door Karim Van Overmeire in ’t Pallieterke .
Het Decreet Lokaal Bestuur is grondig gewijzigd. De opkomstplicht is afgeschaft. De zogenaamde ‘pot’ telt niet meer mee. De grootste lijst krijgt initiatiefrecht en de stemmenkampioen van de grootste coalitiepartner wordt burgemeester. Noteer dat de grootste partij nog altijd buitenspel kan staan wanneer ze geen coalitiepartners vindt.
Zelf ben ik maar een koele minnaar van een aantal van die wijzigingen. Zo had ik geen probleem met de opkomstplicht. Het feit dat de overheid de helft van mijn inkomsten als belasting afroomt, vind ik een stuk drastischer dan het feit dat diezelfde overheid mij bij elke verkiezing een wandeling van een halfuur laat maken. Ook meen ik dat een stemmenkampioen niet automatisch de meest geschikte persoon is om een ploeg door zes jaar bestuur te loodsen.
Wie na 13 oktober met bepaalde partners wil besturen, deed hopelijk de moeite om geregeld eens met die mensen een koffietje te drinken
Verkiezingswetgeving is vanzelfsprekend nodig, maar de vorming van een degelijk en stabiel bestuur blijft toch vooral mensenwerk. Men zegt wel eens dat de politieke tegenstellingen op lokaal vlak minder spelen : een weg aanleggen is niet links of rechts. Dat klopt, maar ook weer niet. Bij thema’s als integratie of mobiliteit, de gulheid van het OCMW, taalgebruik en hoofddoeken aan de loketten, zwarte pieten en kerstmarkten, speelt ideologie wel degelijk een rol. Of dat zou toch moeten : een bestuurder die op die terreinen zijn of haar punt niet maakt, verdient uw stem niet.
Uitgebreid bestuursakkoord
Ik hoor of lees soms over akkoorden die op een bierviltje zijn afgesloten. Over veel meer dan de verdeling van de postjes kan dat toch niet gaan. De posten en de bevoegdheden die erbij horen, zijn natuurlijk belangrijk, want je kan maar beter zelf bevoegd zijn voor de klemtonen die je wil leggen. Evenzeer te vermijden zijn vage teksten die de verzameling vormen van de programma’s van alle deelnemende partijen. Dergelijke teksten maken geen keuzes en houden geen rekening met het zeer strakke keurslijf waarin een lokaal bestuur nu eenmaal geprangd zit. Daarover meer in een volgende bijdrage.
Wie hoopt een bonus voor goed bestuur binnen te halen, mag niet in het nieuws komen met onderlinge bekvechterij
Zonder degelijk akkoord zal de ploeg al snel geconfronteerd worden met de schaarste van mensen en middelen, of met keuzes die dan toch moeten gemaakt worden. Een goed bestuur moet volgens mij dan ook gebaseerd zijn op een uitgebreid bestuursakkoord – en dan spreek ik over enkele tientallen bladzijden – waarbij voor elk beleidsdomein niet alleen de grote lijnen worden uitgetekend, maar ook de budgetten en de beschikbare personeelsleden worden vastgelegd.
Vertrouwensband
Het allerbelangrijkste lijkt me dat er een minimale vertrouwensband bestaat tussen de mensen die samen een bestuurscollege vormen. De politiek verschilt daarin niet wezenlijk van een bedrijf of een vereniging. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Het groeit langzaam over de jaren heen. Het is naïef om te denken dat coalities gevormd worden als een loutere optelsom van behaalde zetels. Wie na 13 oktober met bepaalde partners wil besturen, heeft hopelijk de moeite genomen om de voorbije jaren geregeld eens met die mensen een koffie te drinken of een praatje te maken. De afwezigheid van dat soort informele contacten in de meeste gemeenten – in zoverre ik dat persoonlijk natuurlijk correct kan inschatten – vormt een extra drempel voor Vlaams Belang bij het doorbreken van het cordon.
Je kan maar beter zelf bevoegd zijn voor de klemtonen die je wil leggen
Ik pleit voor stevige debatten bij het onderhandelen van een bestuursakkoord, maar tegelijk voor de correcte uitvoering ervan tijdens de legislatuur. De tocht is lang en loopt over tal van uitdagingen en onverwachte obstakels. Wie hoopt om op het einde een bonus voor goed bestuur binnen te halen, mag geen zes jaar lang in het nieuws komen met onderlinge bekvechterij. Tegen slechte karakters en oneerlijkheid kan je vanzelfsprekend niet op – ook dat heb ik moeten ervaren -, maar je moet de tocht wel aanvatten met het oprechte voornemen om je minstens zelf aan de afspraken te houden.
foto’s (c) Gazet van Hove .