NIEUWS – door Roan Asselman – www.doorbraak.be
Een tripartite heeft een comfortabele meerderheid in de Kamer. Een horrorscenario voor Vlaanderen.
Het gaat niet goed met de federale regering. Dat is niet zo verwonderlijk, aangezien het ook niet goed gaat met het land: beide hangen wel eens samen.
Eerste minister Bart De Wever – vooralsnog niet ontslagnemend – bestuurt met partijen die België met nieuwe belastingen op de rails willen zetten. Volgens Vooruit en Les Engagés kan de begroting van een land met een overheidsbeslag van 55 procent van het bbp maar gesaneerd worden met nieuwe inkomsten. Niet alléén met nieuwe inkomsten, natuurlijk, maar óók met nieuwe inkomsten. Belastingen op de ‘sterkste schouders’, die in België nu al als enigen meer bijdragen aan de schatkist dan ze eruit nemen. Maar, zo redeneert links, ze kunnen nóg meer bijdragen, dus moeten ze dat vooral doen. Het kan, dus het moet.
Hels karwei
Het probleem zijn nochtans niet de inkomsten, het probleem zijn de uitgaven. Dat werd op deze website al meerdere keren geschreven, en het zal nog vele keren geschreven worden. Elk begrotingsevenwicht dat niet voor de volle 100 procent gerealiseerd wordt door te besparen en institutioneel te hervormen (een andere vorm van besparen), is suboptimaal.
De ‘bromance’ tussen De Wever en Rousseau lijkt inmiddels meer op een liefdeloos huwelijk.
Bart De Wever weet dat, Georges-Louis Bouchez ook. Het zou ons zelfs verbazen mocht Sammy Mahdi dat niet beseffen. Maar met de op de ene na de andere ‘trofee’ azende Conner Rousseau en Frank Vandenbroucke werkt De Wever aan een hels karwei. Een karwei dat hij, weliswaar, zelf over zich afriep door nog voor de verkiezingen elke samenwerking met Vlaams Belang (expliciet) en Open Vld (impliciet) uit te sluiten, maar dat daarom niet minder hels is.
Die verkiezingen zijn intussen al meer dan twee jaar geleden, en de ‘bromance’ tussen De Wever en Rousseau lijkt inmiddels meer op een liefdeloos huwelijk. Een huwelijk dat binnenkort misschien eindigt in een echtscheiding en, in dat geval, de weg effent voor vervroegde verkiezingen. Een nieuwe stembusgang is evenwel niet het enige mogelijke scenario; het is niet ‘Arizona’ of de kiezer.
Kan het Anders ?
De klik tussen Bart De Wever en Conner Rousseau deed en doet soms vergeten dat de parlementaire wiskunde ook andere coalities toelaat. Zo onderzocht toenmalig formateur De Wever in november ‘24 heel even of een heruitgave van de Zweedse formule geen optie was. Die démarche was vooral een drukkingsmiddel op Rousseau, maar het was wel degelijk een optie. ‘Zweeds 2.0’ is dat vandaag nog steeds, zij het met een belangrijke kanttekening.
Een coalitie van N-VA, cd&v, MR, Les Engagés en Anders telt 76 zetels, althans zolang men Jean-Marie Dedecker tot de N-VA-fractie rekent. Formeel is dat sinds begin 2025 niet meer het geval. Na in juni de Kamerlijst te hebben getrokken, bekoelde de relatie tussen Dedecker en de partij die nooit echt de zijne was. De burgemeester van Middelkerke kreeg zijn ‘verbindingsweg met vaste brug’ niet (volgens Dedecker de prijs voor zijn lijsttrekkerschap) en in oktober ‘24 kostte een lokale N-VA-lijst hem zijn alleenheerschappij in de kustgemeente. Niet meteen bevorderlijk voor de loyauteit.
Geen regering wil haar voortbestaan laten afhangen van Jean-Marie Dedecker.
Geen regering wil haar voortbestaan laten afhangen van Jean-Marie Dedecker. Dat is, laten we eerlijk zijn, niet abnormaal. In dat geval rijst de vraag of een nieuw soort Zweeds Dedecker een offer he can’t refuse kan doen. Als Dedecker opstapt, komt zijn zetel immers opnieuw in N-VA-handen terecht, meer bepaalde in die van de eerste opvolger van de Kamerlijst. Dat is Koen Coupillie, de N-VA-burgemeester van Diksmuide, allicht iets meer team player dan zijn ambtgenoot aan ’t Zeetje.
De Drie
Het scenario ‘Anders’ is onwaarschijnlijk en niet enkel omwille van Jean-Marie Dedecker. Frédéric De Gucht staat allicht niet te springen om De Wevers kastanjes uit het vuur te halen nadat de premier Open Vld electoraal (net niet) met de grond gelijk maakte. Bovendien is de kans reëel dat Mahdi na het vertrek van Vooruit de linkse trom overneemt van Rousseau. In dat geval is cd&v namelijk de meest linkse partij en kan Vooruit vanuit de oppositie het ‘neoliberalisme’ van het voormalige kartel bestoken.
Bestaat er dan, zo vraagt u zich misschien af, geen formule waarbij (1) cd&v in het midden van het bed blijft liggen en (2) de parlementsleden van Frédéric De Gucht de coalitie versterken? Ze bestaat wel degelijk, al durft een Vlaming, die toch vooral in zijn Vlaamse electorale cocon leeft, dat wel eens te vergeten.
De oude tripartite heeft een comfortabele meerderheid in de Kamer.
De oude tripartite van socialisten, liberalen en christendemocraten heeft sinds de neergang van de Ecolo/Groen-fractie in 2024 opnieuw een comfortabele meerderheid in de Kamer. Niet aan Nederlandstalige zijde, daar zijn Vooruit, cd&v en Anders goed voor amper 32 van de 90 zetels, ofwel 36 procent. Aan Franstalige kant daarentegen betekenen de sterke scores van MR en Les Engagés twee jaar geleden dat de Belgische driekleur er 49 van de 60 Kamerzetels bezet, zijnde 82 procent. Een enorm verschil dat de zwakte in Vlaanderen compenseert (samen: 81/150).
Dit is – het hoeft allicht niet gezegd – een horrorscenario voor Vlaanderen: een coalitie met de PS en zonder de N-VA of het Vlaams Belang, met afstand de twee grootste Vlaamse partijen maar geen van beide incontournable. Onderschat bovendien nooit de kracht van het vertrouwde, van wat menig politicus nog altijd als het ‘veilige’ – het ‘normale’ – beschouwt. In tijden van crisis betekent de tripartite ‘staatsmanschap’, is ze een kwestie van ‘verantwoordelijkheid nemen’.
Zeker wanneer het IMF en de EU aan de deur staan.
Roan Asselman (1996) is politiek journalist, analist en redacteur van Doorbraak. Hij concentreert zich op de impact van massamigratie op Europese natiestaten, de invulling van politieke rechten in het digitaal tijdperk en de ethische vraagstukken binnen de (bio)medische wetenschap. Roan is jurist en bio-ethicus (beide KU Leuven) en behaalde een postgraduaat in het vermogensbeheer (EMS).
foto’s (c) Gazet van Hove.