door Redactie Politiek ’t Pallieterke .
Bij tal van overheidsbedrijven en publieke instellingen moeten nieuwe topfuncties worden ingevuld. Meer bepaald bij Proximus, bpost, de Nationale Bank en de federale investeringsmaatschappij FPIM. Voor de N-VA is dit hét moment om een pak extra posten te bezetten. En vooral de oude PS- en Open Vld-figuren te doen vertrekken, waarmee ook de Vivaldi-bladzijde wordt omgedraaid.
De invulling van posten bij bedrijven als telecomspeler Proximus gebeurt via headhunters, maar eigenlijk valt de definitieve beslissing bij de politiek en de federale regering. Het is niet anders bij overheidsinstellingen als de Nationale Bank. De combinatie van een aantal mandaten die ten einde lopen én een nieuwe regering met een andere samenstelling dan de vorige, maken dat de benoemingspuzzel door de federale regering zal worden gelegd. En het is de N-VA die als grootste federale regeringspartij daarbij het voortouw neemt. Tal van benoemingen dateren van tijdens de Vivaldi-regering, waar Open Vld en de PS op het vlak van postjes op de eerste rij stonden. Deze twee partijen zijn nu naar de oppositie verwezen en dus moeten ‘hun’ vertegenwoordigers in raden van bestuur vertrekken.
Afrekening
Het is een afrekening van de regering-De Wever met de Vivaldi-jaren. En zelfs meer, sommige mandaten gaan terug op afspraken uit de tijd van de regering van Elio Di Rupo (2011-2014), toen een klassieke tripartite. Of ze dateren zelfs nog van tijdens de paarse regering-Verhofstadt zo’n 20 jaar geleden. Zo is het de bedoeling dat oud-Open Vld-voorzitter Karel De Gucht eindelijk verdwijnt uit de raad van bestuur van Proximus.
Belangrijker is de aanstelling van een nieuwe CEO, wellicht iemand met ervaring in het bedrijfsleven en dus niet politiek gelinkt. In opvolging van Guillaume Boutin zal het een Franstalige zijn. Niet onbelangrijk, want de typische Belgische evenwichten maken dat de voorzitter van de raad van bestuur een Vlaming is. Dat is momenteel cd&v’er Stefaan De Clerck. De opvolging gebeurt via een evaluatieprocedure, maar wat sowieso al vast staat, is dat De Clerck moet vertrekken. De Vlaamse christendemocraten zijn in veel overheidsorganen oververtegenwoordigd. Ze moeten dus postjes opgeven. Volgens verschillende media aast de N-VA op het zitje van voorzitter. Er wordt gesproken over de Antwerpse schepen Koen Kennis (N-VA).
Ook bij de Nationale Bank moet het gewicht van cd&v afnemen. Er worden vragen gesteld bij vicegouverneur Steven Vanackere. Een automatische verlenging van zijn mandaat zou moeilijk liggen. De focus zou gaan naar benoemingen in het directiecomité van figuren met een Vooruit- of Les Engagés-signatuur, want zij zijn bij de Nationale Bank niet vertegenwoordigd en oppositiepartijen als de PS en Open Vld wel.
Oude PS-creaturen moeten weg
De ‘wraakoefening’ van de Arizona-regering bij Proximus en de Nationale Bank om de Vivaldi-erfenis weg te werken, is relatief beperkt. Anders zit het bij bpost en de federale participatiemaatschappij SFPIM. Bij bpost moet voorzitter Audrey Hanard wijken. Deze linkse bobo werd door de PS voorgedragen en moet voor de N-VA echt weg. De opvolger wordt een Franstalige, maar volgens De Tijd is er weinig interesse bij de MR en Les Engagés om die functie in te vullen. Bpost is immers een bedrijf in slechte doen.
Een ander verhaal is dat van SFPIM. De investeringsmaatschappij neemt namens de Belgische staat participaties in bedrijven. De instelling is lange tijd onder de radar gebleven, maar straks moet SFPIM een cruciale rol spelen in de opbouw van een defensiefonds dat militaire uitgaven en investeringen moet monitoren. De huidige voorzitter is Laurence Bovy, een ultieme PS-creatuur. Zij was in het verleden onder andere kabinetschef van Laurette Onkelinx (PS) en voorzitter van de NMBS. Binnen de regering-De Wever is er consensus dat zij weg moet, ook al loopt het mandaat van de SFPIM-voorzitter nog tot 2027. Naar verluidt aast de MR op de post van voorzitter. Het wordt immers een Franstalige, aangezien de CEO de Vlaming Koen Van Loo is. Vreemd genoeg is er in hem nog voldoende vertrouwen, want dit is een Open Vld’er. Er zou geen haast zijn om hem opzij te schuiven.
Als nieuwe voorzitter doet de naam van Axel Miller de ronde. Dat is de voormalige kabinetschef en het hoofd van de studiedienst van de MR. Maar vooral : hij was tijdens de financiële crisis topman van Dexia, een bedrijf dat van de ondergang moest worden gered door de regering, en vervelde tot staatsbank Belfius. Het zou wel vreemd zijn dat Miller, die samen met de Franse baas van Dexia, Pierre Richard, de oorzaak is van de ramp, zo’n functie krijgt. Maar in België is alles mogelijk. Tijdens de formatie van de regering-De Wever deed zijn naam even de ronde als mogelijke… minister van Financiën.
Stabiliteit bij Belfius
Opvallend : bij de staatsbank Belfius is het rustig. Dat komt omdat de benoemingen daar recent gebeurd zijn en er weinig discussie over bestaat. CEO Marc Raisière, bekend om zijn goede contacten met MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, wordt in april 2026 voorzitter van de raad van bestuur. De nieuwe gedelegeerd bestuurder is dan de Vlaming Olivier Onclin, zoon van Luc Onclin die nog topman van het Gemeentekrediet/Dexia Bank is geweest.
De stabiliteit bij Belfius is welkom. Want over de staatsbank zullen de komende maanden belangrijke beslissingen worden genomen. Dat zit zo. De verkoop van op zijn minst een deel van Belfius moet ervoor zorgen dat de Belgische staat aan de 4 miljard euro raakt om een defensiefonds te spijzen. Vanuit de bank heeft men al het signaal gegeven dat een volledige verkoop – wellicht aan een buitenlandse speler – geen optie is, want Belfius en KBC zijn de enige overblijvende Belgische grootbanken.
Wel zou men openstaan voor een verkoop van 20 tot 25 procent van de aandelen. Dat zou 2 miljard euro opbrengen. Het defensiefonds is dan voor de helft gevuld. Nadeel is dan dat er minder dividenden zijn voor de overheid, die dat geld gebruikt om de begrotingsput te vullen. Dat zou kunnen worden opgelost door niet 40, maar 50 procent van de Belfius-winst uit te keren.
Een andere piste die daarbij aansluit, is een uitzonderlijk dividend uitkeren en een kapitaalvermindering doorvoeren die de federale overheid opnieuw 2 miljard euro opbrengt. Daarmee is het defensiefonds voldoende gevuld en blijft Belfius een lokaal verankerde bank.
foto’s (c) Gazet van Hove .