Redactie Politiek ’t Pallieterke .

De ergernis van Wetstraatjournalisten over de lange federale formatie die nu naar een climax komt, is te begrijpen. De verantwoordelijkheid voor het lange proces ligt grotendeels bij de politici zelf en de artificiële structuur van de Belgische staat. Maar de media wogen ook nefast op de formatie door Vooruit-voorzitter Conner Rousseau vrij spel te geven en door de gesprekken door een gedateerde bril te bekijken, zonder aandacht voor de economische urgentie.

Ze waren opnieuw tenenkrullend, de maandagse commentaren in De Morgen en De Standaard. Hoofdcommentator Bart Eeckhout stelde dat het geen goed idee was van de N-VA om een andere berekening van de automatische loonindexering in de supernota te steken, want de socialisten van Vooruit zouden dat niet oké vinden. “Waarom zulke voorstellen blijven doen ? Omdat je er zelf geen zin meer in hebt ?” Kortom, formateur Bart De Wever zou zijn supernota onverteerbaar maken voor de andere partijen met als enige bedoeling de gesprekken te doen mislukken, waardoor hij de handdoek in de ring zou kunnen gooien. En aantonen dat België niet werkt. Los van de juistheid van de laatste stelling zou De Wever er in dat geval toch veel vroeger de brui aan hebben gegeven, niet ?

Overigens blijkt Eeckhout niet goed op de hoogte van de interne gesprekken, want een bijgestuurde berekening van de indexering op jaarbasis ligt al maanden op tafel. En lange tijd zagen de Vlaamse socialisten er geen graten in. In De Standaard begon Inge Ghijs dan weer te mekkeren dat Vooruit niet voor de zwaksten zou opkomen. Excuseer ? In een land met een uitgebreide herverdeling – een gevolg van jaren socialisten in de regering – opkomen voor nog meer herverdeling, wat is dát dan ?

De ernst van de economische toestand wordt onderschat

Het toont aan in wat voor een parallel universum veel van die Wetstraatjournalisten zitten. Ze lijken de ernst van de economische toestand totaal niet te beseffen en zien dus niet in dat er voor een sanering van meer dan 20 miljard euro geen tijd is voor politieke spelletjes. Nu, misschien is hun houding niet verwonderlijk, want de meesten onder hen zijn wellicht nooit een Vlaamse onderneming binnengestapt of hebben nooit aan een bedrijfsleider gevraagd hoe moeilijk het werken is in dit land.

Dat is des te pijnlijker, omdat commentatoren op een negatieve manier op de formatie hebben gewogen. Door een gebrek aan economische kennis onderschatten ze de ernst van de budgettaire situatie. Er is opvallend weinig aandacht voor de politici die verantwoordelijk zijn voor de huidige financieel-economische toestand. De commentatoren wijzen hen niet met de vinger. Integendeel, figuren als Johan Vande Lanotte, Yves Leterme en Karel De Gucht worden opgevoerd om commentaar te geven op de lange formatie. Niemand schuift hen onder de neus dat ze er zelf een janboel van gemaakt hebben.

Of toch. Een wat ironisch of cynisch bericht van reclameman Guillaume Van der Stighelen op X over het opvoeren van de oude krokodillen : “Goed idee. Advies vragen aan de onderhandelaars die de akkoorden hebben gesloten die tot de situatie van vandaag hebben geleid.” Door het gebrek aan kritische zin tegenover deze figuren wekken de media de indruk dat politici ongestraft een wanbeleid mogen voeren of maandenlang mogen aanmodderen.

Een tuinman op een vliegdekschip

En dan is er de factor Conner Rousseau. Het is hallucinant hoe de voorzitter van Vooruit nu al maandenlang vrij spel krijgt van de mainstreammedia. We gaan het hier niet hebben over de manier waarop hij weggeraakt met zijn racistische uitspraken, daar waar dat voor een andere politicus het einde van diens loopbaan zou betekenen. Neen, het gaat hier over de manier waarop Rousseau tijdens de voorbij onderhandelingen opvallend gemakkelijk kon ‘inbreken’ in de journaals wanneer de formatiegesprekken stokten.

Er was ook niemand die hem wees op diens infantiele taal of het woordgebruik dat je in een bejaardentehuis verwacht. In een soort van ‘tussentaal’ had hij het constant over koopkracht en sterkste schouders zonder concreet te zijn over wat dit betekent. Voor een degelijke analyse van Rousseau moest je deze week op de Franstalige TV-zender LN24 zijn, waar editorialist Francis Van de Woestyne stelde dat Rousseau weliswaar “een sterk communicatief politicus is, maar geen staatsman. Het is eerder een tuinman op een vliegdekschip.”

Dat Rousseau zijn eigen partij niet onder controle heeft en constant moet terugkoppelen, is blijkbaar ook geen reden voor Vlaamse journalisten om hem het juiste etiket op te plakken : een voorzitter zonder gezag. Goed om verkiezingen te winnen en dat is het.

Geen oude trucs tijdens de eindsprint

Tenslotte gaan de Wetstraatjournalisten ervan uit dat je anno 2025 nog altijd een oude truc tijdens de eindspurt van de formatie mag bovenhalen, namelijk dat de partij van de kandidaat-eerste minister op het einde nog heel wat moet toegeven. En dat is blijkbaar de verwachting van Vooruit en cd&v. Een analyse die ook één van de meer degelijke Wetstraatjournalisten maakt, want Wouter Verschelden opperde al meermaals in zijn W16-nieuwsbrief dat de N-VA en Bart De Wever in het bijzonder hier nog heel wat water bij de wijn zullen moeten doen. Alleen : we zitten hier met een Vlaams-nationalistische politicus die totaal niet zit te azen op de Wetstraat 16.

Men kan terecht veel vragen stellen bij de tactiek en strategie van De Wever, maar zijn analyse dat er niet veel meer kan gewijzigd worden aan het buffet, klopt gewoon. De sociaaleconomische toestand is dermate ernstig dat men moeilijk terug kan komen op de geplande hervormingen die in de supernota staan. Er is in dat verband kritiek te horen van onder andere de Vlaamsgezinde Leuvense politicoloog Bart Maddens : “De Wever probeert een systeem te redden waarvan hij zelf zegt dat het niet kan werken.”

Dat klopt, zij het slechts gedeeltelijk, want de Vlamingen maken nog altijd de meerderheid van België uit en zijn ze de economische motor. Zaken nu dermate laten verzieken dat dit leidt tot economische chaos, is niet aan te bevelen. Want in zo’n geval zullen de Vlamingen het grootste deel van de factuur betalen. En die zal zwaarder wegen dan wat er nu met een Arizona-ploeg zit aan te komen.

foto’s (c) Gazet van Hove .