NIEUWS – door Filip Michiels – www.doorbraak.be .
Het aantal illegale migranten dat de EU binnenkomt, is in de periode juli 2024-juni 2025 met 35 procent gedaald. Maar de asieldruk op ons eigen land blijft opvallend groot. Dat blijkt uit een nieuw migratierapport van de Europese Commissie. Intussen laten Polen, Hongarije en Slowakije weten dat ze niet bereid zijn asielzoekers over te nemen uit landen die volgens de Commissie ‘onder zware migratiedruk’ staan. Het nieuwe asiel- en migratiepact komt zo stevig op de helling te staan.
In de periode juli 2024-juni 2025 kwamen minstens 223.812 migranten illegaal de EU binnen. Dat moet blijken uit nieuwe cijfers van de Europese Commissie. Ruim 150.000 mensen bereikten Europa via de Middellandse Zee, maar minstens drieduizend migranten lieten ook het leven bij hun pogingen om over zee naar Europa te reizen. In het lijvige rapport identificeert de Commissie voor het eerst ook de lidstaten die officieel ‘onder migratiedruk’ staan : Italië, Griekenland, Cyprus en Spanje.
Overplaatsing asielzoekers
Een hele rist andere lidstaten – waaronder ook België, Frankrijk en Nederland – lopen volgens de Commissie ‘het risico op migratiedruk.’ Bijvoorbeeld omdat hun opvangsystemen onder druk staan, of omwille van het grote aantal aankomsten vorig jaar.
Uit het rapport blijkt dat de asieldruk op ons land uitzonderlijk hoog blijft. In absolute cijfers kreeg België in de bewuste periode het zesde hoogste aantal asielzoekers van alle EU-lidstaten te verwerken, na Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië en Griekenland. Plaatsen we het aantal asielaanvragen tegenover het aantal inwoners en het BNP, dan eindigt ons land zelfs op de derde plaats van alle EU-lidstaten, na Griekenland en Cyprus.
Het nieuwe rapport komt er in aanloop naar de opstart van het langverwachte Europese asiel- en migratiepact in juni 2026. Spanje, Griekenland, Italië en Cyprus komen hierdoor definitief in aanmerking voor de overplaatsing van asielzoekers naar andere EU-lidstaten of voor extra financiële compensatie.
Lidstaten waarvoor er nu officieel een ‘risico op migratiedruk’ werd vastgesteld, onder meer ook België dus, krijgen vanaf volgend jaar prioritaire toegang tot een zogenaamde EU-toolbox voor migratieondersteuning. Hun situatie zal ook snel weer worden geëvalueerd, afhankelijk van de veranderingen op het terrein.
Solidariteitspool
Met het oog op de concrete uitvoering van het asiel- en migratiepact stelde de Commissie deze week ook het nieuwe Europees Solidariteitsfonds voor. Dat is een mechanisme om het totale aantal te herplaatsen asielzoekers jaarlijks vast te leggen. Elke lidstaat zal via een zogenaamde solidariteitspool een bijdrage moeten leveren die evenredig is met zijn bevolking en BBP.
Over de exacte omvang daarvan weigert de Europese Commissie voorlopig te communiceren, maar eerder werd wel al vastgelegd dat het jaarlijkse minimum op 30.000 herplaatsingen en 600 miljoen euro aan financiële bijdragen moet liggen. Toch houdt de Commissie op dat vlak nog een stevige slag om de arm. ‘De daadwerkelijke bijdragen zullen een weerspiegeling zijn van wat de lidstaten die onder druk staan vragen en wat de bijdragende lidstaten aanbieden,’ klinkt het in een mededeling.
Geen blanco cheque
Wie weigert om het vastgelegde aantal asielzoekers over te nemen, kan er ook voor kiezen om 20.000 euro te betalen per asielzoeker die niet wordt overgeplaatst of om operationele steun te financieren in de vier zwaarst getroffen lidstaten. Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) laat er geen twijfel over bestaan dat ons land geen asielzoekers zal overnemen maar resoluut kiest voor financiële bijdragen. ‘Voor deze regering is het duidelijk dat het Belgische systeem nog steeds overvol zit. Met onze financiële steun kunnen we andere lidstaten aan de buitengrenzen helpen om structurele maatregelen te nemen, zodat er niet langer doorgereisd wordt naar België,’ geeft ze aan.
België zal streven naar een zo beperkt mogelijke bijdrage
Van Bossuyt bevestigt ook dat er nog onderhandeld moet worden over de exacte omvang van de Belgische bijdrage. ‘Die zal zal worden berekend op basis van onze fair share, maar België zal streven naar een zo beperkt mogelijke bijdrage. Tegelijk mag die solidariteit natuurlijk geen blanco cheque zijn. Lidstaten die vanuit die solidariteit ontvangen, zullen zelf ook de Europese regels moeten naleven, waaronder de Dublinverplichtingen. Dat principe is voor ons essentieel, maar voorlopig missen we een concreet stappenplan om die naleving al de komende maanden op te volgen.’
Foert
Intussen rijst almaar meer de vraag of de Europese Commissie zich niet te al te snel rijk rekent met al die mooie rapporten en plannen. Zowel de Hongaarse, de Slowaakse als – toch enigszins verrassend – de Poolse premier lieten intussen al weten dat ze niet zullen meewerken aan de uitvoering van het asiel- en migratiepact. En de kans is zeker niet onbestaand dat ook Tsjechië zich nog bij dat clubje aansluit. Zij willen noch financieel noch via de opvang van migranten bijdragen, zo onderstreepte de Poolse premier Tusk deze week nog op Twitter.
Zo worden de fundamentele principes van het nieuwe migratiepact al van bij het begin ondergraven
Europees Migratiecommissaris Magnus Brunner moest deze week op een persconferentie ook erkennen dat Boedapest en Warschau hun uitvoeringsplan voor het pact nog niet eens aan de Europese Commissie hebben voorgelegd.
Houden die lidstaten effectief voet bij stuk, dan worden de fundamentele principes van het nieuwe migratiepact al van bij het begin volledig ondergraven. In theorie riskeren de dwarsliggers een inbreukprocedure, maar zal de soep zo heet worden gegeten wanneer ook een grote lidstaat zoals Polen foert zegt tegen de Commissie ?
Filip Michiels is zelfstandig journalist/auteur en schreef ruim 20 jaar voor diverse Belgische kranten, weekbladen en websites. Hij won tweemaal de Citi Persprijs voor economische journalistiek en was eenmaal genomineerd voor de Belfius Persprijs. In 2022 publiceerde hij de biografie van Bessel Kok : “Chaos & Charisma”. Hij werkt sinds 2019 voor Doorbraak en coördineert ook Doorbraak Magazine.
foto’s (c) Gazet van Hove.