Nu de begrotingsonderhandelingen blijven aanmodderen en Conner Rousseau nog maar eens de aanval opende op de zelfstandige ondernemers, rijst een belangrijke vraag : hoelang houdt het politieke huwelijk tussen de N-VA en Vooruit nog stand? Beide partijen hadden elk hun electoraal terrein gevonden en liepen elkaar niet in de weg. Maar dat model botst op zijn grenzen.
“Ja, er zijn profiteurs bij de langdurig zieken en de werklozen. En dat moeten we aanpakken. Maar dat geldt dan ook voor misbruik bij managementvennootschappen. Iemand die met zijn scooter een winkel komt bestelen, moet eruit. Maar dat geldt ook voor iemand met een Lamborghini die het systeem berooft.” Het is slechts een van de vele links-populistische uitspraken die Vooruit-voorzitter Conner Rousseau de voorbije dagen in een kranteninterview of op tv deed. Ondernemers en zelfstandigen worden steevast afgeschilderd als een bende superrijke profiteurs.
Het moet pijn aan de oren gedaan hebben bij Bart Buysse, topman van KMO- en zelfstandigenorganisatie Unizo. Die ging een paar maand geleden met een aantal experts nog op de koffie bij Rousseau, om het onder meer te hebben over de bezorgdheden van de zelfstandige ondernemers. Het werd zelfs gedeeld op sociale media. En dan krijgt men dit als ‘bedankje’.
Men kan de uitspraken van Rousseau ook proberen in een breder kader te plaatsen. Het is een deel van het theater in aanloop naar het afsluiten van een begrotingsakkoord. Zo moet ook de ‘sortie’ van vicepremier Frank Vandenbroucke gezien worden. Die had het – overigens volledig onterecht – over budgettair broddelwerk en stond op de rem. De redenering bij Vooruit is: de MR van Georges-Louis Bouchez heeft vervelend gedaan, nu is het aan ons om hetzelfde te doen. En dan kan men aan de achterban zeggen: “Kijk eens hoe hard we gevochten hebben.”
Het N-VA electoraat viseren
De indruk overheerst momenteel dat premier Bart De Wever (N-VA) wat laat begaan, ondanks zijn reprimande in de Kamer tijdens het vragenuurtje vorige donderdag. Hij lanceerde daar een duidelijke waarschuwing richting Frank Vandenbroucke. De begrotingsonderhandelingen in deze moeilijke tijden te lang doen aanslepen met daarbovenop zenuwachtige financiële markten, is als spelen met lucifers op een kruitvat.
De Wever heeft gelijk. Zijn uithaal was beleefd, maar ondertussen moet men zich wel de vraag stellen wat het nu toch al een aantal jaren oude politieke huwelijk tussen Vooruit en de N-VA heeft opgeleverd voor de Vlaams-nationalisten. Het verhaal is bekend : Rousseau was een koele minnaar van de anti-N-VA/Vivaldi-coalitie onder leiding van Alexander De Croo en kreeg van De Wever goede punten toen hij PS-voorzitter Paul Magnette bekritiseerde. De Wever werd voor Rousseau bijna een vaderfiguur. In het programma Het Conclaaf een aantal maanden voor de verkiezingen van 2024 was al te merken dat De Wever en Rousseau het goed met elkaar konden vinden.
Wat dus resulteerde in de as N-VA-Vooruit bij de vorming van de Vlaamse Regering en met het overtuigen van Vooruit om in een federale ploeg te stappen. En op lokaal niveau ontstonden in tal van centrumsteden N-VA-Vooruit-coalities.
Politiek-electoraal was dat voor De Wever ook interessant. Men viste niet in elkaars vijver. En men viel elkaars kiezers ook niet aan. Maar met de manier waarop Rousseau de ondernemers nu begint te diaboliseren, is daar verandering in gekomen. Waarom de zelfstandigen – die toch eerder N-VA dan Anders/Open Vld stemmen – viseren? Bij de N-VA begint men te vrezen dat dit een pak stemmen zal kosten.
Gennez in een parallel universum
Het Vlaams Belang klopt terecht op dezelfde nagel: door de alliantie tussen de N-VA en Vooruit is de partij van Bart De Wever en Valerie Van Peel verplicht om een linkser beleid te voeren dan hen lief is.
Dat wreekte zich bij de Vlaamse budgettaire onderhandelingen. De N-VA moest hemel en aarde bewegen om de geplande stijging van de uitgaven – onder andere voor welzijn – te beperken. Het was een onderdeel van het ‘mystieke’ huwelijk tussen Vlaams-nationalisten en socialisten. Veel geld uitgeven Vlaams, en meer hervormen en besparen federaal. Maar dat evenwicht komt nu onder druk.
Bovendien is er ook een persoonlijk element. Bij de N-VA (en dan gaat het zowel om de kaderleden als om het electoraat) heeft men het gehad met het vreemde gedrag van de Vlaamse Vooruit-ministers. Melissa Depraetere die het constant over koopkracht heeft. En dan is er het onhebbelijke gedrag van Vlaams minister Caroline Gennez. Die kondigde recent aan dat de podcast ‘Het Wassalon’ vroegtijdig wordt stopgezet, na meer dan 300.000 euro die erin is verdwenen.
Een terechte besparing die er onder druk van de andere partijen en de publieke opinie is gekomen. Maar ‘la Gennez’ leeft duidelijk in een parallel universum. In een reactie stelde ze het volgende: “Er is haat en hetze geschapen rondom de podcast, ook al was het een groot succes.” Klopt niet. Want het enige bereik dat de podcast kreeg, was door 64.000 euro aan online advertenties. Wie kan met zo’n mensen nog samenwerken ?
Nodig voor een deal met de PS
Toch houdt het N-VA-Vooruit-huwelijk nog stand. Getuige daarvan is de achterkamerpolitiek om Antwerps Vooruit-gedeputeerde Jinnih Beels politiek te neutraliseren. En ook op lokaal niveau blijven de lijnen open. In Oostende stond de coalitie tussen beide partijen op springen door spanningen met N-VA-schepen Charlotte Verkeyn. De coalitie bleef overeind door overleg van de partijtop en door de nood aan Vlaams geld voor de stad van burgemeester John Crombez.
Het verstandshuwelijk zal wellicht tot de volgende verkiezingen standhouden. Omdat er geen alternatief is. En omdat Vooruit door Bart De Wever nog altijd wordt gezien als bindmiddel voor een volgende regering met de PS. Niettemin is er iets gebroken tussen hem en Conner Rousseau. Naar verluidt stond de N-VA aan het einde van de zomer niet weigerachtig tegenover nieuwe federale verkiezingen. Ondertussen is men door de slechte peilingen en de instabiele obligatiemarkten van die piste afgestapt. Maar volgens sommige N-VA-bronnen zou De Wever hebben gedacht: vervroegde verkiezingen en een kanseliersbonus pakken. Groot genoeg om verder te doen zonder Vooruit. Dat is ondertussen echter politieke sciencefiction geworden.
foto’s (c) Gazet van Hove .