www.doorbraak.be – door David Geens .
De herfstvakantie is begonnen. Leerkrachten, leerlingen en de ouders zouden dan even tot rust moeten kunnen komen. Door de coronacrisis is dat helaas niet zo. Het onderwijs staat onder een enorme druk omwille van deze crisis. De schrik zit er bij het onderwijzend personeel goed in. In deze aflevering van Doorbraak Radio gaat Nancy Libert, algemeen secretaris bij de ACOD onderwijsvakbond, dieper in op de ervaringen van het onderwijzend personeel met het coronavirus en de maatregelen die er op volgden.
De schrik zit er goed in
Net als de meeste mensen, vrezen ook de leerkrachten voor hun eigen gezondheid. Daarbij komt dan nog eens de gezondheid van hun leerlingen en de ouders, zegt Libert. ‘Dit geeft een enorme druk op verschillende vlakken.’ Leerkrachten zijn mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de kinderen en hun mentale gezondheid. Deze crisis heeft zo’n grote invloed op de leerprestaties en de voortgang van leerlingen. Leerkrachten moeten ook steeds vaker hun leerlingen kunnen geruststellen, zegt Libert. ‘Leerlingen zitten met enorm veel vragen en hebben enkel op school sociale contacten.’ Ze zijn wel een stukje opgeleid in het omgaan met crisissituaties maar een crisis van deze omvang, daar is niemand volledig op voorbereid.
Er is ook de mentale druk die leerkrachten op zichzelf ervaren. ‘Want er wordt opgeroepen om zo veel mogelijk van thuis uit te werken maar zij kunnen of mogen niet van thuis uit werken.’ Dus ongewild zijn ze ook mee de oorzaak dat de pandemie verspreid geraakt en dat is mentaal niet makkelijk om te verwerken, zegt Libert. Leerlingen en jongeren in het algemeen vertonen veel minder snel symptomen van het virus. ‘Maar dat betekent dat de besmettingscijfers in het onderwijs slecht het topje van de ijsberg zijn.’ Libert hoort dat leerkrachten bij elkaar steun opzoeken om hiermee om te gaan.
De draaiboeken waren een houvast
Bij het begin van het schooljaar waren er verschillende draaiboeken gemaakt. Deze draaiboeken bepaalden hoe het onderwijs zou verlopen bij elke kleurcode. ‘Het voordeel ervan was dat leerkrachten een houvast hadden voor dit schooljaar.’ Iedereen was er wel van overtuigd dat corona niet direct weg zou zijn, zegt Libert. Daarom gaven deze draaiboeken een zicht op wat er zou gebeuren wanneer de besmettingen een bepaald niveau bereikten. Maar men volgt de voorgelegde maatregelen niet bij code oranje, zegt Libert. ‘Als je een spel speelt, spreek je de regels af op voorhand en verander je ze achteraf niet meer.’ Dat wakkert de angst terug aan volgens Libert. De gemaakte afspraken worden niet gevolgd.
Om de twee weken is er een overleg tussen de vakorganisaties en onderwijsminister Ben Weyts. ‘Hij luistert wel naar wat we zeggen en we hebben duidelijk doen blijken dat hij de spelregels niet mocht veranderen.’ Het is zijn politieke verantwoordelijkheid om de beslissingen te nemen, zegt Libert. Iedereen in het onderwijs wil dat de scholen zo lang mogelijk open blijven met fysiek onderwijs. ‘Maar ze mochten niet zo lang aarzelen met het overgaan naar code oranje wanneer iedereen al doorhad dat we daar zaten.’ Dit zou normaal betekend hebben dat de tweede en derde graad van het secundair onderwijs overgingen naar halftijds fysiek en halftijds afstandsonderwijs. Dit is niet gedaan en nu zien we dat scholen moeten sluiten door een personeelstekort om nog op een veilige manier onderwijs te verstrekken, zegt Libert. ‘Als de afspraken gevolgd waren, was het misschien minder chaotisch momenteel.’
Wat na 11 november ?
Deze vraag komt er van heel veel leerkrachten, leerlingen en ouders. De herfstvakantie is nu met twee dagen verlengd tot en met 11 november. (nvdr: Dit gesprek werd afgenomen net voor de verlenging tot 15 november werd aangekondigd.) Maar in die twee dagen is er niet veel tijd voor scholen en directies om terug allerlei aanpassingen te doen, zegt Libert. ‘De pandemie en de cijfers veranderen elke dag en niemand gelooft dat dit tegen 11 november van de baan zal zijn.’
Naar analogie met de algemene coronamaatregelen moet het onderwijs naar een code rood gaan, vinden Libert en het ACOD. Scholen bereiden zich hier al vanaf 1 september op voor en ze kunnen het draaiboek perfect volgen. De verstrengingen zijn dan vooral te vinden op de speelplaats, bij de middagmalen en wie er aanwezig mag zijn op school, zegt Libert. ‘Het zou goed zijn om hier nu al beslissingen over te treffen zodat iedereen voldoende ademruimte en tijd heeft om zich voor te bereiden.’
De scholen sluiten zou zeker goed zijn voor de veiligheid van het onderwijzend personeel. Maar vooral ook voor de leerlingen en de ouders. ‘Een grote factor is de mobiliteit van en naar school te verkleinen.’ Zo is de kans op verspreiding in de maatschappij kleiner als iedereen thuis blijft, zegt Libert. Scholen proberen zoveel mogelijk te doen om veilig onderwijs te organiseren maar als de leerlingen daarna terug op volgepakte bussen moeten zitten gaat die moeite verloren. Libert is er in ieder geval zeker van dat het personeel in het onderwijs er alles aan zal doen om de nadelige gevolgen voor de leerlingen weg te werken zodat dit geen verloren generatie wordt.
Redacteur: Pieter-Jan Volkaert
Foto’s (c) Gazet van Hove.