door Redactie Politiek ’t Pallieterke.
Zonder flinke meerwaardebelasting is er geen regering meer, waarschuwt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. Ondertussen verslechtert de begrotingstoestand, is cd&v-voorzitter Sammy Mahdi geërgerd en stelt men zich in de federale ploeg vragen over de communicatie van premier Bart De Wever (N-VA). De federale coalitie piept en kraakt. Maar van dodelijk gevaar is nog geen sprake.
De beleidsmaatregelen die de Amerikaanse president Donald Trump de voorbije weken om de haverklap bekend maakte, zijn geen cadeau voor de Belgische federale regering. We hebben het niet direct over de handelsoorlog die hij dreigt te ontketenen, maar wel over de gevolgen ervan op de financiële markten. Die maakten een duik en dat is slecht nieuws voor de verdedigers van het fiscale koninginnenstuk van het federaal regeerakkoord : de meerwaardebelasting op aandelen. Nu moeten de specifieke modaliteiten nog worden vastgelegd en gaat de taks pas op 1 januari 2026 in werking, maar een van de discussiepunten is de startdatum op basis waarvan men de belasting zal berekenen. Veronderstel dat dit 1 januari 2025 wordt. Dan zullen de meerwaarden die geboekt zijn bij een verkoop op pakweg 1 januari 2026 belast worden. Alleen is de vraag of er tegen dan wel een meerwaarde zal geboekt zijn. Op lange termijn is beleggen in aandelen de beste keuze, maar wie zegt dat de koersen begin volgend jaar hoger zullen staan ?
“Mahdi is een zenuwpees en het ziet ernaar uit dat hij de druk op de regering zal opvoeren”
Bij cd&v en zeker bij Vooruit voelen ze nattigheid. De meerwaardetaks zou wel eens een stuk minder kunnen opbrengen dan gedacht. En dus is het zaak om ervoor te zorgen dat deze belasting breed genoeg gaat. Vandaar dat voorzitter Conner Rousseau niet wil weten van een vrijstelling voor wie zijn aandelen meer dan tien jaar aanhoudt. In een aantal weekendinterviews gaf hij dan ook een waarschuwing mee : de meerwaardetaks moet worden uitgevoerd. “Ze moet vlees rond het bot hebben, het moet een serieuze taks zijn.” Anders dreigt de regering te vallen.
Tijd kopen met de begroting
Is dit de eerste crisis of barst in de regering ? Dat de Arizona-coalitie begint te kraken, klopt, maar de vraag is wat het alternatief is en wie er belang heeft bij bijvoorbeeld nieuwe verkiezingen ? In onzekere geopolitieke en economische tijden : niemand.
Feit is wel dat de wittebroodsweken voorbij zijn, voor zover die er ooit geweest zijn. In de aanloop naar het afsluiten van het ‘paasakkoord’ waren er al spanningen rond cd&v, dat meer geld wilde voor justitie. Er is het verhaal van minister Annelies Verlinden die geërgerd ging bokken in haar auto. Partijvoorzitter Sammy Mahdi is een zenuwpees en het ziet ernaar uit dat hij de druk op de regering zal opvoeren. Niet vergeten : de Vlaamse christendemocraten zijn de kleinste partij in de coalitie en hebben bij de verkiezingen van 9 juni een aanzienlijke nederlaag geleden.
“Bouchez wil wat graag de PS jennen, die aan de generatiewerklozen beloofd had dat ze hun dopgeld eeuwig zouden ontvangen”
Premier Bart De Wever wuift de onenigheid weg en zegt dat er gediscussieerd wordt. Dat klopt, maar er zijn ook de feiten en de cijfers. En wat blijkt ? Het federale begrotingstekort ligt in 2025 nog 8 miljard euro hoger dan vorig jaar en is nu al goed voor 4 procent van het bbp. Dat leren de cijfers die in de Kamer zijn ingediend. Een aantal budgettaire problemen probeert men op te lossen door meer dividenden uit staatsbank Belfius te zuigen, maar dat zijn tijdelijke oplossingen.
Daar komt nog bij dat de pensioen- en arbeidsmarkthervormingen pas de komende jaren op kruissnelheid komen en dus een positief effect zullen hebben op de overheidsfinanciën. Is dat niet te laat ? De Wever hoopt met eenmalige trucs tijd te kopen, maar uiteindelijk wordt de saneringsopdracht er de komende jaren alleen maar zwaarder door. De N-VA is altijd een voorstander geweest van budgettaire orthodoxie, maar een begrotingstekort van 3 procent in 2029 (de norm die Europese Commissie oplegt) lijkt nu al hopeloos.
Even meegeven dat ratingbureau S&P na Moody’s en Fitch België eind april een negatieve rating-vooruitzicht gaf door de onzekere begrotingsvooruitzichten, de handelsspanningen en de stakingen. De rating blijft voorlopig behouden, maar hiermee waarschuwt men expliciet voor een mogelijke knip in de toekomst. Econoom Gert Peersman (UGent) stelde vorige week terecht dat deze regering wel een aantal hervormingen doorvoert, maar toch vooral een “doorsneeregering” blijft.
Geen nodeloze interviews
Wat ook voor ‘gekraak’ in de regering zorgt, is dat premier De Wever hierover weinig communiceert. Amper of geen interviews in de pers. Er zijn ook geen vrijdagse persconferenties in de ‘bunker’ van de Wetstraat 16 na de wekelijke ministerraad. Een verschil met het tijdperk-De Croo of de regeringen-Di Rupo en Michel. Ook al waren die persconferenties vaak een manier om aan persoonlijke ‘pr’ te doen.
De Wever is echter van oordeel dat dergelijke interviews nodeloos zijn. Zijn coalitiepartners verschillen echter van mening. Zij zijn van oordeel dat je meer moet communiceren om het beleid van de regering te verdedigen. Misschien vindt De Wever dat nog te vroeg. Het heeft inderdaad meer resultaat om te praten wanneer het beleid echt wordt uitgerold. En vooral : als men dichter bij verkiezingen staat. Dan moet men het palmares verdedigen. Ook hier koopt De Wever tijd. Zal de gebrekkige communicatie ertoe leiden dat de ergernis bij de coalitiepartners vergroot en men zelf in interviews de regering verder ondermijnt ? Er zijn wat spanningen, maar een dodelijk gevaar voor de regering is er nog niet.
Waar is het communautaire spook ?
Een belangrijke reden daarvoor is de communautaire rust. Wie de Belgische geschiedenis kent, weet dat de Vlaams-Waalse spanningen onverwachts opduiken en een regering dermate onder druk zetten dat ze vleugellam wordt of zelfs valt. Denken we maar aan de Happart-carrousel in de jaren 1980, de exportlicenties voor de Waalse wapenindustrie begin jaren 1990, Brussel-Halle-Vilvoorde ten tijde van de regering-Verhofstadt,… Nu heerst er rust op dat front. Mogelijke communautaire angels zijn de vorming van de Brusselse regering, maar daar staan alle partijen op dezelfde lijn, of de PS die het beperken in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen als een anti-Waalse maatregel ziet, maar dat maakt op de MR weinig indruk. Partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez wil wat graag de PS jennen, die aan de generatiewerklozen beloofd had dat ze hun dopgeld eeuwig zouden ontvangen.
foto’s (c) Gazet van Hove.