door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
De wittebroodsweken zijn voorbij voor de federale regering onder leiding van Bart De Wever. Een nieuwe peiling van Het Laatste Nieuws, Le Soir, VTM en RTL TVi toont niet alleen verschuivingen in het politieke landschap, maar legt vooral de eerste scheurtjes binnen de Arizona-coalitie bloot.
Terwijl N-VA als regeringspartij voorlopig profiteert van het premierschap, kampen andere coalitiepartners met dalende populariteit en groeiende onderlinge spanningen. Peilingspecialist Filip Van Laenen analyseert dat de federale meerderheid door die krappere meerderheid “aan een zijden draadje hangt”.
Interne rivaliteit
Bijzonder opvallend is de rivaliteit tussen Vooruit en cd&v, waarbij Conner Rousseau zijn regeringspartners verweet zich te profileren “voor een peiling die volgende week uitkomt”, al zat hij er wel een week naast.
Van Laenen stelt vast dat vooral de Waalse regeringspartners MR en Les Engagés verlies lijden, wat de profileringsdrang van Georges-Louis Bouchez (MR) alleen maar zal aanwakkeren. Open Vld daarentegen stevent nog verder af op de politieke irrelevantie met amper drie Kamerzetels, te weinig voor een eigen fractie.
De analist concludeert pessimistisch dat het “al goed zal zijn als de regering-De Wever haar huidige termijn volledig uit zal kunnen doen”, gezien de ingebouwde (ideologische) spanningen en de nakende uitdagingen zoals de nieuwe NAVO-norm.
Status quo voor linkse oppositie
De linkse oppositiepartijen Groen en PVDA maken beiden een lichte winst, maar statistisch gezien is die winst verwaarloosbaar. Groen slaagt er nog steeds niet in zich in de actualiteit te werken, en zo gezien is een status quo misschien nog niet zo’n slecht resultaat. Dit resultaat is ook lang niet zo dramatisch als dat van Open Vld, maar de vraag blijft zich opdringen of de huidige leiding wel opgewassen is tegen haar taak.
“In Wallonië staan zowel MR als Les Engagés op verlies”
De PVDA staat er iets beter voor met bijna negen procent, maar slaagt er duidelijk niet in te kapitaliseren op een ‘rechtse’ regering waar Vooruit deel van uitmaakt. Merk op dat de partij in Wallonië duidelijk beter scoort, met opnieuw bijna vijftien procent van de kiesintenties. Dat is des te opmerkelijker aangezien ook de PS en Ecolo daar winst boeken. Wallonië zwenkt duidelijk weer naar links af.
Rivaliteit tussen Vooruit en cd&v
In deze peiling springt cd&v voor het eerst sedert begin verleden jaar opnieuw vóór Vooruit. Voor cd&v betekent dit een kleine winst tegenover de verkiezingen van verleden jaar, terwijl Vooruit ongeveer status quo blijft.
Opvallend was wel de uithaal van Conner Rousseau eerder op de week naar de andere regeringspartners, die hij verweet zich te profileren over de meerwaardebelasting “voor een peiling die volgende week uitkomt”. Hij bleek er dus een week naast te zitten, en als de profileringsdrang van de anderen al enig effect zou gehad hebben op de Vlaamse of Franstalige kiezers, dan kwam die ook te laat voor deze peiling.
“Groen slaagt er nog steeds niet in zich in de actualiteit te werken”
Of dit resultaat betekent dat Sammy Mahdi en cd&v opnieuw gelanceerd zijn is verre van zeker. Eén zwaluw maakt immers de lente niet. Maar de zure oprisping van Rousseau doet wel vermoeden dat het relatieve zwakke resultaat van Vooruit voor hem misschien geen verrassing was.
Status quo voor Vlaams Belang
In de peiling evenaart het Vlaams Belang de score van verleden jaar voor het Vlaams Parlement. Dat is misschien toch wel opmerkelijk nu grootste rivaal N-VA de Belgische eerste minister levert. Bovendien moet de partij haar eerste plaats opnieuw afstaan aan diezelfde rivaal, ook al blijft ze natuurlijk met ruime marge de grootste oppositiepartij, zowel in Vlaanderen als in België. Maar we denken niet dat men op het partijhoofdkwartier erg vrolijk geworden is van de resultaten van deze peiling. Een magere troost : de V-meerderheid in het Vlaams Parlement dikt deze keer redelijk aan. De nakende implosie van Open Vld kan die V-meerderheid trouwens alleen maar vergroten.
Winst voor N-VA
Aan Vlaamse kant gaat de grootste winst in deze peiling naar N-VA. We denken dat dit toch vooral op het conto van Bart De Wever geschreven kan worden, en dat de Vlaamse kiezer het werk van de eerste minister voorlopig weet te appreciëren. Erg ongewoon is het echter niet dat de leidende partij van een nieuwe regering in de eerste peilingen de wind in de rug heeft, maar het zou pas echt dramatisch zijn indien de N-VA nu reeds tegen een fiks verlies aan zou kijken.
Het probleem is echter dat de wittebroodsweken van eerste minister De Wever nu definitief over lijken. We hadden het al over de zure oprisping van Rousseau die waarschijnlijk vooral richting cd&v bedoeld was. Maar in Wallonië staan zowel MR als Les Engagés in deze peiling op verlies, en dat zal de profileringsdrang van vooral die eerste, om partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez niet bij naam te noemen, zeker niet doen afnemen. De recente strubbelingen in de Franse gemeenschapsregering zijn daar ook niet vreemd aan.
Arizona II onwaarschijnlijk
Een projectie voor de Kamer toont overigens aan dat de meerderheid voor Arizona nu reeds aan een zijden draadje hangt. Van de 82 zetels waarmee de coalitie vertrok blijven er vandaag maar 79 meer over. Het is best mogelijk dat eerste minister De Wever wel zin heeft in een tweede termijn om de economie helemaal op orde te brengen, maar aan dit tempo is het onwaarschijnlijk dat Arizona in 2029 nog een meerderheid zal hebben. Doe daar de spanningen bij die vanaf nu alleen maar kunnen oplopen, deels omwille van de asymmetrie die in de federale regering ingebouwd zit, maar deels ook omwille van de nieuwe NAVO-norm die op ons land afkomt, en we denken dat het al goed zal zijn als de regering-De Wever haar huidige termijn volledig uit zal kunnen doen.
foto’s (c) Gazet van Hove .