Vrijheid van meningsuiting
door Lode Goukens in ’t Pallieterke .
Een Limburgse journalist die aangeklaagd werd door Veerle Heeren na het vaccinatieschandaal, is in beroep vrijgesproken te Antwerpen. Bij de rechter in Hasselt kreeg hij eerder een boete van 2.000 euro met uitstel omdat hij de privacy geschonden zou hebben.
Journalist Dirk Selis bracht in 2021 op de Truiense nieuwssite het nieuws dat toenmalig burgemeester Veerle Heeren (cd&v) zichzelf en haar entourage voorrang had gegeven tijdens de vaccinatiecampagne tegen Covid-19. Veerle Heeren besloot juridische stappen te ondernemen tegen Selis. Als stok om mee te slaan, vonden ze de beruchte GDPR-verordening die de privacy van EU-burgers moet beschermen. De rechter in eerste aanleg ging mee in de redenering dat de privacy van Heeren geschonden was, omdat Selis aan een apothekeres een document had getoond waar de naam van Veerle Heeren op stond, om technische uitleg te vragen. Dat kwam Selis op een boete van 2.000 euro met uitstel te staan.
Genuanceerd oordeel
Selis ging in beroep tegen die veroordeling. Volgens het Antwerps hof van beroep was het wel nodig om de afbeelding naar de apothekeres te sturen om de info te checken. Selis deed dit in het belang van het nieuws, aldus het hof. Het feit dat het om de burgemeester van Sint-Truiden ging, speelde een belangrijke rol.
In de krant noemde Selis’ advocaat Werner-Édouard de Saeger van Nattenhaesdonck het “een topoverwinning voor Dirk en een feest voor de democratie”. Wie het vonnis en het persbericht van de persrechter las, komt toch tot een iets genuanceerder oordeel. In eerste aanleg was de journalist in juni 2024 veroordeeld voor de tenlastelegging ‘onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens in het kader van journalistieke doeleinden’. Daarbij werd de Europese GDPR-verordening gebruikt. Opmerkelijk is dat de persrechter schrijft : “Op grond van de gegevens van het strafdossier en naar aanleiding van de hernieuwde behandeling van de zaak voor het hof van beroep Antwerpen, is het hof – in tegenstelling tot de eerste rechter – van oordeel dat deze tenlastelegging niet bewezen is.”
“Een deel van de conclusie is wel dat een Europese verordening rond privacy tegen de persvrijheid en de vrije nieuwsgaring gebruikt werd”
De inbreuk op de Europese privacyregels is met andere woorden onbewezen. Of dat zo’n overwinning voor de democratie is zoals de advocaat van de journalist beweerde, is nog maar de vraag. De rechter in beroep oordeelde dat Selis had gehandeld met een specifiek journalistiek doel, met name “ter controle van de authenticiteit en om de betekenis te achterhalen van de diverse codes die zich onderaan deze schermafbeelding bevonden”. Volgens de rechter in beroep was dit nodig om de authenticiteit van die schermafbeelding na te gaan.
Dat nam niet weg dat de rechters (in eerste aanleg en in beroep) wel rekening moesten houden met de Europese verordening. De rechter in beroep oordeelde : “De geviseerde gegevensverwerking was minimaal en proportioneel, en louter gericht op het doel van journalistieke informatie-controle en informatieverstrekking.” De beklaagde journalist werd vrijgesproken, maar een deel van de conclusie is wel dat een Europese verordening rond privacy tegen de persvrijheid en de vrije nieuwsgaring gebruikt werd en in de toekomst nog altijd gebruikt kan worden. En dat het publiek en de journalisten overgeleverd zijn aan rechters die een belangenafweging moeten maken.
