door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke .
Dagenlang kibbelden Vooruit en cd&v over de vraag of het pensioensparen al dan niet onder de meerwaardetaks zal vallen. Door een gebrek aan kennis in de materie namen politici de meest absurde standpunten in. Wanneer een bekend fiscaal expert zich met de zaak ging mengen en zelf warm en koud blies, was de chaos totaal.
Het begon al op zondag 1 juni in De Zevende Dag en de vaudeville hield dagenlang aan. Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi beweerde dat de socialisten van Vooruit voorstander zijn om ook het pensioensparen via de meerwaardetaks-in-wording te belasten. Onaanvaardbaar voor de christendemocraat, want daarmee worden niet de superrijken geraakt, maar wel de middenklasse. Vier miljoen Vlamingen sparen via het fiscaal voordelige systeem dat de zogenaamde derde pijler wordt genoemd voor een appeltje voor de dorst. Men kan die stortingen voor de derde pijler grotendeels fiscaal aftrekken.
Pensioensparen : ja of nee ?
Vooruit-voorzitter Conner Rousseau kon de aanval van Mahdi niet laten passeren en kwam ’s avonds in de VTM-studio’s de meerwaardebelasting verdedigen, maar kwam zeer verward over wanneer het pensioensparen ter sprake kwamen. Of die taks uiteindelijk ook van toepassing zou zijn op het pensioensparen, werd met de dag onduidelijker. Na een paar dagen moesten de Vlaamse socialisten bevestigen dat dit niet het geval was, maar dat er wel nog een meerwaarde zou kunnen worden geheven voor de periode tussen 60 en 65 jaar als een rechthebbende stortingen doet in een fonds.
“Het pensioensparen werd sinds 1999 net gepromoot omdat het wettelijk pensioen qua koopkracht te laag was”
Groepsverzekeringen, dat is pensioensparen via de zogenaamde tweede pijler, zouden wel nog onder de meerwaardetaks vallen. Die tweede pijler is ook een fiscaal gunstig systeem. Bij de Franstalige liberalen van de MR was dan weer te horen dat elke vorm van pensioensparen moest worden vrijgesteld. Gelukkig hield de N-VA zich op de vlakte, want de kakofonie is totaal.
Het ging hier in eerste instantie om politieke profileringsdrang, maar de verbale chaos was ook en vooral het resultaat van een gebrek aan dossierkennis. We moeten eerlijk zijn : het gros van de politici heeft geen verstand van het systeem van het pensioensparen en van de finaliteit ervan. En dat is zeer pijnlijk. We sommen de absurditeiten even op.
Eén : als er een meerwaardebelasting op pensioensparen komt, dan is dat een dubbele of zelfs driedubbele belasting. Immers : wanneer men de kaap van 60 jaar rondt, wordt dat sparen nu al eens aan 8 procent belast. Bij het uitkeren van het kapitaal als men 65 jaar is, komt daar nog eens een belasting bij, want het geld wordt aan de aangifte in de personenbelasting gekoppeld. En dan nog een meerwaardetaks ? Een belasting op een belasting is niet alleen absurd, maar ook in de grond onwettelijk. De Tijd berekende trouwens dat zo’n meerwaardetaks een spaarpot van 100.000 euro dermate afroomt dat er gemiddeld nog 280 euro per maand extra over is voor iemand die nog 20 jaar leeft; duidelijk onvoldoende om bovenop het wettelijk pensioen nog eens een rusthuis te betalen, laat staan een relatief interessante levensstandaard te behouden. Nogmaals : de superrijken, het doelwit van Vooruit, doen niet aan pensioensparen.
Promoten en dan belasten
En dan komen we bij de tweede absurditeit : het pensioensparen werd sinds 1999 net gepromoot omdat het wettelijk pensioen qua koopkracht te laag was. Tijdens loononderhandelingen op interprofessioneel en op sectoraal niveau kwamen vakbonden en werkgevers meer dan eens overeen om stortingen door de bedrijven in groepsverzekeringen aan te moedigen en dat op een fiscaal interessante manier. Nu zou belastingkorting via de omweg van de meerwaardetaks teniet worden gedaan ? Begrijpe wie kan.
Ten derde is het ook zo dat de belastingvermindering op de verschillende vormen van pensioensparen een afruil zijn voor het weinig rechtvaardige wettelijke pensioen. Het is ingewikkeld, maar toch een poging tot verduidelijking. Wie een bovengemiddeld inkomen heeft als werknemer (meer dan 80.000 euro bruto per jaar), betaalt daar sociale bijdragen op, maar bouwt geen extra pensioenrechten op. Inkomens uit wat de hogere middenklasse wordt genoemd, worden dus via steeds hogere sociale bijdragen extra belast zonder er iets van terug te zien als men stopt met werken. Het wettelijk pensioen voor werknemers is dus geplafonneerd. Vandaar dat het pensioensparen werd gepromoot. Dat nu extra belasten, verstoort gevoelige fiscale evenwichten.
Vlaams fenomeen
In zo’n politieke discussie is het meestal een verademing als fiscale experts voor verduidelijking zorgen. Maar nu gebeurde het omgekeerde. Door de tussenkomsten van fiscaal advocaat Michel Maus (VUB) werd de kakofonie nog erger. In Knack stelde hij dat een meerwaardetaks op pensioensparen geen probleem hoefde te zijn : “Indien je voor een meerwaardebelasting bent, waarom zou je dan bepaalde categorieën zonder goede redenen vrijstellen ? Het valt principieel moeilijk te verdedigen dat je mensen die ervoor kiezen om hun spaargeld niet in pensioensparen te beleggen, maar in aandelen, wél zou treffen met een meerwaardebelasting, en de pensioenspaarders niet.”
Om na een volgende vraag toe te geven dat je het pensioensparen niet verschillende keren na elkaar moet belasten. Wat is het nu eigenlijk ? Maus maakt het nog erger door op X/Twitter plots te beginnen over het fiscale voordeel op pensioensparen – iets dat losstaat van de discussie over de meerwaardetaks. Dat voordeel zou volgens hem best worden afgeschaft. Best vreemd voor een fiscaal expert die op de website van Het Laatste Nieuws mensen adviseert hoe ze hun belastingvoordeel met pensioensparen kunnen vrijwaren en dan zegt dat spaarders niet moet zagen over afromen door de overheid. Maus heeft gelijk dat we hier geconfronteerd worden met de typisch Belgische koterijen in de fiscaliteit. Dat is echter nog geen alibi om gewoon de totale fiscale druk nog verder te verhogen.
Een laatste bedenking : heel deze vaudeville over pensioensparen en meerwaardetaks is vooral een Vlaams fenomeen. De enige Franstalige die er zich mee moeit, is MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Voor de rest leeft het weinig bezuiden de taalgrens. Nogmaals het bewijs dat die meerwaardetaks als belasting op vermogenswinsten vooral de Vlamingen zal raken.
