COLUMN – door Rik Torfs – www.doorbraak.be .
Vlag van Comac, de studentenbeweging van de PVDA / (c) Wikimedia Commons
Ooit was ik studentenvertegenwoordiger in de Academische Raad van de KU Leuven. Er waren minder kandidaten dan verkozenen. Dan ben ik altijd op mijn best. Toch bleef enige omzichtigheid geraden. De door de universiteit betaalde vrijgestelden, ook verkozen, waren immers allemaal lid van Amada, vandaag PvdA geheten. Ze hoopten de wereldrevolutie te ontketenen waarna alle bezit gemeenschappelijk zou worden, hoewel ze voorlopig weigerden hun eigen lief met anderen te delen. Brave Chirojongens waren en bleven ze.
Rond 1980 nam hun invloed zienderogen af. Ze schreven hun laatste onleesbare manifesten en keerden terug naar hun dorp, waar ze op alternatieve wijze het fascisme bestreden door naarstig in hun biologische moestuin te schoffelen. Hun lief vertrok naar Canada.
Het ging moeizaam met het communisme. De val van de Berlijnse muur hielp ook al niet. Dat het oude systeem in de voormalige satellietstaten van de Sovjet-Unie niet meteen terugkeert, lijdt geen twijfel. Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovakije, Roemenië, Bulgarije : nergens komt extreemlinks van de grond.
Bij ons ligt dat anders. We hebben geen kleine halve eeuw communisme meegemaakt en konden blijven hangen in de jaren veertig, toen vadertje Stalin, goedlachs en besnord, voor ons de oorlog wist te winnen. Hij bevrijdde ons zonder dat hij de kans kreeg ons te verknechten, dus vinden velen het communisme eigenlijk wel leuk. Gelijkheid en zo. Solidariteit, net wat u zegt. En was wijlen Jezus-Christus niet de eerste communist, eerder dan een tegenstander van voorbehoedsmiddelen ?
De agenda
Dat verklaart de huidige machtspositie van de PVDA. De partij maakt op weinig plaatsen deel uit van het bestuur, enkel hier en daar in Wallonië en Brussel. Maar effectieve macht is niet nodig om de agenda te bepalen. Zo kleurden ecologische partijen jarenlang de politieke agenda groen, tot in zijn meest absurde consequenties.
Herinner u de klimaathysterie van 2019 toen de planeet stante pede zou vergaan, we hadden nog een paar weken om het tij te keren. Er was de sluiting van de kerncentrales en de daaruit voortvloeiende afhankelijkheid van het buitenland, collectieve verarming inbegrepen. En de peperdure, bureaucratisch tot in de puntjes omkaderde, energietransitie die een huis voor de middenklasse stilaan onbetaalbaar maakt. Gelukkig zijn er nog flatjes van zestig vierkante meter in de stad. Komt dat even goed uit, want het culturele aanbod is er vernieuwender.
Ook het Vlaams Belang bepaalde de agenda. Wat Conner Rousseau over migratie zegt, kan Tom Van Grieken zich niet veroorloven, maar het is wel dankzij Van Grieken en zijn voorgangers dat Rousseau het kan zeggen.
Tegen ongelijkheid
Op een gelijkaardige manier trekt de PVDA vandaag aan de touwtjes. Moeten we niet tegen die vermaledijde ‘ongelijkheid’ blijven strijden ? Horen erfenissen niet toe aan vadertje staat die zo goed voor ons zorgt ?
Een ‘rechtvaardige’ bijdrage van de vermogens is een slogan die velen, ook in het centrum, van extreemlinks hebben overgenomen. En dan is er, tussen alle andere uitzichtloze ellende in de wereld, de buitensporig grote aandacht voor Gaza. Zelfs de cd&v is daar naarstig mee bezig. Zonder de druk van extreemlinks zou dat anders zijn geweest.
Post-democratisch tijdperk
Naast de democratische weg bewandelen de PVDA en haar jongerenbeweging Comac ook de minder democratische, wat ik vanuit hun oogpunt enkel een verstandige strategie kan noemen. De gemaskerde bezetters van de UGent waren vaak geen studenten, maar doodgewone extreemlinkse activisten. Die ook de protesten van de Franstalige leerkrachten in Brussel wisten te kapen en er meesterlijk in slaagden de rellen als democratisch verzet tegen politiegeweld te kwalificeren.
Gewiekste politici als Raoul Hedebouw en Jos D’Haese hebben uit hun eigen communistische familiegeschiedenis geleerd dat je mensen niet overtuigt met lange analyses. Maar wel met een glimlach, eenvoudige slogans en dure beloftes die enkel haalbaar zijn in een repressief, totalitair regime.
Komen we in zo’n regime terecht ? Eerlijk gezegd, ik denk en hoop van niet. Het is aan de burgers, misschien wel vooral degenen die niet de handicap torsen ‘hoogopgeleid’ te zijn, de werkwijze van de PVDA te doorzien en openlijk ter discussie te stellen.
Maar mocht het beoogde regime er toch komen, dan staan er ongetwijfeld ethisch bevlogen collaborateurs klaar. Want ‘meer gelijkheid’, ‘rechtvaardige belastingen’, ‘solidariteit met de allerzwaksten’, wat klinkt er mooier ? Krantencommentaren zullen in spetterende volzinnen de transitie naar het post-democratische tijdperk bezingen.
Zelf zal ik blijven schrijven, vanuit Baarle-Nassau.
Rik Torfs is Belgisch hoogleraar emeritus aan de KU Leuven, kerkjurist, oud-rector van de KUL, bekend mediafiguur, voormalig christendemocratisch politicus en bekende twitteraar.
foto’s (c) Gazet van Hove .