Redactie Politiek ’t Pallieterke .
Daar waar de rust in de federale regering lijkt teruggekeerd, nemen de spanningen binnen de regering-Diependaele toe. Reden : de eigengereide communicatie van de Vooruit-ministers Caroline Gennez en Melissa Depraetere. Het zet minister-president Matthias Diependaele in de schaduw. Hij moet zelf oplossingen zoeken voor de stoorzenders sinds partijvoorzitter Bart De Wever federaal premier is geworden.
“Aankondiging, aankondiging, aankondiging. Maar al die plannen zijn niet gepasseerd in de regering.” Dat was de reactie van de Vlaamse meerderheidspartijen N-VA en cd&v op de assertieve communicatie van minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). Die had de pers opgevorderd in een kinderdagverblijf in Schaarbeek met de boodschap dat ze haar nieuw plan voor meer kinderopvang zou voorstellen. Gennez had, blijkens haar passage in De Afspraak een week eerder, een ‘tienjarenplan’ klaar. De andere regeringspartijen wisten niet waarover het ging. De indruk overheerste dat Gennez in navolging van haar partijvoorzitter Conner Rousseau vooral wil scoren via een constante aankondigingspolitiek. De minister van Welzijn zorgt al een tijd voor ergernis binnen de regering : herinner u de uitspraak over ondernemers die amper belasting betalen en hele dagen aan hun zwembad zitten. Dat de Vooruit-minister niet streng tot de orde werd geroepen door minister-president Matthias Diependaele (N-VA), versterkte het vermoeden dat ze bij de Vlaamse socialisten het licht op groen gekregen hebben om de publieke ruimte met polariserende uitspraken in te palmen. Diependaele kwam niet verder dan te verklaren dat hij de uitspraak ‘niet verstandig’ vond.
Wat federaal niet kan, Vlaams proberen
Gennez hield zich inderdaad niet in. In een interview met Het Laatste Nieuws vorig weekend pleitte ze ervoor om de tarieven in de kinderopvang op een zeer gedetailleerde manier te koppelen aan het inkomen van de ouders. En dan zou men niet alleen kijken naar het loon op zich. Gennez : “We willen een inkomenstoets naar alle bronnen van inkomen. Of je nu gaat werken voor je geld of het geluk hebt om in een vennootschap te werken en jezelf een minimumloon uit te keren of je je aandelen voor jou kan laten werken : laten we dat allemaal eerlijk meepakken. Maar zolang dat niet gerealiseerd is, is een verklaring op eer het hoogst haalbare.”
Diependaele kwam niet verder dan te verklaren dat hij de uitspraak niet verstandig vond
Kortom, Vooruit streeft ernaar iets Vlaams in te voeren wat in jaren federale regering niet is gelukt : een vermogenskadaster met een exhaustieve lijst van alle inkomens. Het leidde tot de volgende reactie van Open Vld’er Egbert Lachaert op X : “Er komt een Vlaams vermogenskadaster met allerlei vormen van inkomens. Dergelijk kadaster was altijd de natte droom van de PS. Ze kregen dat nooit gedaan. Nu gaat Vlaanderen het doen.”
En daarmee was de kous niet af. Vlaams minister van Wonen Melissa Depraetere duwde op tv het discours van de Vlaamse Regering nog meer naar links wanneer het ging over de woningnood in Vlaanderen : “Lokale besturen die de opgelegde doelstellingen qua sociale woningen niet halen, zullen gesanctioneerd worden.” Of hoe ze door straffen, controle en regulitis de wooncrisis wil aanpakken. Als voorbeeld van verregaande staatstussenkomst is dat niet mis.
Diependaele toont zijn tanden niet
Vooruit is op die manier steeds meer een stoorzender in de Vlaamse regering. In de federale regering hebben de Vlaamse socialisten na wat akkefietjes rond de meerwaarde-taks hun plaats gevonden. Bij linkse Franstalige politici is onbegrip te horen over het feit dat de Vlaamse socialisten in een te rechtse regering zouden zijn gestapt. Maar dat heeft dus weinig impact. Vooruit heeft blijkbaar een plan om het linkse imago via de Vlaamse regering op te poetsen. Dat is op dat niveau ook gemakkelijker omdat Vlaanderen er financieel veel beter voorstaat. En de N-VA heeft op Vlaams niveau ook minder problemen met een zeker etatisme.
Wel is het zo dat minister-president Matthias Diependaele op die manier wat in de schaduw wordt geduwd. Is hij nog de echte leider van de Vlaamse ploeg ? Vergelijkingen met de periode dat Jan Jambon minister-president was, worden nog niet gemaakt. Niettemin is het pijnlijk dat de profileringsdrang van de Vooruit-minister ervoor gezorgd heeft dat Diependaele naar de achtergrond werd geduwd. Zo was er begin vorige week weinig aandacht voor de plannen die hij uitrolde om voor minder regulitis te zorgen in Vlaanderen en de industrie hier een steuntje in de rug te geven. Het imago van de minister-president als notaris was al een feit. Nu blijkt dat hij zijn tanden te weinig toont.
Nieuwe N-VA-voorzitter moet orde op zaken stellen
Het is nochtans aan de minister-president zelf om de cohesie van de ploeg te smeden en het stoorzendergedrag van de Vooruit-excellenties binnen de perken te houden. Tot voor een maand werden zo’n problemen opgelost door een telefoontje tussen N-VA-voorzitter Bart De Wever en zijn buddy Conner Rousseau. Nu De Wever in de Wetstraat 16 zit, is dat niet meer mogelijk. Hasselts burgemeester Steven Vandeput is nu interim-voorzitter van de Vlaams-nationalisten, maar het is niet aan hem om knopen door te hakken.
Eigenlijk bestaat het risico dat het zal duren tot er echt een nieuwe voorzitter is vooraleer er de Vlaamse regeringspartijen de neuzen opnieuw in dezelfde richting krijgen. Wie de kandidaten zijn om Bart De Wever op te volgen, is nog onbekend. Er is ook nog geen exacte datum voor de voorzittersverkiezingen. En zelfs als die nieuwe voorzitter er is, moet die zich nog inwerken. Met als gevolg dat de Vlaamse regering geen baken van stabiliteit zal zijn. De komende maanden komen daar op de koop toe nog een aantal moeilijke dossiers op tafel. We hebben het dan over stikstof en de Vlaamse begroting die er wellicht minder fraai uitziet dan tot nu toe gedacht. Tenslotte zal het aangetaste gezag van Diependaele en het optreden van de Vooruit-ministers ervoor zorgen dat figuren als onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) zich niet zullen inhouden. Ook die zullen zich virulent en provocatief doen opmerken in de pers.
foto’s (c) Gazet van Hove .