Milieu en duurzaamheid
Erfgoed reikt veel verder dan archeologische sites en beschermde monumenten. Doorheen de jaren hebben onze voorouders bomen en struiken aangeplant met verschillende functies in gedachten. Dit houtig erfgoed kan ons vandaag de dag een unieke kijk geven op de geschiedenis van de plek. Ook jij kan helpen met het inventariseren ervan.
Jody Foqué is medewerker bij Regionaal Landschap Rivierenland en inventariseert het houtig erfgoed in de streek. Zij geeft ons wat meer uitleg.
Waarom is het zo belangrijk om houtig erfgoed te beschermen ?
Jody : “Deze vaak oude bomen en struiken vertellen ons veel over de geschiedenis van de plek waar ze staan. Ze geven ons een kijk op het historisch landgebruik, maar ook op bepaalde technieken of oude gebruiken van onze voorouders. Als we ze niet beschermen, verliest onze streek een deel van haar identiteit, geschiedenis en tradities. Om het geleidelijk verdwijnen te stoppen, bestaat er sinds 2014 bij het agentschap Onroerend Erfgoed een inventaris ‘houtige beplantingen met erfgoedwaarde’. Maar wij zeggen kortweg ‘houtig erfgoed’, dat klinkt wat vlotter.”
Wat maakt een boom of struik erfgoed ?
Jody : “Je kan een boom of struik pas houtig erfgoed noemen wanneer deze kenmerkend is voor het werk van de mens, de natuur of van beide samen. We spreken dan bijvoorbeeld over toegangsdreven van kasteeldomeinen die een architecturale waarde hebben, maar net zo goed over herdenkingsbomen die ons doen herinneren aan historische gebeurtenissen. Bijgelovige of rituele redenen kunnen ook een verklaring zijn voor het neerzetten van een boom of struik. Soms werd er enkel aangeplant omwille van esthetische overwegingen. De waarde van het erfgoed kan dus heel uiteenlopend zijn. Ook een haag kan houtig erfgoed zijn, bijvoorbeeld doordat men ze ooit vlocht om het vee op de weide te houden.”
Wist je dat de kans wel degelijk bestaat dat jij een stukje erfgoed in je tuin hebt staan ?
Help ons met het inventariseren van houtig erfgoed !
Waar staat houtig erfgoed het vaakst ?
Jody : “Vaak vindt men de meest waardevolle bomen terug op privé-eigendom. Het is belangrijk om ook deze bomen te inventariseren, zodat geweten is welke herstel- en beschermingsacties er nodig zijn om de boom een duurzame toekomst te geven. Het Regionaal Landschap kan aan de hand van een plaatsbezoek de mogelijkheden samen met de eigenaar bespreken. Daarnaast vindt men in bossen of kronkelende riviervalleien vaak ook opgeslokte dreven of knotbomen terug.”
Heb jij een favoriete soort houtig erfgoed ?
Jody : “Dat is geen gemakkelijke vraag: je hebt zoveel verschillende soorten. Als ik dan toch moet
kiezen, dan is het de lindeboom. Van deze bomen werd gedacht dat hun zuiverende werking kwade
geesten afweerde. Om deze reden zie je ze vaak aan de inkom van boerenerven, maar ook als kapelboom, vredesboom of op dorpspleinen, zoals in Hove.”
Meer info ? Surf naar onderstaande website of stuur een e-mail naar jody.foque@rlrl.be
https://www.rlrl.be/projecten/houtig-erfgoed
foto’s (c) Gazet van Hove.