COLUM – door Jan Denys – www.doorbraak.be
In 1986 ontmoette ik voor het eerst iemand met een stevig maatschappelijk gewicht. Als vertegenwoordiger van het tijdelijke personeel in het Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving (HIVA) volgde ik de raad van bestuur. Die werd geleid door Willy D’Havé, op dat moment ook de voorzitter van het Algemeen Christelijk Werknemersverbond (ACW).
De christelijke zuil was toen nog stevig en Willy D’Havé behoorde tot de kleine kringen rond de absolute macht in België. Maar zijn rijk zou spoedig ten einde komen : Willy D’Have werd in 1988 opgevolgd door Theo Rombouts. Aan het einde van zijn bewind begon de christelijke zuil te wankelen en in 1999 verhuisde de CVP naar de oppositiebanken.
Na die opdoffer zou de partij zich nog één keer enigszins herstellen onder Yves Leterme, maar dat was van korte duur. Vanaf dan zou de N-VA het politieke leiderschap in Vlaanderen opeisen. Met de neergang van de CVP en later de CD&V werd ook de macht van de christelijke zuil gekortwiekt. Een deel ervan kon enkel nog bestendigd worden omdat de zuil ingebakken zit in de Belgische en Vlaamse structuren.
Discussie
Het is die ingebakken macht die de N-VA nu ter discussie stelt. De namen D’Havé en Rombouts klinken nog als klokken. Maar wie kent Jan Renders, de opvolger van Rombouts ? En wat gezegd van Peter Wouters, die daarna kwam ? Het ACW, de oude machtsstructuur, werd in 2014 trouwens omgedoopt tot beweging.net. Daarvan is Julie Hendrickx Devos nu voorzitter. De eerste vrouw en meteen ook de eerste voorzitter van vreemde origine aan het hoofd van de organisatie. Ze werd als baby geadopteerd uit een Indiaas weeshuis en heeft haar biologische ouders nooit gekend.
Julie Hendrickx Devos kreeg vorig weekend een uitgelezen kans om zich op de voorgrond te werken met een uitgebreid interview in De Zondag. De sfeer zat meteen goed : ze startte het professionele deel van het interview met de fiere mededeling dat ze met de volle honderd procent van de stemmen verkozen werd tot voorzitter. Daar is zelfs Stalin nooit in geslaagd.
Marginale bijdragen
Wat volgt is een ronduit ontgoochelend interview. Het begint met een pleidooi voor ‘een grondige herverdeling van de middelen’. Waarom klinken die pleidooien altijd het luidst in landen waar al heel wat herverdeeld wordt ? Het geld wordt gehaald bij de meest kwetsbaren. Zou het ?
Volgens recente analyses van de Nationale Bank betaalt de 10 procent van mensen met een topinkomen ongeveer de helft van de totale personenbelasting. De armste 50 procent van de bevolking draagt maar 10 procent bij. De bijdrage van de meest kwetsbaren is marginaal.
Plannen onder vuur
Daarna neemt de voorzitter de plannen van de regering om meer zieken en werklozen opnieuw aan het werk te krijgen onder vuur. ‘Waar zijn de echte maatregelen om de mensen beter te begeleiden ? Die zie ik niet hoor’, klink het.
De zusterorganisatie ACV zit al sinds het ontstaan van de VDAB in 1989 in de raad van bestuur. Als de VDAB de mensen onvoldoende heeft begeleid, dan is het ACV daar minstens mee verantwoordelijk voor. En wat heeft de mutualiteiten al die jaren belet om voor de zieken zelf meer begeleiding te voorzien ? De kritiek zou iets geloofwaardiger zijn als ze gepaard zou gaan met wat meer zelfkritiek.
Daarna wordt de gaspedaal helemaal ingeduwd. ‘De pensioenhervorming is ronduit crimineel’, vindt de voorzitter. Die uitspraak deed ze eerder al en ze krijgt van de journalist de kans om de toon wat te milderen, maar dat slaat ze vriendelijk af. ‘Crimineel’ betekent ‘misdadig’. Eigenlijk moet minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) dus voor een tribunaal worden gebracht. En nu we toch bezig zijn : ‘N-VA vergeet vooral de rijke blanken niet.’ Een racistische uitspraak die geen verdere commentaar behoeft.
Desinformatie
Ook de desinformatie mag niet ontbreken. De N-VA is uiteraard voor het Amerikaanse model. Misbruiken bij de ziekenfondsen ? Dat komt neer op flauwe anekdotiek. Een wel heel pijnlijke uitspraak als de dag na het interview enkele nieuwe studies worden gepubliceerd die niet zeer flatterend zijn voor de ziekenfondsen.
Op het moment dat het interview gepubliceerd wordt heeft de voorzitter van het socialistische ziekenfonds Solidaris, Christel Geerts, de dag ervoor al in Het Laatste Nieuws een soort mea culpa uitgesproken: ‘Een deel van de kritiek op de ziekenfondsen is absoluut terecht.’ Maar de voorzitter van beweging.net, gelieerd aan de Christelijke Mutualiteit, is zich nog van geen kwaad bewust. Met Willy D’Havé zou het allemaal niet waar geweest zijn.
Zelf een gesprek aanvragen met premier Bart De Wever (N-VA) zit er niet in. Dat is al een rode lijn. Maar als ze uitgenodigd wordt, dan zal ze wel geen ‘neen’ zeggen. De premier zal ongetwijfeld een diepe zucht slaken…
Julie Hendrickx Devos heeft geen knappe entree gemaakt, tenzij ze wilde illustreren dat beweging.net politiek geen enkele rol van betekenis meer speelt. Willy D’Havé heeft zich ongetwijfeld omgedraaid in zijn graf.
Jan Denys Volgt sinds 1983 de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Eerst op de KULeuven als wetenschappelijk medewerker, later bij Randstad en sind eind 2024 als zelfstandig expert. Hij is sinds 2015 lid van de Hoge Raad voor Werkgelegenheid.
foto’s (c) Gazet van Hove.