door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke .
Een nieuwe reeks topbenoemingen bij overheidsbedrijven en publieke instellingen draaien de bladzijde van de paarse jaren en van de Vivaldi-regering op. Figuren met een PS- en een Open Vld-etiket komen aan het einde van hun mandaat en verliezen hun topfunctie. De grote winnaar is de N-VA.
Eind vorig jaar nam de federale regering nog snel een aantal beslissingen rond nieuwe benoemingen in overheidsbedrijven en publieke instellingen. Zo komt er een einde aan het voorzitterschap van de Federale Participatiemaatschappij of SFPIM van Laurence Bovy. Laurence wie ?, zullen velen in Vlaanderen vragen. Begrijpelijk, want hier is ze een quasi onbekende. Nochtans was Bovy hét schoolvoorbeeld van de PS-benoeming aan de top van tal van overheidsbedrijven en publieke organisaties. En dus zeer invloedrijk, om niet te zeggen machtig.
Onaantastbaar
Ze was het vorige decennium onder andere voorzitter van de raad van bestuur van de NMBS. En zoals bij veel PS-benoemingen zijn zo’n figuren quasi onaantastbaar. Ze staat sinds 2017 aan het hoofd van de Brusselse watermaatschappij Vivaqua. Ze kreeg die post na haar passage als kabinetschef bij PS-minister Laurette Onkelinx, en dat ondanks het feit dat een headhunter liever een andere kandidaat voor de functie op het oog had. Vivaqua werd de voorbije jaren trouwens een schoolvoorbeeld van Brussels wanbeleid. Maar Bovy bleef op post.
Dat ze nu vertrekt bij SFPIM, is symbolisch : het betekent het einde van de dominantie van de PS in allerlei overheidsorganen. De regering-De Wever wil die bladzijde omdraaien. De sporen van de benoemingen onder de paarse regeringen-Verhofstadt en de Vivaldi-regering onder leiding van Alexander De Croo moeten worden uitgewist. Vandaar ook dat de gedelegeerd bestuurder van SFPIM, Koen Van Loo, met Open Vld-etiket, aan het einde van zijn mandaat mag beschikken. Al was in de Vlaamse pers hier en daar op te vangen dat Van Loo nog even zou aanblijven. Hij is eerder een rechts-liberaal dan een links-liberaal. En de Federale Participatiemaatschappij staat voor een belangrijke opdracht in 2026, zoals onder meer de verkoop van 20 procent van de aandelen van staatsbank Belfius.
“De oude politieke koehandel blijft een constante in de Wetstraat”
Het is wel een feit dat de partijen in de federale regering op termijn de belangrijke posten die nu vrijkomen, zullen bezetten. En dan zijn het in eerste instantie de N-VA en de MR die langs de kassa passeren. Vooral de Vlaams-nationalisten hebben er in het kader van hun lange mars door de instellingen belang bij om hun positie in tal van overheidsbedrijven en publieke instellingen te versterken. De MR is er de facto al sterk aanwezig. Bij SFPIM is sprake van een N-VA benoeming, al zou MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wel geïnteresseerd zijn om er een eigen pion te plaatsen. Meer bepaald Axel Miller, ex-hoofd van de studiedienst van de Franstalige liberalen, maar ook en vooral de topman van het ter ziele gegane Dexia. Het zou een typisch Belgische ironie van de geschiedenis zijn dat Miller dan de gedeeltelijke privatisering van Belfius moet begeleiden.
Het is in deze een spel van geven en nemen, met als grote winnaars dus de MR en de N-VA. Plus op de achtergrond Les Engagés dat graantjes kan meepikken. Zo zullen de vroegere Franstalige christendemocraten de nieuwe voorzitter van telecombedrijf Proximus leveren.
Verlies voor socialisten
Voor de Vlaamse socialisten liggen de zaken iets moeilijker. Bij de Nationale Loterij zou topman Jannie Haek, straks 61 jaar, mogen beschikken. De MR aast op de post. Dat Haek als verlengstuk van Vooruit de plaats moet ruimen, is wat vreemd. Lange tijd zat de voormalige kabinetschef van Johan Vande Lanotte gebeiteld in tal van topfuncties. Volgens sommigen omdat hij te veel wist over de kuiperijen van de ‘keizer van Oostende’. Dat is nu blijkbaar niet langer een argument om hem aan boord te houden.
“Vooral N-VA en MR passeren langs de kassa”
Ook voor CD&V lijkt de tijd voorbij dat men royaal in de postjesmand kon graaien. Men hoopte bij de christendemocraten op een promotie van Steven Vanackere van directeur bij de Nationale Bank tot vicegouverneur. Maar de N-VA zou op die post azen, desnoods op termijn voor Sven De Neef die nu nog kabinetschef is van eerste minister Bart De Wever.
De benoemingen bij de Nationale Bank, die tot de meest prestigieuze behoren, zorgen binnen de coalitie voor spanningen. Vanackere moest eigenlijk al een jaar geleden herbenoemd worden als directeur. Dat de N-VA lonkt naar het vicegouverneurschap is dan weer niet zo verwonderlijk.
De partij denkt al op langere termijn, namelijk de nummer een – die van gouverneur – leveren in 2028 of sowieso voor het einde van de legislatuur, wanneer de huidige gouverneur Pierre Wunsch wellicht vertrekt, of zijn mandaat op zijn minst ten einde loopt. Tegen dan zou de N-VA dus een kandidaat klaar willen hebben staan. Ex-minister van Financiën Johan Van Overtveldt is met zijn 70 jaar te oud voor een functie waarvoor hij als economist nochtans in aanmerking zou komen. Dan toch Sven De Neef ?
Dat zou echter wel betekenen dat een topfunctie voor een partijgetrouwe bij SFPIM moeilijker wordt. Dat zou dan weer een post voor CD&V zijn. Daar waar de christendemocraten er bij het toekennen van een aantal functies bekaaid afkomen, zouden ze zo via de achterdeur weer aan belang winnen. Ook het voorzitterschap van de NMBS zou een post voor de partij van Sammy Mahdi zijn. De voorzitter van infrastructuurbeheerder Infrabel zou dan weer een socialist worden. Kortom, de oude politieke koehandel blijft een constante in de Wetstraat.
foto’s (c) Gazet van Hove.