door Pieter Vandermoere in ’t Pallieterke
We schrijven ergens begin jaren 1990. De IJzerbedevaart wist toen nog de hoofdlaan in Diksmuide te laten vollopen. Een bevriend journalist wenkte mijn vader en mij om hem op het terras te vervoegen. In zijn gezelschap een jonge Nederlandse collega, die zich bij De Standaard verder in de stiel kwam bekwamen. Ik herinner me nog levendig dat hij de voorbijtrekkende menigte eerder geamuseerd en zeker niet verzuurd gadesloeg. Bij het afscheid liet hij zich ontvallen dat deze ‘foute’ bijeenkomst hem beter meeviel dan waarvoor hij was gewaarschuwd.
Het is sindsdien met meer dan gemiddelde interesse dat ik de handel en wandel van deze Nederbelg volg. Hij houdt de Belgische politiek immers geregeld een spiegel voor. Nooit kwetsend, altijd raak en humoristisch. Krijgt hij als buitenstaander meer kansen om de bestuurlijke en culturele elite te wijzen op hun pretentie en onvolmaaktheden ?
Van vele markten thuis
Wie zijn indrukwekkende lijst boeken heeft verslonden, weet dat hij na de journalistiek de Europese ambtenarij en de politiek is ingerold. Derk-Jan Eppink past perfect in de Nederlandse traditie van het rechts-liberalisme, met Frits Bolkestein en Pim Fortuyn als bekendste vaandeldragers. Eerst engageerde hij zich in het Europees Parlement voor Lijst Dedecker en daarna voor Forum Voor Democratie. Dan volgde de Tweede Kamer in Den Haag : eerst op de lijst JA21 en vervolgens bij de partij BBB. Heel wat politieke watertjes en dus veel ontmoetingen met een bont gezelschap politieke bondgenoten en concurrenten. Het brengt voldoende ervaring met zich mee over verkiezingszeges, maar ook inzake menselijke tragedies.
Eppink kan tegelijk bogen over een indrukwekkende lijst contacten op diverse niveaus. Hij verklapt onder andere dat hij samen met ondernemer Rudi De Kerpel een afspraak heeft geregeld tussen de toenmalige Britse premier David Cameron en de nog jonge N-VA-voorzitter Bart De Wever in Downing Street 10. Naast een ruim netwerk blijkt ook discretie een belangrijke eigenschap om dergelijke missies tot een succesvol einde te brengen.
Valkuilen
De schrijver is dus een bevoorrecht acteur in het politieke schouwspel. Hij laat ons meegluren achter de coulissen. In Europa, waar de financiële verleidingen en drank legio zijn. In Den Haag, waar alles ernstiger en meer op consensus gericht is. Met de inzet op immigratie en identiteit heeft rechts een electorale goudader aangeboord. Al waarschuwt hij voor te gemakkelijke oplossingen. Demografie laat zich zowel in Europa als Afrika slechts op ten vroegste middellange termijn oplossen.
Het boek beschrijft eveneens waar het fout kan lopen : narcistische leiders, onduidelijke strategie, interne verdeeldheid en/ of nepotisme. Op zich een prestatie hoe Bart De Wever en Tom Van Grieken tussen deze gevaarlijke rotsen weten te laveren.
Gezien zijn vroegere engagement, krijgen we ook een persoonlijke opinie over de partij en de persoon van Thierry Baudet. Een karakterschets van de fraaie en duistere kanten van de gewezen academicus. Naast de visie op Covid-19 en Poetin is voor Eppink vooral het besef moeilijk te aanvaarden dat de partij liever klein wil blijven dan beleid te voeren. Wilders heeft die stap wel gezet, maar trok zonet voor de tweede maal de stekker uit de regering. De kunst van het haalbare uit de brand te slepen en toch ambitieus genoeg het onderste uit de kan te halen, is toch minder evident dan gedacht.
Regeren om ons leven beter te maken
Zijn internationale ervaring (New York, Brussel), zijn veelzijdige carrière en zijn scherp observatievermogen stellen de schrijver in de gelegenheid om de nodige tips te geven aan de politieke rechterzijde. Nu de westerse bevolking links ontgoocheld de rug heeft toegedraaid, krijgen conservatieve partijen terug de wind in de zeilen. Een schutskring of brandmuur dient hier en daar soms nog gesloopt. Maar van Washington over Den Haag tot Rome heeft rechts zich in de bestuurszetels genesteld. Een unieke kans om eindelijk de westerse samenleving op het recht(s)e pad te brengen.
Maar dit vergt een combinatie van politieke moed en tegelijk diplomatie, maar ook van strategisch inzicht en ideologische standvastigheid. Men mag dan wel het parlement en de regering in handen hebben, in de praktijk zien we dat de administratie en het gerecht minder politiek representatief zijn; lees : nog verankerd in decennia links bestuur. Een ander manco is het falen in Vlaanderen om een groot rechts medium op poten te zetten als tegengewicht voor de grote persgroepen. Nog lang geen tijd om op hun lauweren te rusten, want zoals Eppink terecht schrijft : “Als rechtse partijen niet coherent en effectief kunnen besturen, valt het werk uit hun handen, en staat ‘de gewone man’ (weer) met lege handen.” En toen ging in Den Haag plots het licht uit. Amen.
Derk Jan Eppink, ‘Rechtsomkeert – De opstand van de gewone man’. 2024, uitgeverij Blauwburgwal. 206 blz., 22,95 euro, ISBN 9789493340220.
