NIEUWS – door Roan Asselman – www.doorbraak.be .
Jan Peumans in het Vlaams Parlement – foto © Vlaams Parlement via Flickr
In een spraakmakend interview voor De Zondag haalt voormalig Vlaams Parlementsvoorzitter Jan Peumans zwaar uit naar zijn partij. De Limburger vindt de N-VA, in essentie, te liberaal (in socio-economische zin), te militaristisch en te ‘Belgisch’. Een evolutie die hij beklaagt, maar die de éminence grise niet tegenhield om zich jarenlang in te zetten voor een partij waarin hij, zo blijkt, niet gelooft. Zoiets heeft een naam : kiezersbedrog.
Iemand moet Jan Peumans dringend vertellen dat de Volksunie niet meer bestaat. Al 25 jaar niet meer. Die inlichting is nodig, want Peumans’ nostalgie naar een partij die eigenlijk nooit bestaan heeft – de VU was vooral een praatbarak – blijkt vruchtbare bodem voor herhaaldelijk en publiekelijk uithalen naar de mensen die hem niet één maar twee keer eerste burger van de (Vlaamse) natie maakten. Een erestoel waarop de erevoorzitter graag zat, die hij handig gebruikte om zichzelf de status van Bekende Vlaming aan te meten. Of denkt u dat Sven de Leijer en de Vrede op Aarde-ploeg stiekeme N-VA’ers zijn ?
Resterende relevantie
Jan Peumans haat ‘zijn’ N-VA. Wie hem de voorbije jaren volgde, kan tot geen andere conclusie komen. Tezelfdertijd kan hij niet zonder de N-VA. Zijn resterende relevantie is immers onlosmakelijk verbonden met zijn profiel van anti-N-VA-N-VA’er (zeg dat eens drie keer snel na elkaar). Was Jan Peumans een oud-parlementsvoorzitter die vond dat zijn partijgenoten het prima deden, Paul Cobbaert van De Zondag had hem nooit gebeld.
Peumans is een linkse flamingant, socio-economisch en cultureel. Hijzelf ziet zijn partij intussen gedomineerd door rechtse Belgicisten (of toch : non-flaminganten), socio-economisch en cultureel. Dat is overdreven, maar het is zijn mening. Een mening die, als ze werkelijk de zijne is, Peumans in een uitzonderlijk slecht daglicht plaatst. Al lijkt hij dat zelf niet te beseffen.
Niet veranderd
Gisteren deelde Ivan De Vadder, in het kader van grote ‘herverkavelingsdebat’, een grafiek uit het electoraal onderzoek van professor Stefaan Walgrave (UA).
Dat onderzoek dateert van 2024, en toont hoe de N-VA sinds 2019 cultureel noch socio-economisch opschoof, niet naar links en niet naar rechts. Volgens de onderzoekers was de N-VA in 2019 en 2024, met andere woorden, dezelfde partij. Even rechts als vier jaar eerder, in tegenstelling tot onder meer de cd&v, Vooruit en Vlaams Belang (die alle naar rechts opschoven).
Het onderzoek van Walgrave steunt de conclusie die verschillende analisten intuïtief maken, met name dat de N-VA haar ‘transformatie’ doormaakte voor en tijdens de eerste regeringsdeelname (2014-2018). De N-VA van vandaag bestond waarschijnlijk al in 2014, en zeker in 2019. Toch koos Peumans ervoor om zijn aanzienlijk politiek kapitaal in te zetten voor de partij waarin hij zich al in 2019 (en wellicht vroeger) niet meer herkende. Meer nog, in zijn interview met De Zondag schept hij erover op :
“De partijtop – Jan Jambon op kop – heeft mij altijd verweten de partij kapot te maken. Wat een zever ! Het omgekeerde is waar : ik heb de partij veel stemmen opgeleverd. (fijntjes) In 2014 had ik 63.780 stemmen, het derde meest.”
Peumans verwijst uitdrukkelijk naar 2014, maar zijn claim dat hij ‘de partij veel stemmen heeft opgeleverd’ is net zo waar in 2019 en in 2024. Beide keren kreeg hij als lijstduwer meer dan 20.000 voorkeursstemmen en werd hij vanop de laatste plaats verkozen voor het Vlaams Parlement. Een persoonlijk mandaat, dat hij beide keren weigerde op te nemen. In 2024 expliciet omdat hij de N-VA-ministers van de uiteindelijke regering-Diependaele niet wou verdedigen. Zo leidde Peumans meer dan 20.000 Limburgers om de tuin, want hun stemmen, die bleven na zijn exit netjes bij de N-VA. Bij de N-VA en die dekselse Annick De Ridder.
Egoïstisch
Peumans is lid van een partij die al even niet meer bestaat. Dat hij met zijn striemende kritiek wegkomt, is extra opmerkelijk omdat hij nog altijd mandataris is voor ‘zijn’ N-VA. In Riemst is hij gemeenteraadslid, in Limburg lid van de provincieraad. Maar dat ‘stelt niet veel voor’, vertelt Peumans aan Cobbaert. Een ‘bijverdienste voor oude knorren’. Opnieuw een slag in het gezicht, niet enkel van de N-VA-kiezers die de ‘oude knor’ beide raden in stemden, maar ook voor de jonge partijgenoten die zonder twijfel tevreden zouden zijn met twee eerste ervaringen in de politiek (en twee bijverdiensten).
Peumans is lid van een partij die al even niet meer bestaat
Jan Peumans hoort niet thuis in de N-VA. Dat hoeft evenwel niet het einde te betekenen van zijn politiek engagement. De doctorandus (jawel) kan vandaag vertrekken zonder politiek dakloos te worden. Er bestaat namelijk al een partij die nauwer aansluit bij zijn ideeën. Die partij heet Vista, een sociaalliberale, progressieve en regionalistische partij. Ze stelt electoraal niets voor, maar ze bestaat. En de leiding zou zonder twijfel blij zijn met het lidmaatschap van de bekende Jan Peumans. Maar Peumans, die blijft, als lid en als mandataris, liever schieten op een partij die de zijne niet is.
Als lid van Vista vindt Paul Cobbaert hem allicht minder interessant.
Roan Asselman (1996) is journalist, analist en redacteur van Doorbraak. Hij concentreert zich op de impact van massamigratie op Europese natiestaten, de invulling van politieke rechten in het digitaal tijdperk en de ethische vraagstukken binnen de (bio)medische wetenschap. Roan is jurist en bio-ethicus (beide KU Leuven) en behaalde een postgraduaat in het vermogensbeheer (EMS).