De ziekenfondsen reageren allen op de besparingsplannen van de federale regering. Ook het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds reageert.
Door Jurgen Constandt – www.doorbraak.be .
In dit land zijn er momenteel vijf landsbonden (de Christelijke, Neutrale, Socialistische, Liberale en Onafhankelijke) en 53 ziekenfondsen actief. De landsbonden overkoepelen de verschillende ziekenfondsen, die doorgaans regionaal of naar een specifieke doelgroep gericht zijn. Daarnaast is er ook nog de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HZIV) en het ziekenfonds van de NMBS voor het statutair spoorwegpersoneel.
Jaarlijks gaat er ca. 92 miljard euro om in de Sociale Zekerheid. De ziekenfondsen regelen hiervan ruim één derde, nl. 26 miljard voor medische kosten en 7 miljard aan uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid.
Om hun wettelijke opdrachten te vervullen, ontvangen de landsbonden en ziekenfondsen werkingsmiddelen van de overheid. De ziekenfondsen zullen het voortaan met 100 miljoen euro minder moeten doen.
Het globale subsidiebedrag bedraagt voor 2015 ruim 1 miljard, of 1.070.012.000 euro om precies te zijn, waarvan 90 % vast verworven is en 10 % variabel in functie van de efficiëntie. Dit bedrag steekt bij sommigen de ogen uit, maar bedraagt in feite maar zo’n 3 % administratiekosten op de totale omzet.
Er komt bij de ziekenfondswerking veel meer kijken dan het louter terugbetalen van getuigschriften. Zo beheren de ziekenfondsen de verzekerbaarheid van de leden (normale of verhoogde tegemoetkoming), aanvragen voor medische behandelingen of geneesmiddelen (adviserend geneesheren), controle en begeleiding van arbeidsongeschikten, berekeningen van rechten, uitkeringen, moederschapsrust of invaliditeit en tal van extra diensten, zoals hulp in het buitenland, ledenverdediging, ziekenvervoer, sociale dienst…
Een ziekenfonds recupereert voor de overheid ook middelen bij verzekeringsmaatschappijen in het kader van uitgaven arbeidsongevallen en gemeen recht. En er komen steeds meer taken bij zoals o.m. het begeleiden van langdurig arbeidsongeschikten naar een passende tewerkstelling. Het ziekenfonds is bovendien laagdrempelig en geniet lokaal ook veel vertrouwen van de burgers.
Dat kwam onder meer tot uiting bij de organisatie van de Vlaamse zorgverzekering. Ruim 90 % koos voor de zorgkas van hun ziekenfonds. De twee private spelers, Ethias en DKV, hielden het intussen voor bekeken.
Besparingen
Dat er deze dagen bespaard moet worden en de ziekenfondsen hun duit in het zakje zullen moeten doen, is klaar en duidelijk.
De inspanning die nu naar aanleiding van de laatste begrotingscontrole en het tax-shift-akkoord gevraagd wordt, is wel immens. 10 % minder !
Denk maar eens aan de reacties in de straat op de indexsprong, waarbij men zijn inkomen wel behoudt, maar de index van 2 % even niet volgt. En voor de ziekenfondsen blijven de kosten (lonen, leveringen, energie,…) ook stijgen.
Deze 10 % op drie jaar tijd : 5 % in 2016, en vervolgens nog eens 2,5 % in 2017 en 2,5 % in 2018, zal onze werking grondig verstoren. Zeker omdat de papieren getuigschriften in deze periode nog niet afgeschaft zullen zijn.
Om een voorbeeld te geven : voor het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds dat in Vlaanderen 1,7 % marktaandeel bezit, betekent deze vermindering zo’n 900.000 euro werkingsmiddelen minder op drie jaar tijd.
Meer evenwichtige afbouw in de tijd
De besparingen vallen in het algemeen moeilijk. Zelf staat het VNZ wel achter een stapsgewijze inkrimping van de middelen, maar dan verspreid over ten minste vijf jaar tijd. Verwacht wordt immers dat het papieren circuit rond 2019 vervangen zal worden door een volledig elektronische afhandeling. Een terechte en noodzakelijke evolutie naar de 21ste eeuw.
Probleem is dat voorafgaand nog wel grote investeringen nodig zijn en het papierwerk correct en efficiënt moet worden afgehandeld.
Realistischer lijkt ons dan ook om de volgende vijf jaar de werkingsmiddelen met telkens 2 % te verlagen, waardoor we op het moment van de elektronische facturatie in 2020, 10 % minder werkingsmiddelen genieten. Dan zal er ook meer zicht zijn op de noodzakelijke middelen voor de ziekenfondsen en kan er een grondige evaluatie plaatsvinden.
Gevolg van de regeringsbeslissing is dat ofwel de dienstverlening afgebouwd zal worden (lees : mensen zullen langer op hun geld of antwoorden moeten wachten), ofwel de ledenbijdrage fors de hoogte in zal gaan om de vermindering aan administratiekosten te compenseren. En dat betekent dan indirect een lastenverhoging voor de man of vrouw in de straat …
Ten slotte betreurt het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds dat in de ziekteverzekering geen werk is gemaakt van administratieve vereenvoudiging, noch van een efficiënte bevoegdheidsoverdracht.
Want wat is er meer persoonsgebonden dan gezondheidszorg ? En persoonsgebonden materies komen grondwettelijk de gemeenschappen toe.
De auteur is algemeen directeur van het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds.
Foto’s © Reporters.