in elkaar : als je in Nederland voor een rechts beleid stemt, dan kan je een rechts beleid krijgen. De Nederlanders hebben dat vandaag gekregen. Maar wij zitten met onze bijzondere staatsstructuur, waarin je niet één, maar twee democratieën hebt. Federaal zal Vlaams Belang ook niet aan bod komen, terwijl de kernpunten van hun programma toch federaal liggen. Je kan dat betreuren, maar dat is de realiteit.”
Bart De Wever zegt dat hij erg graag samen met Vlaams Belang een zetelmeerderheid zou willen halen.
“Hij redeneert daar natuurlijk puur strategisch. Als wij een meerderheid hebben, kan niemand nog rond ons. En daar is het je als politicus toch om te doen : ervoor zorgen dat niemand rond je kan, in de hoop dat je daarmee een beter beleid kan afdwingen.”
“Voor mij zijn er maar twee vragen relevant. Ten eerste : is het haalbaar ? Sommige constructies kunnen gewoonweg niet. Ten tweede : welk beleid gaan we voeren ? Er is echt wel genoeg te doen : energie, sociale zekerheid, pensioenen, zorg.”
Sluit u partijen op voorhand uit ?
“Als u me vraagt of ik voor of tegen het cordon ben, dan zeg ik dat ik ertegen ben. Maar er zijn zeker partijen waar ik het inhoudelijk niet warm van krijg. Onze communistische vrienden, bijvoorbeeld. Ik rol bij wijze van spreken elke maand tijdens de gemeenteraad over straat met de communisten die hier zitten. Ik heb het ook heel moeilijk met de manier waarop zij aan politiek doen.”
Wat bedoelt u daarmee ?
“In de gemeenteraad wordt er regelmatig beenhard gelogen door PVDA, bijvoorbeeld over het al dan niet sluiten van een dienstencentrum. Ooit verkondigden ze zelfs dat alle oudjes uit hun assistentiewoning gegooid zouden worden.”
U werd in 2021, midden in de coronapandemie, schepen in Antwerpen en moest onder andere de vaccinatiecampagne organiseren.
“Die was nog niet volledig begonnen toen ik schepen werd; we zaten er eigenlijk middenin. Ik werd onmiddellijk in het diepe gegooid en heb echt veel geluk gehad dat ik onmiddellijk omringd werd door mensen die heel veel expertise hebben. Ik denk wel dat we dat goed gedaan hebben : we hebben verschillende campagnes gedaan en hebben ook enorm veel geleerd in die periode.”
“Hoe doe je aan populatiemanagement, hoe contacteer je mensen die moeilijk bereikbaar zijn ? Ik woon zelf in Antwerpen Noord en daar zijn heel veel mensen die nieuwkomer zijn en geen Nederlands spreken. Ik vind dat heel spijtig, maar dat is de realiteit. Naar de toekomst toe weten we vandaag beter hoe we deze mensen makkelijker kunnen bereiken.”
Gezondheidszorg en ouderenzorg zijn ook tijdens uw campagne voor het Vlaams Parlement uw speerpunten. Waarom ?
“Omdat ik als schepen gemerkt heb dat je op die thema’s heel snel botst op de limieten van wat je als lokaal bestuur kan doen. Toen men mij vroeg of ik interesse had om nationaal op te komen, heb ik specifiek naar de Vlaamse lijst gevraagd, omdat ik daar zeker een aantal zaken zie die moeten veranderen.”
Zoals ?
“Ik ben een grote voorstander van het opentrekken van de markt van de ouderenzorg, omdat we alle spelers nodig zullen hebben in de vergrijzingsgolf. Maar, en dat is mijn grote frustratie van de voorbije drie jaar, de christelijke zuil houdt dat heel nadrukkelijk tegen. Zij doen actief aan marktafscherming en vinden dat de bevoegdheid Welzijn altijd van hen is geweest en altijd zal zijn. Daar ben ik het fundamenteel mee oneens.”
“Ik ben niet tegen de christendemocraten, want ik geloof sterk in de brede Vlaamse volkspartij. Maar ik merk ook dat iemand als Hilde Crevits geketend is door de christendemocratische zuil, net zoals Jo Brouns geketend is. Knip die ketens los en er kan zoveel meer ! Cd&v is vandaag ook enkel nog een soort infuus voor haar zuil.”
Wil N-VA dan het departement Welzijn opeisen in een volgende Vlaamse regering ?
“Ik vind wel dat Welzijn te dikwijls geassocieerd wordt met linkse partijen en het wordt ook zowat als een linksige bevoegdheid gezien. Ik vind echter dat dat bij uitstek hoort in een centrumrechts verhaal, omdat de koppeling tussen welvaart en welzijn zo nadrukkelijk is.”
“Beloven dat de rusthuisfacturen drastisch kunnen dalen, is de mensen blaasjes wijsmaken”
Waar veel mensen van wakker liggen, zijn de prijzen van woonzorgcentra die de pan uitswingen. Hoe los je dat op ?
“Die vraag zit ook regelmatig in mijn mailbox. Ik probeer dan uit te leggen hoe de prijs van zo’n kamer is opgebouwd. Je betaalt per maand gemiddeld 2.100 tot 2.200 euro als bewoner; de werkelijke kost is 5.000 euro. Meer dan de helft wordt dus betaald door de belastingbetaler. Ik hoor partijen nu beloften doen over maximumfacturen en verlagingen van de prijzen, maar ik ben niet van plan om mensen blaasjes wijs te maken. Het is niet realistisch om vandaag aan mensen te beloven dat de prijs van een kamer drastisch zal dalen, want we staan aan het begin van een vergrijzingsgolf. Volgens mij kan je er wel voor zorgen dat er een groter aanbod komt, waardoor de prijs kan zakken. En natuurlijk het departement Welzijn doorlichten. Dan zitten we weer bij de zuil.”
Weet u hoeveel stemmen uw voorganger haalde om als lijstduwer verkozen te raken in Antwerpen ?
“Dat was Philippe Muyters, hé? 19.000?”
18.800, bijna juist ! Heeft u al berekend hoeveel u er nodig zou hebben ?
“Ik heb de berekening gemaakt, maar voor een lijstduwer hangt het er ook van af hoeveel zetels je behaalt als partij. Als je je zetel volledig op eigen kracht moet halen, heb je een duizelingwekkend aantal voorkeursstemmen nodig. Het is dus wel spannend, maar ik ga het wel stoer vinden als het me lukt om verkozen te raken.”
In 2019 raakten slechts vier lijstduwers in het Vlaams Parlement verkozen.
“Inderdaad, maar nu Conner ook lijstduwer is, is die plek hip geworden, hé (lacht). Een zetel hoeft mij echt niet gegeven te worden. Een zetel moet je verdienen. Mensen hebben me al gevraagd of ik dan wel verkozen wil worden, omdat ik als lijstduwer opkom. Het antwoord is daar ‘ja’ op, absoluut. Als je vernieuwing wil kan je erop stemmen.”
Op wie gaat u stemmen voor de federale verkiezingen ?
“Ik kan toch moeilijk anders dan op mijn eigen lief stemmen (lacht) ? In het kieshokje sta je alleen, maar ik ga toch nadrukkelijk een voorkeursstem uitbrengen op Peter.”
Krijgt u soms nog negatieve reacties op uw relatie met Peter De Roover, die de fractie van N-VA leidt in het federaal parlement?
“Af en toe zijn er wel eens negatieve reacties. Maar ik moet zeggen dat ook toen we onze relatie bekendmaakten de positieve reacties veel sterker aanwezig waren dan de negatieve.”
Jullie zijn nu al een tijdlang verloofd. Wanneer volgt de trouw ?
“Het is er gewoon nog niet van gekomen om effectief te trouwen, vooral omdat ik geen zin heb in het organiseren van een feest. Ik denk dat het gewoon zal eindigen in een ochtend op het stadhuis. Maar aan de andere kant wil ik ook wel graag een kleed (lacht). Ik zit nog wat in dubio.”
Denken jullie aan kinderen ?
“Midden in een campagnejaar staat dat niet bovenaan op de prioriteitenlijst. Ik slaap nu al weinig en ik kan me niet voorstellen hoe ik dat zou combineren met een kindje erbij. Maar goed, wie weet in de toekomst.”
