Herman Matthijs waarschuwt : shutdown in januari is realistisch
NIEUWS – door Vanille Dujardin – www.doorbraak.be .
De Brusselse minister van Begroting Dirk De Smedt (Open Vld) sloeg eerder deze week alarm : een shutdown van het Brussels Gewest is geen doemscenario maar een realistische optie. Hoogleraar Overheidsfinanciën Herman Matthijs bevestigt dat zonder verpinken : ‘Als er in januari geen kaskredieten meer zijn, is het gedaan.’
Een primeur in de Belgische geschiedenis, volgens Matthijs. Maar verrassend is het niet. ‘Iedereen weet dat de administratie en de begroting moeten worden gesaneerd’, zegt hij. ‘Iedereen weet dat er problemen zijn met veiligheid en netheid. Maar niemand doet iets’.
528 dagen zonder regering
Vorige maand verloor het gewest een kredietlijn van 500 miljoen euro bij Belfius. Intussen klopte Brussel bij ING aan om de financiering verder te zetten. Maar volgens de professor ligt de kern van het probleem elders: Brussel heeft geen regering, geen plan en vooral geen leiding. ‘Gaat men nog aan een begroting geraken ?’, vraagt Matthijs zich af.
Zo wordt er achter de schermen gesproken over een linksere coalitie met Ahmed Laaouej (PS), Les Engagés, Ecolo en Défi, maar die raakt volgens Matthijs niet ver genoeg. ‘Ze komen maar aan 36 zetels bij de Franstaligen’, zegt hij. ‘En dan moet er nog een Vlaamse meerderheid komen, waarbij Fouad Ahidar opnieuw in beeld komt’.
Ook een federale tussenkomst lijkt weinig realistisch. ‘De federale overheid heeft zelf al genoeg budgettaire problemen’, aldus Matthijs.
Wat als de geldkraan dichtgaat ?
Een shutdown betekent dat Brussel voor het eerst in de geschiedenis diensten zal moeten opschorten. Dan moeten er keuzes worden gemaakt. ‘Je krijgt dan discussies over wat prioritair is en welke diensten essentieel zijn’, zegt Matthijs. ‘Blijft de MIVB rijden? Wat met de huisvuilophaling? Er staat bij ons nergens in de begrotingswetgeving wat wel of niet moet openblijven.’
Er staat nergens in de begrotingswetgeving wat wel of niet moet openblijven
De timing maakt de situatie nog explosiever: vanaf 1 januari moet Brussel ook langdurig werklozen overdragen aan de OCMW’s. ‘En die hebben op hun beurt meestal geen geld meer’, zegt Matthijs.
‘Sense of urgency ? Die is al jaren zoek’
De echte crisis ligt volgens Matthijs niet alleen in de cijfers, maar in de houding van de Brusselse politiek. ‘De sense of urgency is volledig zoek’, zegt hij. ‘Dat is al jaren zo. De oppositie heeft geen plan, de meerderheid heeft geen plan. Iedereen weet dat het fout loopt, maar niemand neemt de leiding. Iedereen wacht, om strategische redenen.’
Ook de Vlaamse partijen gaan niet vrijuit. ‘Ze zitten in de minderheid, maar ik heb daar ook niet veel plannen gehoord om de situatie op te lossen.’
Gouden medaille voor mislukt Gewest
De professor gaat nog verder: het hele Brusselse bestuursmodel moet op de schop. ‘Men moet dringend nadenken over het Brussels Gewest, want het werkt niet’, zegt hij. ‘Het is compleet mislukt. De gouden medaille van de mislukte staatshervorming’.
Maar wat er dan in de plaats moet komen? ‘Daar heeft niemand een plan voor’, besluit Matthijs. ‘Alles is te redden, maar je moet het willen en daarna ook doen. En vandaag doet niemand iets’.
Vanille Dujardin is zelfstandig journalist en schrijft al 3 jaar voor diverse Belgische kranten, weekbladen en websites. Haar scherpe pen en nieuwsgierige blik focussen zich vaak op politiek en maatschappelijke thema’s. Sinds 2025 werkt ze voor Doorbraak, waar ze haar passie voor politiek journalistiek ten volle inzet.
foto’s (c) Gazet van Hove.