door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke .
Gent, Vlaanderens tweede grootste stad, moet zwaar besparen. Reden is de schuldenberg die oploopt tot 1 miljard euro, een record. Dat is 3.556 euro per inwoner. Het paarsgroene gemeentebestuur verdedigt zich en zegt dat dit een gevolg is van de vele investeringen. Hier praat men recht wat krom is, want gewone lopende uitgaven enerzijds en investeringen met een positief effect op de lange termijn anderzijds worden moedwillig door elkaar gehaspeld.
Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 zag het er even naar uit dat er in Gent een coalitie zou komen van Voor Gent (Open Vld en Vooruit) en de N-VA, de winnaar van de verkiezingen. Maar onder andere door straatintimidatie van Groen én Vooruit-voorzitter Conner Rousseau die weigerde de lokale afdeling over de streep te trekken, werd het opnieuw een paarsgroene coalitie. Naar verluidt was toenmalig N-VA-voorzitter Bart De Wever niet rouwig om het mislukken van de onderhandelingen met zijn partij. “Laat ze nog zes jaar afzien en dan vegen we de rest van Open Vld en alles wat niet links is op in Gent”, zou hij intern gezegd hebben.
“Naar verluidt was Bart De Wever niet rouwig om het mislukken van de onderhandelingen met zijn partij in Gent”
Een juiste analyse. Het stadsbestuur heeft zich de voorbije jaren financieel volledig klemgereden. Weinigen die het merkten, al zeker niet in de media. Een overtal aan journalisten woont in Gent en is vol adoratie voor het ‘progressieve’ bestuursproject. Het is er echter een dat massa’s geld kost. De schuld is opgelopen tot 1 miljard euro of 3.556 euro per inwoner, wat leidt tot zware rentelasten. 150 miljoen euro gaat naar het betalen van die intresten.
Minder geld voor cultuur
De schuld bedraagt evenveel als het jaarlijkse budget dat de stad beheert. Het gevolg is dat daar nu 12 procent op bespaard moet worden via ontslagen en de afbouw van subsidies en uitgaven. Onder andere in de door links zo geliefde cultuursector. Daar bespaart met 15 procent. Deze besparing is dubbel zo groot dan die van de schepen van Cultuur in Antwerpen vorige legislatuur. De cultuursector inclusief de pers stonden toen op de achterste poten met betogingen, opiniestukken,… In Gent : stilte in de linkse cultuurkringen.
Daarmee zal de schuld trouwens niet dalen. Ze zal gewoon minder snel toenemen. Ze moet tegen 2030-2031 gestabiliseerd zijn en kan pas daarna dalen. Met een gemeentebestuur mét de N-VA ?
Het Gentse wanbeleid van de voorbije jaren wordt hiermee in elk geval pijnlijk duidelijk. Eerste schepen Hafsa El-Baziouzi is zich van geen kwaad bewust. De Groen-politica stelde dat de gestegen schulden het gevolg zijn van noodzakelijke investeringen in onderwijs en sociaal beleid. Dit is een schoolvoorbeeld van cognitieve dissonantie. Men haspelt doelbewust uitgaven en investeringen door elkaar. Een investering is een economische interventie die voor waardecreatie zorgt. Zo ontstaat een financieel inkomen waardoor die investering zich terugbetaalt. Voorbeelden zijn investeringen in wegeninfrastructuur en onderwijs. Het verder doen aangroeien van het personeelsbestand valt daar niet onder. En dat is een van de problemen in Gent. De stad telt 14 personeelsleden per 1.000 inwoners. Behalve in Koksijde, Nieuwpoort en De Panne ligt dat cijfer nergens in Vlaanderen hoger. In Antwerpen zijn er bijvoorbeeld 10 personeelsleden per 1.000 inwoners. Het louter vergoeden van bijvoorbeeld zijn kosten, geld voor technologie in scholen is wél een investering. In Gent lag de prioriteit op het eerste.
30.000 euro aan stoepkrijt
Een ander voorbeeld : er werd 30.000 euro vrijgemaakt om met stoepkrijt de planten uit de stad een naam te geven. Dat is een zuivere subsidie. Blijkbaar lopen daar onvoldoende economisch geschoolde mensen rond. Investeringen in publieke infrastructuur en onderzoek en ontwikkeling hebben een permanente impact op de productiezijde van de economie en verhogen zo potentieel de productiviteit. De multiplicator bij lopende uitgaven daarentegen is veel lager, en dus ook de financiële return. Het is wat technisch, maar die multiplicator stelt dat een investering zich meer dan de kost terugverdient. Niet in Gent dus, wat bewijst dat men daar vooral voor extra uitgaven heeft gekozen.
Om het non-beleid van Gent breder te kunnen kaderen, maken we best de vergelijking met Middelkerke. De kustgemeente met Jean-Marie Dedecker als burgemeester heeft een schuld van 4.713 euro per inwoner. Maar daar waren de investeringen echt wel investeringen : een nieuw casino, de heraanleg van de zeedijk, een evenementenpark,…
En zelfs als de schulden van Gent een gevolg zijn van échte investeringen, zou de stad nog met een financieel probleem zitten. Het gaat dan over de te lage zogenaamde liquiditeitsratio. Dat is dé parameter om de financiële gezondheid en de houdbaarheid van het investeringsbeleid te meten. Wanneer die ratio hoger is dan 1, dan zijn vlottende activa groter dan de kortetermijnschulden. Met de cashflow van die activa kan een gemeente de schulden afbetalen en is er een financiële buffer. Ligt die dus onder 1, dan komt een stad in de financiële gevarenzone. Welnu, Gent haalt die 1 procent liquiditeitsratio niet. Dat vergt sowieso een financieel besparingsplan. Van de 274 Vlaamse steden en gemeenten zijn er trouwens amper 21 besturen met een ratio onder 1.
foto’s (c) Gazet van Hove.