door Wannes Neukermans in ’t Pallieterke .

 De begroting op orde krijgen : makkelijker gezegd dan gedaan. Als de federale overheid de budgetten van justitie, defensie en de werkloosheidsuitkeringen naar nul zou herleiden, zou België nog niet genoeg bespaard hebben om aan de Europese begrotingsregels te voldoen.

De budgetten van dergelijke departementen naar nul herleiden is uiteraard onmogelijk. De meeste politieke partijen beloven zelfs – broodnodige – extra investeringen in veiligheid en justitie. Naast de Europese begrotingsnorm, is er immers ook de NAVO-norm die gehaald zou moeten worden. Alle bevoegdheden waarvan de kosten de komende jaren fors zullen toenemen, liggen op federaal niveau. In de huidige context zorgt dat ervoor dat de Bijzondere Financieringswet onvoldoende middelen aan het federale niveau geeft om die bevoegdheden uit te voeren.

Duimschroeven

Dat betekent volgens advocaat grondwettelijk recht Quinten Jacobs dat er na de verkiezingen van 9 juni een keuze gemaakt zal moeten worden. “België uitkleden of de duimschroeven aan”, luidt de titel van zijn opiniestuk in De Tijd. Het enige bevoegheidsniveau dat erin slaagt zijn rekening op orde te krijgen, is het Vlaamse.

Jacobs ziet twee oplossingen voor de ogenschijnlijk onoplosbare situatie. “Ofwel draag je de exploderende kostenposten, zoals de pensioenen of de curatieve gezondheidszorg, over aan de deelstaten en wordt de federale begroting op die manier significant ontlast”, schrijft hij. “Ofwel moet de federale overheid bijkomende financiering ontvangen om die kostenposten nog op een kwalitatieve manier te kunnen dragen. Die tweede optie impliceert dat de deelstaten minder geld krijgen om hun eigen bevoegdheden uit te oefenen.”

Optelsom

Europa kijkt enkel naar de optelsom van alle overheden in België. Dat betekent dat, zolang er in Belgische context gewerkt wordt, ook Vlaanderen zou lijden onder de strengere voorwaarden die de EU België in de toekomst zou opleggen als de begrotingsdoelen niet gehaald zouden worden. De vraag werd al meermaals gesteld : “Moet Vlaanderen de Belgische begroting redden ?”

Maar de advocaat en praktijkassistent aan de KU Leuven stelt dat de budgettaire situatie eerder een troef vormt voor Vlaamsgezinde partijen die het land na de verkiezingen (gedeeltelijk) willen splitsen. “In essentie moeten de Franstalige partijen na de verkiezingen kiezen”, legt hij uit. “Ofwel het federale niveau verder uitkleden door de pensioenen of de gezondheidszorg te splitsen, ofwel financieel in het vel snijden en de begrotingsoefening voor Brussel en Wallonië nog een stuk moeilijker maken door geld van de regio’s naar de federale overheid te verschuiven.”

foto’s (c) Gazet van Hove .