door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Angst voor de kiezer in de Wetstraat
De schrik voor nieuwe verkiezingen zit er in de Wetstraat goed in. Maar tegelijkertijd is diezelfde Wetstraat door de verkiezingen zo gefascineerd, dat er nu al concrete pronostieken over de uitslag de ronde doen. Ondertussen doet PS-voorzitter Paul Magnette in de pers uitspraken die zo uit een verkiezingscampagne weggelopen lijken.
Het was Joël De Ceulaer die een tiental dagen geleden in De Morgen enkele concrete cijfers citeerde die tegenwoordig rondgaan in de Wetstraat. Omdat we vermoeden dat niet alle lezers over een abonnement op De Morgen beschikken, geven we ze even mee : Vlaams Belang 29 procent, N-VA 19 procent, Vooruit 14 procent, PVDA 10 procent, Open Vld en CD&V elk 9 procent, en Groen 5 procent. We vermoeden dat Vlaams Belang, Vooruit en PVDA met hun eigen scores gerust zouden kunnen leven. Bij N-VA zou men met die uitslag niet tevreden zijn, maar het had erger gekund. Voor Open Vld, CD&V en Groen daarentegen zouden de respectievelijke uitslagen dramatisch zijn.
Fantasiecijfers leiden een eigen leven
Laat het duidelijk zijn : deze cijfers zijn interpretaties van de trends in de peilingen, maar ook niet meer dan dat. Maar net zoals de tegenwoordig bijzonder concrete Amerikaanse voorspellingen/waarschuwingen over een nakende Russische aanval op Oekraïne, gaan ze snel een eigen leven leiden, en hebben ze ook een functie.
Neem bijvoorbeeld de uitslag van Vlaams Belang en N-VA, 29 en 19 procent. Dat is net geen meerderheid in stemmen, maar in het Vlaams Parlement waarschijnlijk net wel een meerderheid in zetels. Nu al, twee jaar op voorhand, wordt de legitimiteit van een eventuele VB-N-VA-coalitie op basis van compleet uit de lucht gegrepen cijfers ondergraven. Dat zegt toch iets over de angst voor zo’n coalitie, om nog maar te zwijgen over de angst voor de keuze van de Vlaamse kiezer.
Anderzijds leggen deze cijfers voor drie van de vier Vivaldi-partijen de lat toch wel bijzonder laag. De Vlaamse christendemocraten zijn het al decennia gewoon om hun verliezen zo uit te leggen dat het toch overwinningen lijken. Als de lat voor die partij nu reeds op 9 procent wordt gelegd, kan ze een verlies van ‘amper’ een derde van haar kiezers uit 2019 opnieuw verkopen als een klinkende overwinning en opnieuw in een regering stappen.
Voor Groen spreken we zelfs over een kleine halvering en een duik onder de kiesdrempel in een paar van de kieskringen, indien niet allemaal. Maar zoals we enkele weken geleden reeds opmerkten : bij die partij lijkt dat risico nu reeds ingecalculeerd en daarom zet ze ook alles in op deze ene legislatuur om zoveel mogelijk binnen te rijven zonder zich nog iets aan te trekken van de mening van de kiezer. Hun volgende afspraak met de Vlaamse kiezer is niet in 2024, maar in 2029.
Heeft Groen in 2024 toch niets meer te verliezen, dan hebben de andere Vlaamse Vivaldi-partijen dat nog wel. Maar opmerkelijk is wel dat federale ministers zelfs in de bevriende pers geconfronteerd worden met vragen over een mogelijke voortijdige val van de federale regering. In een interview met De Standaard gaf federaal minister Annelies Verlinden zelfs impliciet toe schrik te hebben van de kiezer : “Er is geen enkele partij die er nu belang bij heeft de stekker eruit te trekken.”
Forse uitspraken
Men kan zich dan ook voorstellen hoe de ondertussen beruchte e-commerce-uitspraak van PS-voorzitter Paul Magnette de Vlaamse partijen de daver op het lijf gejaagd moet hebben. Met hun forse uitspraken positioneren zowel Paul Magnette als zijn tegenpool Georges-Louis Bouchez van de MR zich bij de Waalse kiezers, zodat ze tenminste geen al te grote schrik hoeven te hebben voor vervroegde verkiezingen. De vrees bij de veel bravere Vlaamse partijvoorzitters is echter dat ze precies door die positioneringen vervroegde verkiezingen dreigen uit te lokken.
Laten we echter toch even de puntjes op de i zetten : in de Vlaamse pers werden de uitspraken van Paul Magnette afgedaan als een reactie op die van Georges-Louis Bouchez. Herinneren we er echter aan dat Magnette helemaal geen Bouchez nodig heeft om straf uit de hoek te komen. Zo zette hij enkele jaren geleden in verband met de goedkeuring van CETA heel België internationaal te kijk omwille van een ideologisch stokpaardje. Het is met Vivaldi dus een beetje als met Oekraïne : wie vrede wil, moet de oorlog voorbereiden. Maar net die voorbereidingen doen de spanningen oplopen, waardoor een klein misverstand snel grote gevolgen kan hebben.
Foto’s (c) Gazet van Hove.