door Roan Asselman – www.doorbraak.be .

In gesprek met een van de bekendste Belgische ondernemers: Fernand Huts. foto © DB

Hij is, volgens een snelle zoekopdracht op Google, de derde rijkste man van België. Fernand Huts, baas van Katoen Natie, filantroop en, in een vorig leven, liberaal politicus. ‘Wat ik toen leerde, is dat politieke partijen geen groep mensen zijn, maar slechts één of twee personen. En dat was niet enkel bij de VLD het geval.’ Geen nieuws voor Jinnih Beels.

In de nieuwste aflevering van De Dwarsliggers gaat gastvrouw Jinnih Beels in gesprek met een van de bekendste Belgische ondernemers van de voorbije decennia : Fernand Huts. De man achter Katoen Natie, het familiale havenbedrijf dat uitgroeide tot een internationale groep met 21.000 medewerkers in veertig landen, sprak zelden zo openhartig – zonder omwegen over ondernemen in België, de rol van de overheid, de economische realiteit en de kracht van cultuur.

Al ziet Huts zichzelf niet meteen als een dwarsligger : ‘Ik uit gewone ideeën waarachter de meeste mensen zich kunnen scharen, want het is gewoon gezond verstand.’ Toch botst dat gezond verstand geregeld met de manier waarop België vandaag wordt bestuurd. Zijn kritiek is scherp, maar onderbouwd – vanuit de ervaring van iemand die toegevoegde waarde creëerde in plaats van ze te herverdelen.

Koek

Een rode draad door het gesprek is Huts’ kijk op welvaart. Hij verzet zich tegen het beeld van de rijke ondernemer die vooral cash oppot. ‘Een ondernemer die iets verdient gaat dat meestal terug investeren. Want het bedrijf of de bedrijfsactiviteit is zijn hobby.’ Het geld verdwijnt niet in een villa of een jacht, maar in nieuwe machines, mensen en markten. Dat verklaart volgens hem waarom zo veel ondernemers zich verzetten tegen extra belastingen op hun persoonlijke vermogen : ‘hun’ rijkdom zit in de zaak.

Fernand Huts pleit voor investeringsstimulerende maatregelen

Vanuit die logica formuleert hij een heldere boodschap voor de politiek : ‘Iemand moet een economische koek maken die groot genoeg is – en liefst zéér groot. Pas daarna kan je praten over de verdeling.’ Die koek wordt gemaakt door hardwerkende mensen, ondernemers en bedrijfsleiders. Wie hen de ruimte ontneemt om te ondernemen en te investeren, maakt de koek kleiner en bemoeilijkt de (her)verdeling. Huts pleit daarom voor investeringsstimulerende maatregelen, zoals de mogelijkheid om investeringen versneld of aan 110 procent af te schrijven. ‘Dan haal je die investeringsbeslissing die nu in de onderste schuif ligt, ineens boven.’

Kleuterklas

Het meest uitgesproken is Huts wanneer hij het heeft over de rol van de overheid. Volgens de Antwerpenaar is de rechtszekerheid in België sterk achteruitgegaan : vergunningen worden ingetrokken, afspraken met kabinetten blijken achteraf niet te gelden en de regelgeving verandert voortdurend. Het gevolg : ondernemers weten niet meer waar ze aan toe zijn en investeren liever elders.

Hij vat het beeldend samen : ‘Wat ik van België vind ? Heel simpel : het belerend vingertje. Een overheid die zich met alles moeit, maar dan ook met alles.’ En even later : ‘Dit systeem is als een kleuterklas.’ Alle Belgen en alle bedrijven worden behandeld als kleine kinderen die tot in de kleinste details moeten worden bijgestuurd. Intussen verschijnt het Staatsblad elke dag vol nieuwe regels. ‘Wie kan daar nog aan uit ?’

Wallonië

Ook over de verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië is Huts onomwonden. Wie de taalgrens overrijdt, ziet volgens hem onmiddellijk een cultuurverschil. In Wallonië verhuizen veel ondernemersfamilies bovendien naar Brussel, terwijl Vlaamse ondernemers vaak in hun eigen streek blijven wonen en zo de lokale economie versterken. Dat leidt in beide landsdelen tot een andere ondernemerscultuur.

De Boerentoren moet een plek worden waar Antwerpenaren en Vlamingen niet één keer komen, maar geregeld terugkeren

Naast de economische analyse loopt er een tweede lijn door het gesprek : cultuur. Via de Phoebus Foundation en het project rond de Boerentoren wil Huts erfgoed en beleving toegankelijk maken voor een breed publiek. ‘Cultuur is het meest verbindende element in een maatschappij.’ Waar de publieke sector als eerste snoeit in cultuur – ‘omdat dat altijd brave mensen zijn’ – injecteert Huts er ondernemerschap. Het resultaat is soft diplomacy die overal deuren opent en nergens tegenstand oproept : ‘Overal ben je welkom, overal maak je vrienden.’ De Boerentoren moet een plek worden waar Antwerpenaren en Vlamingen niet één keer komen, maar geregeld terugkeren voor een diner met Vlaamse streekproducten, een tentoonstelling of een mooi uitzicht (op Brussel).

Huts eindigt het gesprek met een glimlach en een quote die veel zegt over zijn motieven : ‘The difference between men and boys is the size of their toys.’ Ondernemen en cultuur zijn voor hem ook een vorm van spelen : grootschalig, creatief en buiten de lijntjes.

Het tweede seizoen van De Dwarsliggers vindt u – net als het eerste – gratis op YouTube of op uw favoriete podcastplatform. Dat wij u deze serie kosteloos aanbieden, betekent evenwel niet dat ze kosteloos gemaakt wordt. Overweeg daarom een abonnement op Doorbraak en help ons blijven doen wat we doen: dwarsliggen.

Roan Asselman (1996) is politiek journalist, analist en redacteur van Doorbraak. Hij concentreert zich op de impact van massamigratie op Europese natiestaten, de invulling van politieke rechten in het digitaal tijdperk en de ethische vraagstukken binnen de (bio)medische wetenschap. Roan is jurist en bio-ethicus (beide KU Leuven) en behaalde een postgraduaat in het vermogensbeheer (EMS).

foto’s (c) Gazet van Hove.