De Arizonapartijen zijn gedoemd om een akkoord te sluiten.
NIEUWS – door Hans Brockmans – www.doorbraak.be .
Gewezen KBC-topman Remi Vermeiren gelooft dat alleen een Arizonacoalitie werk kan maken van de noodzakelijke schuldsanering.
De vergrijzing zal de enorme Belgische begrotingsschuld verder doen toenemen als het beleid niet fundamenteel wordt bijgestuurd. Maar op korte termijn is een schuldsanering niet mogelijk, zo voorspelt gewezen topbankier Remi Vermeiren. De terugverdieneffecten van de grondige hervorming van de arbeidsmarkt zullen op zich laten wachten. Hij betreurt wel dat een stevige staatshervorming uitblijft. Meer financiële autonomie is de hefboom van een grondige schuldsanering.
‘Of er de komende dagen een akkoord komt in de onderhandelingen moet nog blijken’, zo vat voormalig KBC-topman Remi Vermeiren de huidige situatie aan de onderhandelingstafel samen. ‘De eindfase kan uitlopen tot enkele weken, of misschien nog meer. Eén ding is wel duidelijk : een doorbraak is superdringend. De vijf partijen die onderhandelen, hebben gewoon geen ander alternatief dan een stevig hervormingspakket goed te keuren.’
Geduld raakt op
De Europese Commissie bleef na de pandemie enkele jaren geduldig over de manke begrotingen van heel wat lidstaten. ‘Aan dat geduld komt nu een einde’, stelt Vermeiren vast. ‘Het enige lichtpuntje zijn de Franse staatsfinanciën. Die doen het nog slechter dan de Belgische. Voorlopig en zolang het duurt, blijft het gelukkig kalm op de financiële markten. Maar onder druk van de Commissie staan ons nog vier tot zeven strenge begrotingsjaren te wachten.’
Vermeiren merkt op dat het Belgische begrotingstekort zonder ingrijpende pensioenmaatregelen elk jaar zal stijgen. Volgens prognoses neemt het tekort door de vergrijzing bij ongewijzigd beleid in 2040 toe van 27 miljard tot 46 miljard euro. Elk jaar heeft Defensie bovendien 11 miljard nodig om de uitgavennorm van de NAVO te halen.
‘Voor een land zonder reserves is het huidige tekort onhoudbaar’, vreest Vermeiren. ‘Zelfs met een overheidsbeslag van 55 procent van het bbp is de overheid niet in staat om de kerntaken Justitie en Defensie efficiënt te beheren. Een nieuwe coalitie moet dus snel aantreden. De begrotingssituatie is niet alleen zeer nijpend. Eigenlijk zijn we al jaren te laat.’
Sanering vraagt tijd
De hervorming van de arbeidsmarkt door de beperking van de werkloosheidsuitkering moet de werkzaamheidsgraad in dit land van 72 naar 80 procent opkrikken, hoopt de Supernota. Dat moet 7,8 miljard terugverdieneffecten opleveren.
Dat is wat optimistisch, vermoedt Vermeiren. Voor Vlaanderen acht hij een toename van de werkzaamheidsgraad van 77 tot 80 procent in 2030 ‘flink, maar mogelijk’. In Wallonië werkt volgens Statbel 68 procent van de beroepsbevolking, en in Brussel 65 procent. ‘In die twee gewesten wordt een fiks hogere werkzaamheidsgraad een proces van lange adem’, voorspelt Vermeiren.
De stijgende productiviteit en de economische groei worden ook beperkt door de vergrijzing. ‘Een dalend aantal werkend mensen fnuikt de groei. Ook zal het een tijd duren vooraleer de pensioenen en de arbeidsmarkt grondig hervormd worden. De terugverdieneffecten zullen op zich laten wachten. Hoe lang dat duurt, zullen we weten als we met de hervorming starten.’
Geen staatshervorming
Vermeiren schreef mee aan het Manifest voor een zelfstandig Vlaanderen in Europa (2005) van de denkgroep In de Warande. Hij betreurt dat er geen staatshervorming op tafel ligt bij de federale regeringsonderhandelingen.
‘Een doorgedreven begrotingssanering zonder de hertekening van de financiële stromen tussen de deelstaten en de federale overheid, is schier onmogelijk’, poneert de gewezen bankier. ‘Vandaag werken de gewesten vooral met dotaties van de federale overheid. Ze zijn fiscaal niet autonoom en dus amper verantwoordelijk voor de eigen inkomsten. Deze vorm van consumptiefederalisme ontneemt de gewesten de noodzaak om te besparen.’
Een recente studie van de denkgroep itinera wees uit dat in Wallonië en Brussel per inwoner twee keer zoveel bestuurders actief zijn als in Vlaanderen. ‘Er is bij de gewesten dus nog heel wat ruimte om te saneren’, benadrukt Vermeiren. ‘Een staatshervorming die de deelstaten meer bevoegdheden en middelen geeft, is de hefboom voor een saneringsoperatie.’
Mislukking onwaarschijnlijk
Het scenario dat de Arizona-onderhandelaars er niet uit geraken, acht Vermeiren zoals gezegd onwaarschijnlijk. Want wat is het alternatief ? ‘Een uitbreiding van de partijen op links is onaanvaardbaar voor de MR’, analyseert hij. ‘Een versterking op rechts met de Vlaamse liberalen maakt het voor links nog moeilijker om een compromis te bereiken. Er is dus geen alternatief. Ook verkiezingen zullen weinig veranderen aan de krachtsverhoudingen en misschien vooral radicale partijen versterken.’
Volgens Vermeiren stellen de meeste partijen een grondige hervorming zo lang uit omdat geen enkele bereid is de belangen van haar eigen achterban ondergeschikt te maken aan het algemeen belang.
Vermeiren hoopt wel dat een recente opiniepeiling van de UGent enig soelaas brengt. ‘De meeste ingrepen die Arizona zou willen voorstellen, hebben blijkbaar een brede steun bij de bevolking’, besluit hij. ‘De meeste kiezers beseffen ook dat er geen alternatief is. Misschien geeft dat een klik bij de toponderhandelaars om een akkoord te sluiten.’
foto’s (c) Gazet van Hove .