NIEUWS – door Bart Maddens – www.doorbraak.be .
Als de Arizona-regering in 2029 verder kan doen, dan mag dat voor Axel Ronse (N-VA) zelfs zonder staatshervorming.
Als de kaarten in 2029 opnieuw gunstig liggen voor een tweede Arizona-legislatuur zonder staatshervorming, dan kiest Axel Ronse (N-VA) daarvoor. Want er is nog veel hervormingswerk nodig in België.
Het duurde opvallend lang voor het woord ‘kookwekkertje’ viel in het communautaire KVHV-debat eerder deze week. Axel Ronse gebruikt dat graag om het Vlaams Belang te tackelen. Nu was het Peter Van Rompuy (cd&v) die erover begon in zijn reactie op Britt Huybrechts (Vlaams Belang). Als N-VA en Vlaams Belang in 2029 een absolute meerderheid halen in het Vlaams Parlement, dan moeten ze samen de Vlaamse onafhankelijkheid uitroepen, aldus Huybrechts.
Gehaktmolen
Ronse reageerde daar gespeeld enthousiast op in. ‘Kom nu, waarom zouden we daarmee wachten tot 2029 ? We hebben al 62 van de 124 zetels, dus met één erbij zijn we er. Laat ons samen Peter Van Rompuy overtuigen, misschien straks bij het gratis vat, en Vlaanderen is onafhankelijk.’ Waarop Van Rompuy de hete aardappel laconiek doorschoof. Bespaar je de moeite zei hij. Je hebt toch al Maurits Vande Reyde (ex-Open Vld, nu onafhankelijk), die zal dat zeker willen doen.
VB heeft het moeilijk om een geloofwaardig verhaal te vertellen over onafhankelijkheid.
Het was een van de meer plezierige momenten in het debat. Vooral Axel Ronse heeft er een handje van weg om het publiek te entertainen. Maar ten gronde putten zowel hij als Van Rompuy zich uit in het door de gehaktmolen halen van het Vlaams Belang-plan. ‘Dat is waanzin, echt waanzin,’ zei Ronse met veel nadruk.
Waarna het alweer opviel, net zoals dat ook al het geval was tijdens de verkiezingscampagne van vorig jaar, hoe moeilijk het Vlaams Belang het heeft om die kritiek te weerleggen en een geloofwaardig verhaal te vertellen over het uitroepen van de Vlaamse onafhankelijkheid.
Onafhankelijk
Maar onmiddellijk daarna was het Axel Ronse die een blauwtje opliep. ‘Vergeet niet dat slechts een heel klein deel van de Vlamingen voorstander is van onafhankelijkheid’, zei hij. ‘Kijk maar eens, wie in de zaal is voor Vlaamse onafhankelijkheid ?’ Daarop stak de overgrote meerderheid van het 150-tal aanwezigen in de aula de hand op.
Dat was niet wat Ronse verwacht had, en hij moest meteen zijn discours wat bijsturen. ‘Dat doet me heel veel plezier’, zei hij. ‘Ik ben zelf ook voor Vlaamse onafhankelijkheid. Maar jullie zijn helaas niet representatief voor de bredere bevolking.’
Sensibiliseren
Dat laatste klopt natuurlijk, het zijn voornamelijk Vlaamsgezinde studenten die naar een communautair debat komen. Maar zulke studenten blijken toch wel minder zeldzaam dan soms wordt aangenomen. Dat is alvast iets wat Van Rompuy en Ronse konden ‘meenemen’.
Misschien onder de indruk van dit Vlaamsgezinde studentenpubliek beloofde Ronse dat zijn partij meer werk zou maken van het sensibiliseren van de Vlamingen voor onafhankelijkheid. Al viel het ook op dat de woorden ‘meer autonomie’, ‘zelfbestuur’ en ‘onafhankelijkheid’ nogal gemakkelijk inwisselbaar zijn in zijn discours.
Klassieke staatshervorming
Een ‘V-meerderheid’ voor een soevereiniteits- of onafhankelijkheidsverklaring is duidelijk geen optie voor de N-VA, maar dat wisten we natuurlijk al langer. Dan blijft enkel de weg over van een klassieke staatshervorming, maar hoe zien CD&V en N-VA dat ?
Een ‘V-meerderheid’ voor een soevereiniteits- of onafhankelijkheidsverklaring is duidelijk geen optie voor de N-VA.
Peter Van Rompuy toonde zich weinig hoopvol wat dat betreft. Enerzijds is het budgettair niet meer mogelijk om meer Vlaamse autonomie af te kopen met meer middelen voor Wallonië. Anderzijds is het door de groei van de antisysteempartijen steeds moeilijker om een tweederdemeerderheid te vinden. Hoe meer kiezers er voor het Vlaams Belang stemmen, hoe kleiner de kans op meer Vlaamse autonomie, was dus de boodschap.
Ook Axel Ronse stelde zich zeer nuchter en pragmatisch op over die nieuwe staatshervorming. Als het kot in brand staat moet je blussen en geen tijd verliezen aan eindeloos gepalaver over institutionele zaken. Zeker nu de Waalse kiezer het op een miraculeuze wijze mogelijk gemaakt heeft om het centrumrechtse federale beleid te voeren dat de Vlamingen al zo lang wensen.
En in 2029 ?
Maar stel nu dat de kiezer de teerlingen in 2029 opnieuw gooit zoals in 2024 en de huidige Arizona-coalitie behoudt haar meerderheid, komen er dan opnieuw vijf jaar van communautaire stilstand ? Doet Bart De Wever dan gewoon verder als premier, zonder staatshervorming ?
Daarop kwam een verrassend duidelijk antwoord van Ronse : ja. Arizona heeft zoveel economisch hervormingswerk op de plank dat daarvoor minstens twee legislaturen nodig zullen zijn. En Van Rompuy was het daarmee eens.
Moraal van het verhaal is dus (ten minste volgens Van Rompuy en Ronse) : om een staatshervorming mogelijk te maken in 2029 moeten de Walen massaal voor de PS stemmen en mogen de Vlamingen niet voor het Vlaams Belang stemmen. Maar misschien kunnen de flaminganten toch maar best beginnen wennen aan het idee dat de communautaire stilstand nog minstens zal duren tot… 2034.
Bart Maddens (1963) is germanist en politieke wetenschapper. Als student was hij actief in het KVHV van Leuven en in de Volksunie-Jongeren. In de jaren 1990 was hij lid en bestuurder van het IJzerbedevaartcomité. Vandaag publiceert hij regelmatig opiniestukken over de Vlaamse Beweging en de staatshervorming. Hij is auteur van onder meer ‘Omfloerst separatisme. Van de vijf resoluties tot de Maddens-strategie’.
foto’s (c) Gazet van Hove.