ASIEL EN MIGRATIE

door Piet Van Nieuwvliet in ’t Pallieterke .

De Finse regering kondigde op 21 mei een reeks noodmaatregelen af om de stroom illegale migranten, die het land via de oostelijke grenzen probeert binnen te komen, te stoppen. Westerse partners stemden hiermee in, omdat ze vrezen dat Rusland migranten laat instromen om Finland te destabiliseren. Dat besluit is belangrijk, omdat het de valkuil van het principe van niet-uitwijzing onder de aandacht brengt. Het Finse wetsvoorstel moest immers de goedkeuring krijgen van 5 op de 6 parlementairen in Finland, wat niet evident was.

Het Finse wetsvoorstel, met strengere migratieregels, was een bijna logisch gevolg van het sluiten van de grens met Rusland in de herfst van vorig jaar. De Finse overheid stelde een abnormale stijging vast van het aantal illegalen. Helsinki zag er een “zware bedreiging van haar nationale veiligheid en de openbare orde” in. Maar het sluiten van de grenzen gebeurde dus niet conform de internationale akkoorden.

Noodtoestand

Immers, door de grens te sluiten, worden migranten teruggedrongen zonder dat hun asielaanvraag wordt bestudeerd. Om met andere woorden geen inbreuk te betekenen op het internationaal recht, kan het sluiten van de grens enkel gebeuren “omwille van een noodtoestand”. Dat is de reden waarom de Finse regering aan de EU heeft gevraagd de uitzondering goed te keuren, omdat de migratiegolven met opzet worden gebruikt als oorlogswapen. Dat incident toont mooi aan hoe weinig soeverein Europese staten zijn als het over migratie gaat.

Het is duidelijk dat er allerlei internationale akkoorden zijn die de staten belemmeren in hun soevereiniteit. Zo is er het akkoord over het statuut van vluchtelingen van 1951, dat het principe van de niet-uitzetting sanctioneert. Staten verliezen hierdoor steeds meer het recht om zelf te beslissen wie hun grondgebied betreedt en wie niet, waardoor het principe van ‘grens’ steeds meer betekenis verliest.

Men kan zich als staat neerleggen bij de gang van zaken, en dus de internationale akkoorden verder volgen, of men kan als staat – samen met andere staten – proberen de inhoud van die internationale akkoorden te wijzigen. Als de EU-lidstaten de migratieteugels terug in handen willen krijgen, zullen zij de internationale akkoorden moeten aanpakken.

foto’s (c) Gazet van Hove .