door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
De federale regering stond verleden week nog maar eens onder hoogspanning. Aanleiding was deze keer de open brief van de werkgeversorganisaties over de kernuitstap. Nieuw is dat als gevolg van die brief de stemming in het nadeel van Groen en Ecolo begint te vallen. CD&V en Open Vld lijken het kamp van de MR te willen vervoegen, terwijl PS en Vooruit voorlopig de kerk nog wat in het midden houden.
In principe is de kernuitstap een breekpunt voor Groen en Ecolo. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat er al snel geruchten de ronde deden dat Groen zou dreigen met de val van de regering als er in maart een andere beslissing genomen wordt dan de voortzetting van plan A. Het waarheidsgehalte van die geruchten valt moeilijk te controleren : geloofwaardig zijn ze zeker wel, maar zolang er niemand concreet geciteerd wordt, blijft het allemaal toch maar ‘van horen zeggen’.
Wiskundig onmisbaar
Wiskundig gesproken zijn Groen en Ecolo nodig om de meerderheid te behouden. De twee Franstalige partijen cdH en DéFI zouden de rest van Vivaldi misschien wel overeind willen houden, maar hebben onvoldoende zetels om het verlies van de groene zetels te kunnen compenseren. Overschakelen naar N-VA, of gedoogsteun zoeken bij PTB/PVDA of Groen en Ecolo, zelfs al was het maar voor een beperkte tijd, lijkt geen optie. Alleen een escalatie van een oorlog in Oekraïne naar een groter regionaal Europees conflict zou zoiets kunnen rechtvaardigen, zowel voor de resterende Vivaldi-partijen als voor de partij(en) die gedoogsteun zou(den) leveren.
Eén vraag die we oppikten uit de geruchtenmolen is raak en pijnlijk : “Als we de kernuitstap opgeven, waarom zitten we dan nog in de regering ?” En inderdaad, het palmares van Groen in de Vivaldi-regering oogt voorlopig niet bepaald indrukwekkend. Van een nieuwe regularisatie van sans-papiers is er nog geen sprake. In de zogenaamde ethische dossiers (bijvoorbeeld : abortus, euthanasie) beweegt er weinig of niets. De grootste verwezenlijking tot dusver is het schrappen van het geslacht op de identiteitskaart, en die moet dan nog gedeeld worden met de links-liberale Open Vld. Als nu ook de kernuitstap sneuvelt, kunnen de groenen met niet veel meer naar de kiezer trekken dan dat ze N-VA van federale regeringsdeelname hebben weten uit te sluiten. Niet echt een wervend verhaal dus, ook niet bij de eigen achterban.
Droomscenario ?
Op het eerste gezicht is dit een droomscenario voor de andere partijen in de federale regering. Enerzijds kan Groen het zich niet veroorloven op dit ogenblik uit de regering te stappen. Naast het gebrek aan verwezenlijkingen hebben ze in een periode met torenhoge energieprijzen de minister van Energie geleverd, en dat blijft toch plakken. Door de toenemende spanningen met Rusland is het bovendien onverkoopbaar België nog afhankelijker te maken van Russische gasleveringen. De groenen zullen door de andere partijen afgeslacht worden als ze net daarom een regering laten vallen aan de vooravond van misschien wel een regelrechte oorlog op het Europese continent. Ook het imago van Tinne Van der Straeten als een zakelijke minister die de dossiers technisch aanpakt en een goede band met de industrie heeft, ligt volledig aan diggelen.
Anderzijds kunnen de andere partijen voortaan hun handen in onschuld wassen als de kernuitstap er toch komt en ooit tot problemen leidt. Gelukkig voor hen bestaat schuldig verzuim niet in de politiek, en dus zullen Groen en Ecolo de volle verantwoordelijkheid moeten dragen voor de rampzalige beslissing.
Onstabiele factor
En dan is er nog een derde alternatief : de kernuitstap gaat op de schop, Groen en Ecolo slikken hun trots in, maar ze blijven toch in de regering. Op het eerste gezicht is dat een volledige overwinning voor Georges-Louis Bouchez van de MR. Maar op deze manier zitten de groenen in de Vivaldi-regering wel op hetzelfde spoor als N-VA in de Zweedse regering. Die partij gaf het communautaire luik van haar programma op, voor haar even belangrijk als de kernuitstap voor de groenen, om de PS uit de federale regering te houden.
Volstaat het voor de groenen dat ze N-VA federaal van de macht houden als motivatie om Vivaldi te blijven steunen ? Kan de kernuitstap in maart ingewisseld worden voor een andere trofee voor Groen en Ecolo ? Of zullen die twee partijen de komende maanden de rol van Georges-Louis Bouchez overnemen als de belangrijkste factor die de federale regering destabiliseert, om ze over pakweg een jaar alsnog vervroegd te doen vallen ?
Foto’s (c) Gazet van Hove.