door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke .
Geen grotere rivalen in de Europese geschiedenis dan Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Ze zijn er ooit in geslaagd een oorlog uit te vechten die meer dan 100 jaar heeft geduurd. Vandaag staan de twee landen aan de vooravond van een politieke omwenteling, die er vrijwel gelijktijdig zal plaatsvinden.
Een eerste punt van gelijkenis : in beide landen gaat het om door de regeringsleiders zelf uitgeschreven, vervroegde verkiezingen. Het verdict valt in beide gevallen binnen twee weken. De Britse verkiezingen (4 juli) hebben vier dagen na de eerste ronde in Frankrijk plaats en drie dagen voor de tweede ronde.
Macron heeft zich miskeken
De aankondiging van Macron kwam al binnen een uur nadat de stembureaus voor de Europese verkiezingen waren gesloten. Het was een geplande zet. De opiniepeilingen hadden een grote overwinning voor het Rassemblement National van Le Pen voorspeld. Die kwam er ook. Met snelle parlementsverkiezingen hoopt Macron nu op een schokeffect. Hij waarschuwt de kiezers voor wilde avonturen met extreemrechts of extreemlinks. Hij hoopt dat de kiezers bij de Europese verkiezingen enkel een signaal hebben willen geven, maar zullen terugschrikken voor een regering van het RN met Jordan Bardella aan het hoofd.
Macron had iets kunnen leren van wat de toenmalige Britse premier Cameron is overkomen. Die had, ook na een Europese verkiezingsuitslag die hem niet aanstond, gegokt dat de mensen die toen voor de UKIP van Nigel Farage hadden gestemd, niet echt de stap naar een Brexit zouden aandurven. Hij schreef een referendum uit, met het idee de discussie over Brexit eindelijk achter de rug te hebben. We weten hoe dat is afgelopen.
Het begint erop te lijken dat Macron, die er nu door partijgenoten wordt van beschuldigd Russische roulette te spelen met de democratie, zich ook heeft miskeken. Het Rassemblement National zal in juli vrijwel zeker de grootste partij van het land worden. Bovendien heeft de voorzitter van de centrumrechtse Les Républicains, Eric Ciotti, al gezegd dat hij met Bardella en Le Pen wil samenwerken. De partij van Macron haalt in de peilingen slechts 15 procent en wordt zelfs kleiner dan het Nouveau Front Populaire, waarin extreemlinks, samen met de trieste restanten van centrumlinks, front vormt met door het conflict in Gaza politiek opzweepte moslims.
‘Een verhaal van twee steden’
Ook de gok van de Britse premier Sunak dreigt slecht af te lopen. Zijn Conservative Party, de oudste politieke partij ter wereld, die 4 jaar geleden nog een ruime meerderheid kreeg in het lagerhuis, wordt bedreigd met uitroeiing. Dat is niet omdat het land verlinkst, maar omdat de Conservatieven zich volledig hebben vervreemd van hun electoraat, vooral door het niet inlossen van de belofte om immigratie terug te dringen.
De socialistische partij van Keir Starmer zal vrijwel zeker aan de macht komen, maar dat is vooral het gevolg van de implosie van de Conservatieve Partij en de eigenaardigheden van het Britse kiessysteem. Interessanter is dat de Tories op rechts worden voorbijgestoken door Reform van Nigel Farage. De kans is ook reëel dat Reform groter wordt en voortaan het verzamelpunt wordt voor de rechterzijde van de toekomst.
De eerste week van juli wordt dus spannend in Londen en Parijs. In de novelle ‘A Tale of Two Cities’ contrasteert Charles Dickens de politieke stabiliteit van Londen gunstig met de onrust in het revolutionaire Parijs. Deze keer broedt de opstand ook in zijn land.
foto’s (c) Gazet van Hove .