door Pieter Van Berkel in ’t Pallieterke .
Saga rond wapenleveringen legt Belgische defensiepuinhoop bloot
Nadat de groenen dreigden de Belgische regering in haar hemd te zetten door militaire hulp af te blokken, besloot men afgelopen weekend om dan toch wapens te leveren en troepen naar Oost-Europa te sturen. Alleen blijkt ons leger daarop helemaal niet voorbereid.
Aan de hulp die uiteindelijk werd toegezegd, ging een hele saga vooraf. In de weken voor de Russische invasie van Oekraïne vroeg het land aan de verschillende landen dringende militaire hulp. Helemaal bovenaan – onderlijnd en in het vet – het 27 items tellende verlanglijstje dat de ronde deed, prijken luchtdoelrakketten. Daarnaast worden tal van wapensystemen voor elektronische oorlogsvoering opgelijst, alsook communicatiehulpmiddelen, nacht- en hittekijkers, voertuigen en munitie voor vuurwapens en artillerie. Helemaal onderaan sluiten kogelvrije vesten en helmen het lijstje af.
Landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten leverden al vóór de inval grote hoeveelheden draagbare luchtdoelraketten en antitankwapens. Die bewezen intussen hun nut, zo blijkt uit beelden en berichtgeving die de jongste weken opdoken uit Oekraïne.
Aanvankelijk zou de Belgische regering het niet eens geraakt zijn over de te leveren hulp. Met name de groenen zouden dwarsgelegen hebben om hulp te sturen die bestaat uit wapens en munitie. Critici merkten op dat Ecolo ondertussen via het Waalse FN-Herstal wel wapens aan tal van andere conflictzones levert.
Vragen
Op woensdag, één dag voor de Russische invasie, stuurde de Oekraïense minister van Defensie Oleksii Reznikov een mail naar zijn Belgische collega Ludivine Dedonder (PS), met daarin specifiek voor ons land de vraag om Mistral-luchtdoelraketten en M2-granaatwerpers te leveren.
Volgens premier Alexander De Croo (Open Vld) werden die wapens niet geleverd omdat er onvoldoende beschikbaar zijn. Ons land zou het materieel nodig hebben om onze afspraken binnen de NAVO na te komen. “De evaluatie die wij en Defensie steeds maken, bestaat er in de eerste plaats in te bekijken of het materieel waarnaar men vraagt in voldoende mate beschikbaar is”, klonk het vorige week donderdag. “Wij moeten tevens rekening houden met de mogelijkheid dat binnen de NAVO bijvoorbeeld de SACEUR een beroep wil doen op Belgische strijdkrachten, uiteraard binnen het NAVO-grondgebied. Met die zeer hoge vraag tot paraatheid moeten we er tevens voor zorgen dat er ook voor onze mensen voldoende middelen beschikbaar zijn. Elke vraag die we krijgen, analyseren we in dat perspectief. We bekijken ook hoe andere landen daarmee omgaan.”
Via de Oekraïense ambassade in ons land werd diezelfde dag de vraag gesteld aan ons land om net als de Verenigde Staten, Canada, Tsjechië, Polen, de Baltische Staten, Turkije, Nederland en Denemarken wapens te sturen naar Oekraïne.
Helmen en dekentjes
Op 24 februari, de dag van de Russische inval, stuurde de Oekraïense minister van Defensie opnieuw een dringend verzoek om hulp naar de ministers van Defensie van de verschillende NAVO-lidstaten en partnerlanden. In de brief van donderdag wordt onder meer gevraagd naar antitankwapens, luchtafweer, munitie, elektronische oorlogvoeringssystemen, radars, drones, kogelvrije vesten en helmen.
Aanvankelijk zou de Belgische regering enkel van plan zijn om gebruikte helmen en dekentjes te sturen, tot de zaken vrijdag, toen het ene na het andere Europese land met grotere wapenleveringen over de brug kwam, in een stroomversnelling geraakten. Afgelopen weekend besloot men om 5.000 machinegeweren, 200 antitankwapens en heel wat brandstof te leveren aan Oekraïne. Daarnaast stuurt ons land 300 militairen naar Roemenië in het kader van de snelle reactiemacht van de NAVO. Profileringsdrang ten aanzien van het buitenland, volgens critici.
“Beschamend, beneden alle peil”
Meteen bleek echter dat Defensie moeilijkheden ondervond om de leveringen naar Oekraïne en de troepenverhuis naar Roemenië georganiseerd te krijgen. Er zouden onvoldoende pantserwagens beschikbaar zijn om de troepen uit te rusten en onvoldoende tankwagens om de brandstof te leveren, een gevolg van de jarenlange onderinvesteringen in Defensie. “Dit is een onverantwoorde houding van de regering, die onze soldaten in gevaar zal brengen door een gebrek aan middelen”, zegt Yves Huwart van de militaire vakbond ACMP in Het Nieuwsblad. Hij wijst op het feit dat militaire stocks “op een absoluut dieptepunt staan”.
Gewezen kolonel Roger Housen klonk in De Afspraak nog vernietigender. “Wenst u een beleefd of een eerlijk antwoord ?”, antwoordde hij op de vraag wat hij van de Belgische bijdrage vond. “Ik vind dat beschamend. Ik vind dat beneden alle peil. We staan op een kantelmoment in de Europese geschiedenis. Mogelijk gaan we naar een nieuwe tweedeling van het Europese continent, met zware gevolgen op veiligheidsvlak, economisch vlak, handelsvlak, voor onze welvaart. En als dit alles is wat ons land kan doen, dan keert mijn maag.”
Foto’s (c) Gazet van Hove.