Vrijdag 26 september 2014, Koninklijk Atheneum van Antwerpen, zaal ‘Athena’, Franklin Rooseveltplaats in Antwerpen
Met de steun van de Vlaamse overheid – Erkend cultureel archief
Er waren een goede 250 aanwezigen, veel voorzitters en bestuursleden van Vlaamse verenigingen aangesloten bij het O.V.V. (Overlegcentrum voor Vlaamse Verenigingen) en parlementsleden, een tros van de N-VA (Peter De Roover, Zuhal Demir, Matthias Diependaele, Kristien Van Vaerenbergh, Wilfried Vandaele, Danielle Godderis-T’Jonck …) en enkele ex-parlementsleden van het VB (Bart Laeremans, Koen Bultinck …), naast een aantal ex-parlementsleden van wijlen de Volksunie (Nelly Maes, Willy Kuijpers …), journalisten, medewerkers van andere erfgoedcentra (KADOC, AMSAB, Liberaal Archief) en nog vele anderen die we spijtig genoeg niet allemaal kunnen opsommen.
Programma :
19.00u. ontvangst door leerlingen van de school (inkomhall, vestiaire, ontvangst)
19.30u. verwelkoming door Karin Heremans, directrice van het Koninklijk Atheneum van Antwerpen. Ze had het o.a. over het radicale Vlaamsgezinde studentenleven aan haar school in de periode 1885 – 1914. Ex-Hovenaar Paul van Ostaijen liep er ook school maar buisde in het laatste jaar en was toen gefrustreerd en gooide een steen door de ruiten van de school. De school heeft vandaag leerlingen van 60 verschillende nationaliteiten. De directrice ging even in op de problematiek van de identiteit.
19.40u. Dertig jaar ADVN. Presentatie door Anne-Marie Segers
20.00u. Nationalisme en nationale bewegingen in België. 30 jaar geschiedschrijving : verscheidenheid en evolutie ?
Panelgesprek met Luc Boeva, Bruno De Wever, Chantal Kesteloot, Joep Leerssen, Jean-Pierre Rondas, Rik Van Cauwelaert en Harry Van Velthoven.
Eerst was er wat discussie over het begrip Vlaams-nationalisme, met of zonder streepje en het feit dat het ADVN dit niet voluit in de naamgeving meegeeft. Nadien ging het o.a. over natievorming in België, Wallonië, Nederland, de discussie over nationale identiteit, de samenwerking tussen wetenschappers, het verzwijgen van de collaboratie tijdens WO II in Wallonië, enz … De disputanten bleven zeer hoffelijk voor elkaar. In de Brusselse Wetstraat konden ze er iets van opsteken.
Na het debat was er een hulde voor Frans-Jos Verdoodt, stichter van het ADVN.
21.30u. Receptie was een gezellig samenzijn waarbij vele vriendschappen terug werden aangescherpt en verdere afspraken gemaakt. In dit milieu ziet men elkaar op geregelde tijdstippen (herdenkingen, congressen, recepties, studiedagen, betogingen, enz …).
Wie is wie ?
Karin Heremans studeerde Romaanse filologie en onderwijsmanagement, was lerares Frans en Italiaans en is sinds september 2001 directrice van het Koninklijk Atheneum van Antwerpen. Ze is auteur van “Een tip van de sluier” (2010).
Anne-Marie Segers is free lance mediapresentatrice, copywriter, publiciste en coordinator van de literaire stemmenclub Les Liseuses Fabuleuses (Antwerpen). Sinds begin Jaren negentig is zij verbonden aan de VRT (toen nog BRTN) als reporter, presentatrice bij Radio 1 en Klara, medewerkster bij de persdienst TV, omroepster bij Canvas en documentairestem voor natuurreportages op Eén en Canvas.
PANEL
Luc Boeva werkte als archivaris in het ADVN en is er momenteel coördinator van NISE. Hij publiceerde over de sociale aspecten van de Vlaamse beweging en over de theorievorming rond nationalisme. Van hem verschijnt in 2014 De vruchtbaarste plaats om kennis te verwerven. Inleiding tot de historische studie van grenzen.
Bruno De Wever is hoogleraar aan de Vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Gent. Hij publiceerde diverse boeken en artikels over de Vlaamse beweging, het Vlaams-nationalisme en de Tweede-Wereldoorlog, o.m. Oostfronters. Vlamingen in het Vlaams Legioen en de Waffen SS (1984), Staf De Clercq (1989) en Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde : het VNV 1933-1945 (1994). Hij was vice-voorzitter van de redactie van de Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging (1998) en is co-hoofdredacteur van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis/Revue belge d’ Histoire contemporaine/Journal of Belgian History (BTNG/RBHC/JBH). Hij maakt ook deel uit van de redactie van Wt. Zijn jongere broer Bart is vandaag burgemeester van Antwerpen en nationaal voorzitter van de N-VA.
Chantal Kesteloot is doctor in de geschiedenis (ULB). Sinds 1992 maakt ze deel uit van de vaste onderzoeksgroep van het CEGESOMA. Zij is er hoofd van de afdeling publieksgeschiedenis. Zij is co-hoofdredactrice van het nieuwe BTNG/RBHC/JBH. Ze publiceerde over haar voornaamste onderzoeksdomeinen (de Waalse beweging, Brussel, herinnering van de oorlog en de nationale geschiedenis, nationalisme en nationale identiteit) o.a. Au nom de la Wallonie et de Bruxelles français. Les origines du FDF (2004), Bruxelles sous l’ occupation, 1940-1944 (2009), Het gewicht van het oorlogsverleden : de verwerking en beleving van collaboratie en repressie in Vlaanderen en Wallonië (2003, i.s.m. José Gotovitch), België. Een parcours van herinnering (2008, o.r.v. Jo Tollebeek), Waals regionalisme tegenover Vlaams nationalisme. Andere projecten of enkel een andere naam ? (2013) en Brussel. De oorlog herdacht (1914-1918) (2014, i.s.m. Laurence van Ypersele en Emmanuel Debruyne).
Joep Leerssen is professor Moderne Europese Literatuur aan de Universiteit van Amsterdam en coördinator van SPIN (Study Platform on Interlocking Nationalisms). Hij publiceerde o.a. De bronnen van het vaderland : Taal, literatuur en de afbakening van Nederland (2006) en Spiegelpaleis Europa : Europese cultuur als mythe en beeldvorming (2011).
Jean-Pierre Rondas studeerde literatuur en filosofie aan de Universiteit Gent, schreef over Tolkien en vertaalde uit Immanuel Kant. Producer bij de culturele programma’s van de VRT, maakte daar tot januari 2011 op Radio 3 en Klara de interviewprogramma’s Wereldbeeld en Rondas, over internationale cultuur en filosofie. Werkte over taal en natievorming in Israël/Palestina, Noord-Ierland, Zuid-Afrika, Québec en Schotland. Interviews met filosofen verschenen in Rondas’ Wereldbeeldenboek (2006). Redacteur van het Gravensteenboek Land op de tweesprong (2012) en auteur van De hulpelozen van de macht (2012). Voorzitter van Stem in ’t kapittel, uitgever van de webstek Doorbraak. Redacteur van het maandblad Streven.
Rik Van Cauwelaert is journalist.
Hij begon zijn carrière als fotograaf en sportjournalist. Na een passage bij Sportmagazine, werd hij politiek redacteur bij het weekblad Knack, waarvan hij van 2002 tot 2006 hoofdredacteur-directeur en van 2006 tot 2012 directeur was. Hij bleef in die periode actief als politiek commentator met een bijzondere belangstelling voor geschiedenis en literatuur. Momenteel verzorgt hij een wekelijkse column in de krant De Tijd.
Harry Van Velthoven is erehoogleraar van de Hogeschool Gent. Hij publiceerde over Vlaamse en Waalse beweging, Brusselse taalproblematiek, sociale beweging, liberalisme en natievorming. Hij publiceerde o.a. Waarheen met België ? Van taalstrijd tot communautaire conflicten (2011) en Scheurmakers en Carrièristen. De opstand van christendemocraten en katholieke flaminganten 1890-1914 (net verschenen). Hij maakt ook deel uit van de redactie van Wt.
30 jaar geschiedenis van het ADVN
“Met een lege ruimte en later een tafel en een stoel en enige boeken … zo begon het in 1984.” Het is inmiddels een klassieke zin geworden om te verwijzen naar de begindagen van het ADVN (Archief en Documentatiecentrum voor het Vlaams-Nationalisme). “Lichtjes zelfverklaarde heroïek” noemde Frans-Jos Verdoodt het naar aanleiding van een vorige verjaardag in het bijzondere nummer 25 van de ADVN-Mededelingen.
Maar wie een geschiedenis wil schrijven, dient ook dergelijke zelfverklaringen onder ogen te nemen en vervolgens op hun correcte plaats te zetten.
Overigens is 2014 voor het ADVN niet enkel het jaar van zijn dertigste verjaardag. Het is dit jaar ook twintig jaar geleden dat het ADVN het gastheerschap opnam voor de redactie en de productie van Wetenschappelijke tijdingen (Wt). Eveneens twintig jaar geleden schreef het ADVN de Driejaarlijkse Pil-van Gastelprijs voor Geschiedenis uit.
Het archieflandschap waarin het ADVN in 1984 kon worden opgericht, verschilt hemelsbreed van het erfgoedlandschap anno 2014. Ook de samenleving is in die periode grondig geëvolueerd.
De opdrachten van het ADVN blijven evenwel onveranderd het uitbouwen en beheren van een erfgoedcollectie omtrent het Vlaams-nationalisme, de Vlaamse beweging en andere nationale bewegingen; het stimuleren en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek over de thema’s en het onder de aandacht brengen van dat erfgoed en de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek aan een zo ruim mogelijk publiek.
Ook de inhoudelijk-technische en de maatschappelijk brede en open visie die de werking van het ADVN van bij de oprichting hebben bepaald, blijven in die gewijzigde context relevant.
Dat het ADVN in staat is geweest de lege ruimte op te vullen en zijn rol te blijven vervullen – behoudend wat zijn waarde heeft bewezen, bijsturend waar nodig, vernieuwend waar het kan – is te danken aan velen.
Het ADVN bestaat in 2014 dertig jaar. Dankzij de vele schenkers.
Dirk Rochtus, voorzitter van het ADVN, Frans-Jos Verdoodt, gewezen voorzitter-afgevaardigd bestuurder en de leden van de Raad van Bestuur danken u hartelijke voor uw aanwezigheid en voor uw waardering.
ADVN vzw
Archief en Onderzoekscentrum
Lange Leemstraat , 26
2018 Antwerpen
Tel. 03 / 225.18.37. – www.advn.be
Foto’s (c) Gazet van Hove.