Na de aanslagen in Brussel was het Belgische leger zo overbelast dat zelfs de logistieke diensten mee moesten patrouilleren. Voor de bewaking van de kazernes zijn nu al private veiligheidsdiensten ingeschakeld. Bij de brand op het militair domein van Brecht bleek de enige brandweerwagen van het leger defect en de enige die hem kon bedienen al 5 jaar met pensioen. In Afghanistan beschikt België vandaag niet over de lichte helikopters die andere Europese landen toelaat om landgenoten over te brengen naar de luchthaven van Kaboel.
“Waar blijft het leger ?” vroegen ook de getroffenen van de overstromingen in Wallonië zich af. De waarheid is dat we amper nog over een leger beschikken, schrijft Belgian Military Interests.
Het leger is kapot bespaard. Sinds het einde van de Koude Oorlog is Landsverdediging de vaste besparingspost. Als er budgettaire problemen zijn, komen de meeste besparingen van Defensie. Als er overschotten zijn, gaan die naar alles behalve het leger.
Politieke wil ontbreekt
Volgens de NAVO-normen moet België 2 procent van zijn bbp besteden aan defensie. We komen zelfs niet aan 1 procent en zijn daarmee de slechtste leerling van de klas. Minister Ludivine Dedonder (PS) kondigde aan dat ze dat budget tegen 2024 naar 1,24 procent wil optrekken. Dat is niet alleen veel te weinig, we weten nu ook al zeker dat elk excuus goed zal zijn om dat cijfer niet te halen. De meeste politieke partijen zijn officieel voorstander van het optrekken van het defensiebudget, maar in de praktijk durft niemand zijn nek uitsteken.
Het is fout te denken dat we geen leger meer nodig hebben. De gebeurtenissen in Afghanistan tonen opnieuw aan dat het trans-Atlantische bondgenootschap afbrokkelt. We moeten er niet op rekenen nog lang onder de Amerikaanse paraplu te kunnen schuilen . Ook terrorisme en natuurrampen zullen nooit verdwijnen. En Europa’s idee om met ‘soft power’ invloed uit te oefenen is bij elke gelegenheid naïeve onzin gebleken, net nog in Afghanistan. “Praat zacht, maar breng een grote stok mee”, zei president Teddy Roosevelt.
Het is even fout te denken dat kleine landen niet militair van betekenis kunnen zijn. Het bbp van de Benelux is even groot als dat van Rusland. We hebben de economische basis voor een geloofwaardige krijgsmacht, maar niet de politieke wil.
Het probleem is ook dat je legercapaciteit slechts traag kan opbouwen. Wanneer je de crisis ziet opdoemen is het te laat. België heeft zoveel kaders laten verdwijnen en ervaring laten verloren gaan dat de heropbouw moeizaam zal zijn.
Europa is meer excuus dan oplossing
Europees parlementslid Hilde Vautmans (Open Vld) pleitte deze week voor een Europees leger en defensiebevoegdheden voor de EU. Het falen van de EU bij de coronacrisis en de blunders in het vaccinatiebeleid tonen echter dat de Europese bureaucratie onmogelijk de daadkracht kan opbrengen die onmisbaar is bij militaire beslissingen.
“Europese samenwerking” is trouwens al decennia de slagzin van degenen die op nationaal niveau aan inspanningen op gebied van defensie willen ontsnappen. Premier De Croo reageerde op het gebrek aan Belgische helikopters in Afghanistan met een oproep voor “meer Europese samenwerking”. Wat hij daarmee eigenlijk zegt: “Als wij jullie helikopters mogen gebruiken, moeten wij er geen geld aan uitgeven.”
Europese samenwerking : liefst zoveel mogelijk. Maar uiteindelijk zullen het de nationale staten zijn die opnieuw hun verantwoordelijkheid moeten opnemen.
Foto’s (c) Gazet van Hove.