door Lode Goukens in ’t Pallieterke .
Een stapel documenten van asielzoekers zorgt voor ophef. Volgens de ene omwille van een ‘datalek’, volgens de andere om wat er in de documenten staat. De federale overheid betreurde via Fedasil, het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers, dat gevoelige informatie die onder de privacy valt zomaar op straat lag. Het Vlaams Belang hekelde het kwistige uitdeelbeleid ten voordele van asielzoekers dat uit de documenten bleek.
Zaterdag pakte de krant Het Laatste Nieuws groot uit met ‘exclusief’ opzoekwerk… van het Vlaams Belang. De migratiespecialiste in de Kamer voor het Vlaams Belang, Francesca Van Belleghem, kreeg immers een stapel van 291 documenten afkomstig uit een afvalcontainer van een camping in Theux. Op die camping in de buurt van Verviers had Fedasil 250 asielzoekers ondergebracht.
De versies over het incident verschillen nogal. De asielzoekers hadden zowat alles achtergelaten en een kuisbedrijf smeet alles in een container. Daar vonden Waalse nieuwsgierigen spullen en documenten die blijkbaar zo erg choqueerden dat ze het doorspeelden aan een migratiekritische Vlaamse partij.
Dat is één versie. Een andere is dat blijkbaar niet enkel de asielzoekers veel rommel achterlieten. En dan kijkt men natuurlijk naar Fedasil.
“De camping in Theux werd bij het afsluiten echt vuil achtergelaten. De asielzoekers laten quasi alles achter en nemen alleen het essentiële mee. Autostoeltjes, buggy’s… laten ze gewoon achter. Een gespecialiseerde kuisfirma gooit al die waardevolle spullen dan in een container… om weg te gooien ? Alsof de asielzoekers weten dat ze alles opnieuw krijgen”, aldus Van Belleghem.
Commissie weigerde spoedberaad
“Dit is opnieuw een voorbeeld van de complete chaos in het asielbeleid”, reageerde Van Belleghem. Haar partij vraagt een grondig onderzoek naar de wanpraktijken en drong aan op een structurele herziening van het asielbeleid.
Van Belleghem probeerde op basis van de documenten de Kamercommissie Binnenlandse Zaken vervroegd bijeen te roepen. Ze vroeg dat aan Kamervoorzitter Peter De Roover, maar die weigerde. Dus speelde ze het dossier door aan de redactie van Het Laatste Nieuws.
“In de dossiers die ik kreeg, zaten ook 20 asielaanvragen. Gewoon te grabbel in de vuilnisbak. Als dat in de verkeerde handen komt, kan dat wel heel gevaarlijk zijn voor mensen die terecht vrees hebben. Zo zag ik een asielaanvraag van iemand uit Rusland”, verklaarde Van Belleghem aan ‘t Pallieterke.
Al merkte ze ook enkele bizarre zaken op. “De oudste asielaanvraag dateert van najaar 2023. Wat doet die persoon dan nog in de tijdelijke noodopvang ?”
Camping als structurele oplossing
Camping Polleur ligt langs de oever van een zijriviertje van de Vesder en beschikt over een zwembad en een speeltuin voor de kinderen. Ze fungeert sinds 2019 regelmatig gedurende zes maanden als asielopvang. De bewuste camping in Theux deed afgelopen winter dienst als asielopvangplaats. Naar verluidt bespraken Fedasil en de eigenaar onlangs om dit ook volgende winter te doen. Het gaat om leegstaande stacaravans die Fedasil huurt voor de opvang en begeleiding van de asielzoekers.
“In de huisjes krijgen ze alles gratis. Vermits iemand me vertelde dat er geen collectieve maaltijden waren, zullen ze maaltijdcheques gekregen hebben”, zei Van Belleghem verder.
Over de gang van zaken ving ze ondertussen toch tamelijk verontrustende geluiden op uit Theux. “Het personeel van Fedasil was ook zeer talrijk aanwezig, en op het einde hebben ze gewoon dagen zitten barbecueën.”
Privétaxi’s en ruime onkostenvergoedingen
Markanter bleken de verhalen die dankzij de documenten gestaafd kunnen worden. Fedasil sprong zeer ruimhartig om met de publieke middelen. “Er waren meerdere busjes beschikbaar die asielzoekers op en af reden naar school en wellicht ook naar andere plaatsen, quasi privétaxi’s. Maar in de documenten vond ik ook onkostennota’s van Fedasil voor taxi’s… allicht voor naar ziekenhuizen, maar ook opticiens”, vervolgde Van Belleghem haar relaas.
Ze eindigde met de voorspelbare vraag : “Ik vraag me af of gewone Vlamingen of Walen in armoede dat allemaal krijgen ?”
Fedasil wijst naar eigen personeel
Als reactie op het achterlaten van de honderden documenten reageerde Fedasil bijzonder raar. De documenten bevatten asielaanvragen met foto, naam en geboortedatum, naast documenten met familiale en medische gegevens.
Aan HLN beweerden ze “dit te betreuren en daarom loopt er dan ook een intern onderzoek naar de feiten om te achterhalen waar de fout ligt”. Bij Fedasil gaan ze er dus van uit dat hun eigen mensen die documenten gewoon achterlieten en niet de asielzoekers.
In april dit jaar kieperde een gespecialiseerd kuisbedrijf bij de opkuis na zes maanden huur alle administratieve documenten van de asielzoekers gewoon in een container. Een overzicht van de documenten geeft aan dat de aanvragen afkomstig zijn van asielzoekers uit Rusland, Syrië, Gaza, Niger, Rwanda, Eritrea, Angola, Burkina Faso en Congo. Waaronder een aantal gezinnen met jonge kinderen.
Het gaat om medische attesten, doktersbriefjes, laboratoriumresultaten, inschrijvingspapieren voor de school, e-mailverkeer en correspondentie met officiële instanties zoals de provincie Luik en OCMW’s.
Minister wil onderzoek afwachten
De bureaucratische reflex is om meteen over procedures te beginnen en een onderzoek in te stellen. Dat is wat Mieke Candaele, directeur communicatie van Fedasil, dan ook meteen aan HLN meedeelde in haar officiële reactie.
Federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) wil dan weer dat onderzoek afwachten, maar noemde de “onzorgvuldigheid absoluut onaanvaardbaar” en zei aangedrongen te hebben op een doorlichting.
Op deze manier krijgt het hele voorval een nogal koldereske wending. In plaats van over wat uit de documenten blijkt, gaat het ineens over fouten van ambtenaren.
Want volgens Candaele werd “in de aanloop naar de sluiting van het centrum in Theux op 15 april het draaiboek en de procedure voor archivering nog eens duidelijk gecommuniceerd aan het opvangcentrum”. Als federale instelling is Fedasil immers wettelijk verplicht om alle overheidsdocumenten over te maken aan het Rijksarchief, waar ze gedurende een bepaalde periode bewaard worden.
Digitaal systeem, papieren chaos
Helemaal bizar wordt het verhaal wanneer Fedasil toegaf dat alles digitaal verliep (dus in software op computers en in een netwerk). De documenten werden enkel “om praktische redenen afgedrukt op papier”.
En dan kwam de aap uit de mouw. Fedasil heeft al schuldigen of zondebokken op het oog. Volgens Candaele is het opvangcentrum op camping Polleur in Theux een tijdelijk centrum en daar doet Fedasil telkens een beroep op tijdelijke personeelsleden. De zondebokken zijn dus al aangeduid.
Dat het misschien toch niet om een slordigheidje ging, valt op te maken uit een verklaring van de uitbater van de camping. Die beweerde de container aan de kant gezet te hebben en daarop zou Fedasil langsgekomen zijn om de container leeg te halen en de documenten te vernietigen. De documenten bestemd voor het Rijksarchief ?
Waar die 291 documenten – die bij het Vlaams Belang belandden – vandaan kwamen, is met andere woorden een mysterie. Blijkbaar verdwenen ze tussen het signaleren van de papieren aan de uitbater en het in de container dumpen door de kuisploeg.
Al spreken Fedasil en uitbater elkaar hier veelvuldig tegen. Zo kwam er volgens de campinguitbater iemand van Fedasil in Luik en liet die de documenten vernietigen, terwijl Candaele zei dat ze naar het Rijksarchief moesten.
Bureaucratische draai
Voor Fedasil is de zaak daarmee afgesloten, want het “datalek werd onmiddellijk gemeld bij onze ‘data protection officer’ en geregistreerd in het incidentenregister. De melding aan de Gegevensbeschermingsautoriteit is lopende. Het datalek zal intern verder onderzocht worden, en de lessons learned zullen organisatiebreed toegepast worden.”
Maar daar gaat het natuurlijk niet over. De bureaucratische draai die Fedasil en de minister gaven aan het incident, kan niet verhullen dat uit de documenten blijkt dat Fedasil kwistig omspringt met de overheidsmiddelen.
De conclusie is dat Fedasil een bureaucratische draai geeft aan een incident dat pijnlijk de chaos en de verkwistingen binnen die instelling blootlegt. Merkwaardig genoeg ging HLN daarin mee, terwijl er toch vragen te stellen zijn over privébusjes, privétaxi’s, maaltijdcheques en allerhande andere uitgaven voor asielzoekers die uit de documenten blijken.
